Τρίτη και 13
Τρίτη και 13: Από την Άλωση της Πόλης στην ελληνική ψυχή - Πώς κατέληξε να θεωρείται γρουσούζικη μέρα;

Για τον αγγλοσαξονικό κόσμο η ημέρα «κακοτυχίας» είναι η Παρασκευή και 13. Για την Ελλάδα, όμως, η ατυχία έχει δικό της ημερολόγιο: Τρίτη και 13. Ένα ημερολογιακό «καμπανάκι» που κουβαλά πίσω του ιστορία, μύθο και φόβο – και καθόλου τυχαία.

Σε αντίθεση με άλλους λαούς, στην ελληνική –και ευρύτερα μεσογειακή– κουλτούρα, η Τρίτη θεωρείται ήδη από μόνη της μια άτυχη μέρα. Κυβερνάται, λένε οι παραδόσεις, από τον πλανήτη Άρη – τον θεό του πολέμου. Κι όταν έρχεται να συνδυαστεί με τον αριθμό 13, που από την αρχαιότητα μέχρι τις θρησκευτικές παραδόσεις θεωρείται «διασπαστικός» της τελειότητας του 12, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα προλήψεων.

Το ιστορικό βάρος της ημέρας δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς συνέβη ημέρα Τρίτη, και αν και όχι στις 13 του μήνα, το «1453» οδηγεί στην αριθμητική σύμπτωση του 1+4+5+3=13 – αρκετό για να ριζώσει η κακοδαιμονία. Ακόμη πιο πειστική είναι η ημερομηνία 13 Απριλίου 1204, όταν η Πόλη έπεσε στα χέρια των Σταυροφόρων – ημέρα επίσης Τρίτη. Αυτά τα γεγονότα έγιναν σημείο αναφοράς για έναν λαό που ιστορικά κουβαλά την απώλεια και τη δυσπιστία προς τη μοίρα.

Η ελληνική λαογραφία, πάντως, δεν μένει μόνο στα ιστορικά. Ο Νικόλαος Πολίτης, πατέρας της επιστήμης στην Ελλάδα, έβλεπε την προέλευση της δεισιδαιμονίας περισσότερο στα άστρα και λιγότερο στις καταστροφές. Ο αστρολογικός συσχετισμός της Τρίτης με τον Άρη –σε συνδυασμό με την παρουσία του Κρόνου σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας– ενισχύει την ιδέα της «κακής ώρας», μιας στιγμής απροσδιόριστης, άρα και διαρκούς απειλής.

Το συλλογικό άγχος γύρω από την Τρίτη και 13 έχει περάσει και στην τέχνη. Η κλασική ελληνική κωμωδία «Τρίτη και 13» του 1963 σατίρισε εύστοχα τον παραλογισμό της πρόληψης. Μέσα από την ιστορία ενός προληπτικού πολιτικού μηχανικού, η ταινία καυτηριάζει τη μικροαστική εμμονή με τα «κακά σημάδια» και την αναζήτηση «γουριών» για να ισορροπήσει το αβέβαιο.

Τελικά, η Τρίτη και 13 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι ο καθρέφτης ενός πολιτισμού που αγκαλιάζει την τύχη και την ατυχία, που διαβάζει τους αριθμούς, τους πλανήτες και την ιστορία με τρόπο υπαρξιακό. Ένα σύμβολο για το πώς ο φόβος, όταν επαναλαμβάνεται αρκετά, μετατρέπεται σε παράδοση.

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς

Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις

Πανελλαδικές: Τι «έπεσε» το 2025 - Όλα τα θέματα στα ΓΕΛ

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

αφισα
Το 10ο Επετειακό Φεστιβάλ Μαθητικού Ραδιοφώνου έρχεται στην Κέρκυρα από 22 έως 25 Απριλίου 2026
Το Ιόνιο Πανεπιστήμιο εκπροσωπεί η Ρενάτα Δαλιανούδη, Αν. Καθηγήτρια «Μουσικής και Οπτικοακουστικού Πολιτισμού» του Τμήματος Τεχνών Ήχου & Εικόνας...
Το 10ο Επετειακό Φεστιβάλ Μαθητικού Ραδιοφώνου έρχεται στην Κέρκυρα από 22 έως 25 Απριλίου 2026
ekpaideysi
ΠΑΙΔΕΙΑ, η συνεχής υποβάθμισή της και το όραμά μας γι΄ αυτή: Εκδήλωση για την Παιδεία στην Αθήνα την Κυριακή 26 Απριλίου
Εκδήλωση για την παιδεία την Κυριακή 26 Απριλίου (11.30πμ – 4.30μμ) στο πολιτιστικό κέντρο υπαλλήλων ΟΤΕ (πλατεία Βικτωρίας)
ΠΑΙΔΕΙΑ, η συνεχής υποβάθμισή της και το όραμά μας γι΄ αυτή: Εκδήλωση για την Παιδεία στην Αθήνα την Κυριακή 26 Απριλίου