Μιχάλης Τσιλιβάκος Σε βαθιά κρίση βρίσκεται ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ), με ένα σκάνδαλο διαχείρισης αγροτικών επιδοτήσεων να ξετυλίγει το κουβάρι χρόνιων παθογενειών, πολιτικών παρεμβάσεων και διοικητικής αδράνειας. Το διακύβευμα τεράστιο: 3 δισ. ευρώ σε κοινοτικές ενισχύσεις ετησίως και η ίδια η διαπίστευση του Οργανισμού από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αρχή της κατρακύλας
Η θρυαλλίδα άναψε με τις αποκαλύψεις για «μαϊμού» επιδοτήσεις σε ανύπαρκτους ή αναρμόδιους δικαιούχους. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεκίνησε εκτεταμένη έρευνα για παρατυπίες, φέρνοντας την Ελλάδα αντιμέτωπη με το φάσμα προστίμων και επιστροφής κονδυλίων.
Η εικόνα ήταν τόσο θολή, που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης της διαπίστευσης του Οργανισμού — δηλαδή πλήρους παύσης των πληρωμών.
Η εσωτερική σύγκρουση και η απομάκρυνση Σαλάτα
Σε μια κρίσιμη συγκυρία, ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Νίκος Σαλάτας, μπήκε σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αμφισβητώντας δημόσια την ορθότητα των ευρημάτων της και απειλώντας με μηνύσεις.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, με φόντο τις πολιτικές και θεσμικές ισορροπίες, δεν είχε άλλη επιλογή από το να τον αποπέμψει, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρχει αντιδικία με τις ευρωπαϊκές αρχές».
Το χρονικό πολιτικών πιέσεων και παρεμβάσεων
Οι έρευνες έφεραν στο φως παλαιότερες πολιτικές παρεμβάσεις, με κεντρικό πρόσωπο τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Λευτέρη Αυγενάκη.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις από πρακτικά συνεδρίασης του ΔΣ του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο τότε πρόεδρος Κυριάκος Μπαμπασίδης κατέθεσε ότι υπήρξε άνωθεν πίεση για να «ξεκαθαριστούν» δεσμευμένες αιτήσεις αγροτών – δηλαδή αιτήσεις που είχαν κριθεί παράνομες. Το σκάνδαλο φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη διαβόητη «λίστα Βάρρα» με τα 3.480 ΑΦΜ που είχαν δεσμευτεί για έλεγχο επί υπουργίας Βορίδη και επανεξετάστηκαν για πολιτικούς λόγους επί Αυγενάκη.
Ο δρόμος προς την ΑΑΔΕ
Μπροστά στον κίνδυνο οικονομικής και πολιτικής απομόνωσης, η κυβέρνηση εξετάζει πλέον σοβαρά το σενάριο ο ΟΠΕΚΕΠΕ να κλείσει και να ενσωματωθεί στην ΑΑΔΕ ως διακριτός κλάδος, υπό αυστηρή εποπτεία και διαφάνεια.
Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων ήδη «τρέχει» από το Μέγαρο Μαξίμου, με τον υφυπουργό στον πρωθυπουργό, Γιώργο Μυλωνάκη, να χειρίζεται το θέμα, ενώ από τον Ιανουάριο έχει τοποθετηθεί στον Οργανισμό η Γενική Διευθύντρια Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ, Σοφία Σεχπερίδου, με αποστολή την τεχνογνωσία για τη μετάβαση.
Τα επόμενα βήματα
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης προανήγγειλε:
100 νέους υπαλλήλους για ελέγχους και ενίσχυση του Οργανισμού
Ολοκλήρωση βοσκοτοπικών χαρτών σε 18 μήνες
Επιστροφή της διαχείρισης του πληροφοριακού συστήματος στον ΟΠΕΚΕΠΕ
Εντατικοποίηση ελέγχων και διασφάλιση διαφάνειας
Ωστόσο, το πιο δύσκολο έργο είναι μπροστά: η επιλογή νέας ηγεσίας, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας, και η επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης εμπιστοσύνης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Πολιτικές σκιές και εσωκομματική πίεση
Το σκάνδαλο έχει δημιουργήσει ρήγματα και εντός ΝΔ, με στελέχη όπως ο βουλευτής Λάρισας, Μάξιμος Χαρακόπουλος, να προειδοποιούν για νέο «πακέτο Χατζηγάκη». Ο θυμός στη βάση του αγροτικού κόσμου είναι έντονος και η αγωνία για την επόμενη μέρα έκδηλη.
Το τέλος μιας εποχής στον ΟΠΕΚΕΠΕ;
Το «τέλος» του ΟΠΕΚΕΠΕ – τουλάχιστον με την τωρινή του μορφή – μοιάζει αναπόφευκτο. Όμως η ουσία δεν είναι στην αλλαγή ταμπέλας, αλλά στη δημιουργία ενός μηχανισμού που διασφαλίζει αξιοκρατία, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
Μόνο έτσι οι αγρότες θα συνεχίσουν να βλέπουν τις ενισχύσεις που δικαιούνται, και η Ελλάδα δεν θα χάσει το πολύτιμο χαρτοφυλάκιο των 3 δισ. ευρώ ετησίως.
Από την αναταραχή στην ανασυγκρότηση – μένει να φανεί αν αυτή η κρίση θα αποτελέσει επιτέλους αφετηρία ουσιαστικής εξυγίανσης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος εποχής για τους δωρεάν τραπεζικούς λογαριασμούς
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
