1. Η ετυμολογία της λέξης
Ο όρος "επιληψία" προέρχεται από το ρήμα επιλαμβάνειν, που σημαίνει "αιφνίδια κατάληψη". Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη Δυτική Ευρώπη τον 16ο αιώνα.
2. Η συχνότητα εμφάνισης
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από επιληψία. Αφορά το 1% του πληθυσμού, με αυξημένα περιστατικά σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα που ζουν σε χώρες με ανεπαρκείς υπηρεσίες υγείας.
3. Οι πρώτες αναφορές
Η αρχαιότερη περιγραφή επιληπτικής κρίσης εντοπίζεται γύρω στο 2000 π.Χ. σε κείμενα της Μεσοποταμίας, ενώ Βαβυλωνιακά αρχεία του 11ου αιώνα π.Χ. δίνουν λεπτομερή καταγραφή διαφορετικών τύπων κρίσεων.
4. Μια πάθηση με παρεξηγήσεις
Για αιώνες η επιληψία συνδέθηκε με υπερφυσικά αίτια, όπως δαιμονισμό ή κατάρα. Αυτές οι αντιλήψεις δημιούργησαν φόβο και κοινωνικό στίγμα γύρω από τους ασθενείς.
5. Ο Ιπποκράτης και η επιστημονική εξήγηση
Γύρω στο 400 π.Χ., ο Ιπποκράτης υποστήριξε ότι η επιληψία προέρχεται από τον εγκέφαλο και όχι από θεϊκές δυνάμεις. Η άποψη αυτή εδραιώθηκε επιστημονικά πολλούς αιώνες αργότερα, χάρη και στον Άγγλο γιατρό John Hughlings Jackson τον 19ο αιώνα.
6. Κρίση ή επιληψία;
Μία μεμονωμένη κρίση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος έχει επιληψία. Οι κρίσεις μπορεί να προκύψουν περιστασιακά από φάρμακα, μεταβολικές διαταραχές ή άλλες παροδικές αιτίες. Η διάγνωση της επιληψίας απαιτεί τουλάχιστον δύο απρόκλητες κρίσεις.
7. Διαφορετικοί τύποι κρίσεων
Οι κρίσεις μπορεί να είναι ήπιες, όπως στιγμιαία απώλεια επαφής με το περιβάλλον, ή πιο έντονες, με σπασμούς και απώλεια συνείδησης. Χωρίζονται σε εστιακές (ξεκινούν από συγκεκριμένο σημείο του εγκεφάλου) και γενικευμένες (αφορούν ολόκληρο τον εγκέφαλο).
8. Ταξινόμηση επιληψίας
Ιδιοπαθής: χωρίς γνωστή αιτία, πιθανώς με γενετική βάση.
Δευτεροπαθής: αποτέλεσμα κάκωσης, όγκων, εγκεφαλικού ή άλλης πάθησης.
Κρυπτογενής: υποψία συγκεκριμένης αιτίας που δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί.
9. Παράγοντες που πυροδοτούν κρίσεις
Η έλλειψη ύπνου, το άγχος, οι ορμονικές αλλαγές, η παράλειψη φαρμάκων ή γευμάτων, ο πυρετός, αλλά και φώτα που αναβοσβήνουν μπορεί να προκαλέσουν κρίση σε άτομα με επιληψία.
10. Θεραπείες και φροντίδα
Υπάρχουν πολλά αποτελεσματικά φάρμακα, ενώ σε ορισμένες ανθεκτικές περιπτώσεις εφαρμόζονται χειρουργικές λύσεις. Σε περίπτωση κρίσης:
Παραμείνετε ψύχραιμοι.
Απομακρύνετε επικίνδυνα αντικείμενα.
Τοποθετήστε τον πάσχοντα στο πλάι, με κάτι μαλακό κάτω από το κεφάλι.
Μην βάλετε τίποτα στο στόμα του.
Μείνετε δίπλα του μέχρι να ανακτήσει τις αισθήσεις του.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Market Pass 2026: Πώς θα πάρετε το επίδομα για σούπερ μάρκετ
