Λεωνίδας Βουρλιώτης Το φτέρνισμα είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και… ηχηρά αντανακλαστικά του ανθρώπινου σώματος. Δεν αφορά μόνο τον άνθρωπο, αλλά και πολλά ζώα, και λειτουργεί ως μηχανισμός αυτοπροστασίας, απομακρύνοντας ερεθιστικές ουσίες από τη ρινική κοιλότητα.
Γιατί φτερνιζόμαστε;
Η διαδικασία ξεκινά όταν ένας ιός, βακτήριο, αλλεργιογόνο ή χημική ουσία εισέλθει στα ρουθούνια. Ο οργανισμός αντιδρά εκτινάσσοντας βίαια τον αέρα από τους πνεύμονες μέσω της μύτης και του στόματος, απομακρύνοντας βλέννα και ξένα σωματίδια.
Ακόμη, ουσίες όπως η πιπερίνη (στο μαύρο πιπέρι) ή η καψαϊκίνη (στις πιπεριές τσίλι) μπορούν να ερεθίσουν τις νευρικές απολήξεις του ρινικού βλεννογόνου, προκαλώντας φτέρνισμα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το λεγόμενο «φωτογενές φτέρνισμα» — περίπου το 25% των ανθρώπων δηλώνει ότι το έντονο φως, κυρίως ο ήλιος, τους κάνει να φτερνίζονται.
Η αυθόρμητη αντίδραση είναι να κλείνουμε τα μάτια όταν φτερνιζόμαστε. Πρόκειται για αντανακλαστικό που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πιθανώς μειώνει την πιθανότητα να εισέλθουν μικρόβια στα μάτια.
Αν και είναι δυνατό να «εκπαιδευτεί» κάποιος να κρατά τα μάτια του ανοιχτά, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το κλείσιμό τους ίσως είναι πιο ασφαλές.
Γιατί είναι μερικά φτερνίσματα τόσο δυνατά;
Η ένταση του ήχου στο φτέρνισμα εξαρτάται από τον όγκο του αέρα που εισπνέεται πριν από την εκπνοή. Όσο μεγαλύτερη η εισπνοή, τόσο ισχυρό το «Αψού!».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σταγονίδια εκτινάσσονται με ταχύτητα που μπορεί να φτάσει έως και τα 160 χιλιόμετρα την ώρα — αποδεικνύοντας ότι το φτέρνισμα δεν είναι καθόλου αθώο ως προς τη διασπορά μικροβίων.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
