Alfavita Newsroom Από την αρχαία Αίγυπτο έως την ευρωπαϊκή αριστοκρατία
Η πρώτη μορφή βεντάλιας ήταν το λεγόμενο φλάμπελουμ, που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι για να διώχνουν τα έντομα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα έχει βρεθεί στον τάφο του Τουταγχαμών. Ωστόσο, η πιο οικεία μας εκδοχή της, ως εργαλείο για δροσιά, εμφανίστηκε γύρω στον 6ο αιώνα στην Ιαπωνία. Από τον 17ο αιώνα και μετά, η εξαγωγή πτυσσόμενων βενταλιών από την Κίνα και την Ιαπωνία κατέκλυσε την Ευρώπη, και πολύ σύντομα αυτές οι λεπτεπίλεπτες κατασκευές έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της γυναικείας ένδυσης.
Οι ευγενείς και οι κυρίες της υψηλής κοινωνίας διέθεταν βεντάλιες για κάθε περίσταση: άλλη για την ημέρα, άλλη για τις επίσημες εμφανίσεις, άλλη για το σπίτι ή τον περίπατο.
Η βιοτεχνία της βεντάλιας και η ακμή της
Το 1709, στο Λονδίνο ιδρύθηκε επίσημα η Ένωση Τεχνιτών Βεντάλιας, με βασιλική υποστήριξη από τη βασίλισσα Άννα. Η Ένωση ενίσχυε τους ντόπιους τεχνίτες που δημιουργούσαν βεντάλιες από χαρτί, συχνά ζωγραφισμένες στο χέρι από καλλιτέχνες. Παράλληλα, στη Γαλλία οι δημιουργοί αξιοποιούσαν υλικά πολυτελείας, όπως μετάξι, δαντέλα, φτερά στρουθοκαμήλου, μπαμπού, περγαμηνή, ακόμα και ελεφαντόδοντο.
Κατά την βικτωριανή εποχή, η βεντάλια έγινε πιο προσιτή και διαδόθηκε και στα μεσαία κοινωνικά στρώματα. Το σχέδιό της άλλαξε, με στρογγυλές φόρμες και πιο απλές διακοσμήσεις. Ωστόσο, από τον 20ό αιώνα και μετά, η χρήση της περιορίστηκε κυρίως σε διακοσμητικούς ή διαφημιστικούς σκοπούς.
Η μυστική γλώσσα της βεντάλιας
Εκτός από αξεσουάρ μόδας, η βεντάλια υπήρξε και εργαλείο σιωπηρής επικοινωνίας. Σε εποχές όπου οι γυναίκες δεν είχαν την ελευθερία να εκφραστούν ανοιχτά, χρησιμοποιούσαν τη βεντάλια για να μεταδώσουν κρυφά μηνύματα. Ένα εγχειρίδιο του 1797, με τίτλο Ladies Conversation Fan, περιέγραφε έναν ολόκληρο κώδικα με χειρονομίες και θέσεις της βεντάλιας για να εκφράσει κανείς γράμματα ή φράσεις:
Κρατώντας τη βεντάλια στο αριστερό χέρι και ακουμπώντας το δεξί μπράτσο: γράμματα A–E
Κρατώντας τη βεντάλια στο δεξί χέρι και ακουμπώντας το αριστερό μπράτσο: γράμματα F–K
Ακουμπώντας τη βεντάλια στην καρδιά: γράμματα L–P
Φέρνοντάς τη κοντά στο στόμα: γράμματα Q–U
Ανυψώνοντάς τη στο πρόσωπο: γράμματα V–Z
Υπήρχαν επίσης πιο απλοί κώδικες για καθημερινές "συνομιλίες":
Η βεντάλια μπροστά στο πρόσωπο: “Ακολούθα με”
Τοποθετημένη κοντά στην καρδιά: “Σ’ αγαπώ”
Ρίχνοντάς τη στο πάτωμα: “Ας γίνουμε φίλοι”
Σιγανό αεράκι με τη βεντάλια: “Είμαι παντρεμένη”
Γρήγορες κινήσεις: “Είμαι αρραβωνιασμένη”
Άνοιγμα διάπλατα: “Περίμενέ με”
Πίεση στα χείλη με μισάνοιχτη βεντάλια: “Θέλω φιλί”
Κρατώντας την ανοιχτή στο αριστερό χέρι: “Μπορείς να μου μιλήσεις”
Η διαχρονική γοητεία της
Παρόλο που σήμερα έχει χάσει την καθημερινή της χρήση, η βεντάλια εξακολουθεί να εντυπωσιάζει με την ιστορία, τη λεπτότητα και την αισθητική της. Παραμένει σύμβολο κομψότητας και γοητείας, ένα αντικείμενο που κουβαλά μνήμες, τέχνη και μερικά ανείπωτα μηνύματα.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
