Το ελληνικό καλοκαίρι, που παραδοσιακά συμβόλιζε μια περίοδο ξεκούρασης, διαφυγής και συλλογικής «ανάσας», γίνεται ολοένα και περισσότερο προνόμιο. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Alco, το 43% των πολιτών δηλώνει ότι δεν θα κάνει διακοπές φέτος, κυρίως λόγω οικονομικής αδυναμίας. Πρόκειται για ένα ποσοστό που αυξάνεται δραματικά στις μεγαλύτερες ηλικίες, αγγίζοντας το 63% στους άνω των 65 ετών.
Η πτωτική τάση της πρόθεσης για καλοκαιρινές διακοπές, περίπου 10% λιγότεροι σε σχέση με πέρυσι, δεν είναι απλώς ένα στατιστικό εύρημα. Αντανακλά μια βαθύτερη κοινωνική πραγματικότητα: το συνεχώς αυξανόμενο κόστος ζωής έχει περιορίσει το καλοκαίρι σε προνόμιο όσων μπορούν να το αντέξουν οικονομικά.
Όπως σημείωσε ο Κώστας Παναγόπουλος της Alco, το κόστος διαμονής είναι απαγορευτικό για το 81% όσων δεν θα πάνε διακοπές, ενώ ακολουθούν οι οικονομικές προτεραιότητες της καθημερινότητας (80%), το κόστος των εισιτηρίων (62%) και του φαγητού (50%). Δηλαδή, το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τις τιμές των ξενοδοχείων αλλά το συνολικό αδιέξοδο του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Εξίσου αποκαλυπτικό είναι ότι το 47% όσων τελικά θα καταφέρουν να φύγουν, θα μείνουν σε ιδιόκτητο ή συγγενικό σπίτι, ενώ μόνο το 38% θα επιλέξει ξενοδοχείο. Η εικόνα είναι καθαρή: ο τουρισμός πλέον μοιάζει να εξυπηρετεί κυρίως το εξωτερικό κοινό και όχι τον ντόπιο πολίτη. Η Ελλάδα της φιλοξενίας, με τα δωμάτια και τα πανηγύρια, δείχνει να γίνεται μια χώρα όπου οι κάτοικοί της περισσεύουν στο δικό τους καλοκαίρι.
Αυτή η τάση δεν είναι απλώς οικονομική. Είναι και πολιτισμική, ψυχολογική, κοινωνική. Οι διακοπές, ακόμα και λίγες μέρες, δεν είναι πολυτέλεια – είναι δικαίωμα στην ανάπαυση, στην αλλαγή ρυθμού, στην αποσυμπίεση από τη χρόνια πίεση. Και όταν σχεδόν οι μισοί πολίτες στερούνται αυτό το στοιχειώδες δικαίωμα, η κοινωνική κόπωση μετατρέπεται σε βραδυφλεγή κρίση.
Όσο για το τι επηρέασε την απόφασή τους να μην πάνε διακοπές, «πολύ» απαντά το 81% σε ερώτηση για το κόστος διαμονής. Επίσης, 80% συγκεντρώνει η απάντηση «πολύ» σε ερώτηση για την κάλυψη άλλων προτεραιοτήτων, 62% για το κόστος των εισιτηρίων και 50% για το κόστος φαγητού.
Σε πολιτικό επίπεδο, η κατάσταση αυτή θέτει σοβαρά ερωτήματα για το μοντέλο ανάπτυξης: Μπορεί να επιδοτείται ο τουρισμός και να ενισχύεται η «βαριά βιομηχανία» της χώρας, την ώρα που το ίδιο το κοινωνικό σώμα δεν μπορεί να συμμετάσχει σε αυτόν;
Συντάκτρια άρθρου: Ευαγγελία Ασημακοπούλου
