Φάρμακα: Πόσο ασφαλή είναι τα ληγμένα;
Όλοι το έχουμε πάθει κάποια στιγμή. Πάμε να πάρουμε από το ντουλάπι ένα παυσίπονο και ανακαλύπτουμε ότι έχει λήξει. Ή κοιτάζουμε την ημερομηνία σε ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο και με έκπληξη συνειδητοποιούμε ότι έχει περάσει προ πολλού. Μπορούμε να πάρουμε αυτά τα ληγμένα φάρμακα ή υπάρχει κίνδυνος;

Το πρώτο που πρέπει να γνωρίζουμε είναι πως η αναγραφή της ημερομηνίας λήξεως στα φάρμακα είναι υποχρεωτική από τις αρμόδιες ρυθμιστικές Αρχές. Ουσιαστικά υποδηλώνει μέχρι πότε η παρασκευάστρια εταιρεία τους εγγυάται την σταθερότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.

Όταν η ημερομηνία αυτή παρέλθει, «τα φάρμακα μπορεί να καταστούν αναποτελεσματικά ή ακόμα και επιβλαβή για την υγεία», αναφέρει ο γενικός ιατρός Dr. Simon Hodes, από το παράρτημα της Cleveland Clinic στο Λονδίνο.

Πρακτικά αυτό σημαίνει πως ένα φάρμακο μπορεί να αποδυναμωθεί και να μην αντιμετωπίζει πλέον αποτελεσματικά το πρόβλημα για το οποίο χορηγείται. Ή ενδέχεται να αναπτύξει επιβλαβή μικρόβια, επειδή έχουν διασπαστεί τα συντηρητικά που περιέχει. Ή πάλι μπορεί να συμβάλλει σε άλλα προβλήματα (όπως η ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων), επειδή δεν είναι πλέον επαρκώς αποτελεσματικό.

«Η ημερομηνία λήξεως δεν αναγράφεται τυχαία, αλλά για την προστασία μας», τονίζει ο Dr. Hodes. «Όταν παρέλθει αρκετός χρόνος, τα συστατικά σε όλα τα φάρμακα διασπώνται και χάνουν την ποιότητά τους. Επομένως σε γενικές γραμμές δεν πρέπει να λαμβάνουμε ληγμένα φάρμακα».

Σημαντικό είναι βέβαια και το πότε έληξε ένα φάρμακο. Άλλο είναι την περασμένη εβδομάδα και άλλο πριν από πολλούς μήνες. Όσο απομακρύνεστε από την ημερομηνία λήξεως, τόσο το χειρότερο, προσθέτει.

Χάπι έναντι υγρού

Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις στις οποίες χρειαζόμαστε τώρα τα φάρμακά μας και δεν έχουμε πρόσβαση σε φαρμακείο. Τι μπορεί να πάθουμε αν πάρουμε ένα ληγμένο χάπι ή μία κουταλιά από το ληγμένο σιρόπι;

«Αν το ληγμένο φάρμακο είναι ένα απλό παυσίπονο χάπι, λογικά δεν θα συμβεί κάτι. Αν όμως είναι μια ληγμένη ινσουλίνη για τον διαβήτη ή νιτρογλυκερίνη για την στηθάγχη, τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά», απαντά ο Dr. Hodes.

Αν δεν έχετε άλλη επιλογή και χρειάζεστε οπωσδήποτε φάρμακο για σοβαρή πάθηση, «επικοινωνήστε με τον γιατρό σας και εξηγήστε του την κατάσταση», συνιστά. «Εκείνος θα σας πει τι πρέπει να κάνετε. Πάντως, η ινσουλίνη και η νιτρογλυκερίνη  είναι δύο φάρμακα που διασπώνται γρήγορα όταν περάσει η ημερομηνία λήξης τους. Επιπλέον, η λήψη λανθασμένης δόσης από αυτά τα φάρμακα  μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες».

Ρόλο παίζει επίσης η μορφή που έχουν τα ληγμένα φάρμακα. Τα σκευάσματα σε μορφή υγρών τείνουν να αναπτύσσουν πιο εύκολα βακτήρια, απ’ ό,τι τα δισκία και οι ταμπλέτες. Τα κολλύρια για μάτια και αυτιά, καθώς και τα αντιβιοτικά σιρόπια είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα φαρμάκων που δεν είναι ασφαλή για χρήση μετά την ημερομηνία λήξεως.

«Τα υγρά μολύνονται εύκολα. Κάθε φάρμακο που βάζετε στο μάτι ή στο αυτί σας πρέπει να είναι αποστειρωμένο. Τα δε φάρμακα που καταπίνετε, όπως τα αντιόξινα σιρόπια και τα αντιβιοτικά σε υγρή μορφή, ενέχουν αυξημένο κίνδυνο γρήγορης φθοράς των συστατικών τους μετά την ημερομηνία λήξεως», εξηγεί ο Dr. Hodes

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως τα στερεά ληγμένα φάρμακα είναι πάντοτε ασφαλή. Είναι, όμως, μικρότερος ο κίνδυνος να χαλάσουν αμέσως μόλις περάσει η ημερομηνία λήξεως.

Η αποθήκευση

Την φθορά των φαρμάκων μπορεί να επιταχύνουν οι συνθήκες φύλαξής τους. Οι περισσότεροι άνθρωποι φυλάνε τα φάρμακά τους στο μπάνιο – και αυτό είναι μεγάλο λάθος.

«Η ζέστη και υγρασία επηρεάζουν αρνητικά τη σταθερότητα των φαρμάκων», εξηγεί ο Dr. Hodes. «Δεν είναι τυχαίο που τα περισσότερα φάρμακα αναγράφουν «να φυλάσσεται σε δροσερό και ξηρό μέρος»».

Το μέρος αυτό ΔΕΝ πρέπει να είναι το ψυγείο, εκτός κι αν το φάρμακο το αναγράφει ρητώς («να φυλάσσεται στο ψυγείο»). Ειδάλλως, βρείτε έναν χώρο που δεν εκτίθεται στον ήλιο, δεν έχει υδρατμούς και υγρασία, και έχει δροσιά.

Με απλά λόγια: ένα απλό παυσίπονο σε μορφή δισκίου που ήταν σε ένα δροσερό, ξηρό ντουλάπι στο υπνοδωμάτιό σας και έληξε εντός του περασμένου μήνα, πιθανώς μπορείτε να το πάρετε μία φορά. Ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο που είχατε στην κουζίνα ή στο μπάνιο και έληξε πριν από 6 μήνες, πρέπει να το πετάξετε αμέσως.

Πότε είναι απαραίτητη η λήψη τους

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όμως, το να πάρει κάποιος ληγμένα φάρμακα μπορεί να είναι προτιμότερο από το να μην πάρει τίποτε απολύτως, επισημαίνει ο ιατρός.

Αν, λ.χ., παρουσιάσετε σοβαρή αλλεργική αντίδραση και έχετε ληγμένη αδρεναλίνη (ή επινεφρίνη) στο σπίτι, προτιμότερο είναι να την πάρετε παρά να μην κάνετε απολύτως τίποτα, λέει.

Ταυτοχρόνως όμως πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας γι’ αυτό και να τρέξετε στο νοσοκομείο. Πάρτε μαζί σας και το ληγμένο φάρμακο για να το δείξετε στους γιατρούς.

Πώς να αποφύγετε αυτού του είδους τα διλήμματα

Ο καλύτερος τρόπος για να μην σπάτε το κεφάλι σας με τα ληγμένα φάρμακα είναι να μην τα έχετε στο σπίτι σας. Πώς θα το επιτύχετε; Ο Dr. Hodes συνιστά τα εξής:

  • Φροντίστε να μην αγοράζετε περισσότερα απ’ όσα χρειάζεστε
  • Να ανανεώνετε συχνά τις ιατρικές συνταγές σας
  • Να ελέγχετε τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο το φαρμακείο σας, για να πετάτε ό,τι έχει λήξει

Σε κάθε περίπτωση, να λαμβάνετε σοβαρά υπ’ όψιν τις ημερομηνίες λήξεως των φαρμάκων. Όπως δεν θα τρώγατε ένα ληγμένο γιαούρτι, έτσι να μην χρησιμοποιείτε τα ληγμένα φάρμακα. Και σε περίπτωση αμφιβολίας, πετάξτε τα αμέσως, καταλήγει.

Πηγή: iatropedia

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Γνωρίζετε τι σημαίνει «ωκύμορος» και «ωκυτόκια»;

Παν.Πατρών: Μοριοδοτούμενο σεμινάριο ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣ με μόνο 65Є εγγραφή - έως 15 Απριλίου

Μοριοδοτούμενο σεμινάριο Ειδικής Αγωγής (ΕΛΜΕΠΑ) με μόνο 50Є εγγραφή- αιτήσεις ως 15/4

2ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ: Τα 2 μαθήματα εξέτασης και η ύλη

Proficiency και Lower μόνο 95 ευρώ σε 2 μόνο ημέρες στα χέρια σας (ΧΩΡΙΣ προφορικά, ΧΩΡΙΣ έκθεση!)

ΕΥΚΟΛΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ και ΙΤΑΛΙΚΩΝ για εκπαιδευτικούς - Πάρτε τις άμεσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

aselgeia_8.jpg
Στο δικαστήριο η υπόθεση ασέλγειας σε βάρος μαθήτριας Α΄ Γυμνασίου
Ο κατηγορούμενος είχε καταδικαστεί πρωτόδικα καταδικαστεί για άλλες δύο περιπτώσεις ασέλγειας σε βάρος μαθητριών
Στο δικαστήριο η υπόθεση ασέλγειας σε βάρος μαθήτριας Α΄ Γυμνασίου