Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνονται οι εργαζόμενοι, καθορίζονται οι αμοιβές και δίνονται οι αυξήσεις φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, με το οποίο ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια.
Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο τις επιχειρήσεις. Επηρεάζουν άμεσα εκατομμύρια εργαζόμενους και υποψηφίους για εργασία, καθώς για πρώτη φορά επιχειρείται να μπει τέλος σε πρακτικές αδιαφάνειας που χαρακτήριζαν επί χρόνια την ελληνική αγορά εργασίας.
Η βασική φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι απλή: ο εργαζόμενος να γνωρίζει εκ των προτέρων ποια είναι η αμοιβή μιας θέσης εργασίας και να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες που θα του επιτρέπουν να διαπιστώσει αν αμείβεται δίκαια.
Τέλος στις «κρυφές» αμοιβές στις αγγελίες εργασίας
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διαδικασία των προσλήψεων.
Μέχρι σήμερα, η συντριπτική πλειονότητα των αγγελιών εργασίας περιέγραφε τα καθήκοντα, τα προσόντα και τις απαιτήσεις της θέσης χωρίς καμία αναφορά στις αποδοχές.
Αυτό αλλάζει.
Οι εργοδότες θα υποχρεώνονται να ενημερώνουν τους υποψηφίους για το μισθολογικό εύρος της θέσης πριν από τη συνέντευξη ή κατά την έναρξη της διαδικασίας πρόσληψης.
Με τον τρόπο αυτό, οι εργαζόμενοι θα γνωρίζουν από την αρχή τι ακριβώς προσφέρει η επιχείρηση και δεν θα χρειάζεται να περνούν από πολυήμερες διαδικασίες επιλογής χωρίς να γνωρίζουν τις αποδοχές.
Νέα δικαιώματα για τους εργαζόμενους
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης δικαίωμα ενημέρωσης για τις αμοιβές.
Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν στοιχεία σχετικά με:
- τις μέσες αποδοχές εργαζομένων που βρίσκονται στην ίδια επαγγελματική κατηγορία,
- τα κριτήρια με τα οποία καθορίζονται οι αμοιβές,
- τη μισθολογική βαθμίδα στην οποία εντάσσεται η θέση τους,
- τις δυνατότητες μισθολογικής εξέλιξης.
Δεν θα αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα ή οι μισθοί συγκεκριμένων συναδέλφων, ωστόσο θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το μισθολογικό σύστημα κάθε επιχείρησης.
Πώς θα δίνονται πλέον οι αυξήσεις
Ένα από τα σημεία που αναμένεται να επηρεάσουν περισσότερο την καθημερινότητα των εργαζομένων είναι η σύνδεση των αυξήσεων με αντικειμενικά κριτήρια.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μπορούν να τεκμηριώνουν γιατί ένας εργαζόμενος λαμβάνει μεγαλύτερες αποδοχές από έναν άλλον.
Τα βασικά κριτήρια θα είναι:
| Κριτήριο | Τι θα λαμβάνεται υπόψη |
|---|---|
| Θέση εργασίας | Επίπεδο ευθύνης και αρμοδιότητες |
| Προσόντα | Σπουδές, πιστοποιήσεις, εξειδίκευση |
| Εμπειρία | Προϋπηρεσία και χρόνια εργασίας |
| Απόδοση | Αξιολόγηση και αποτελεσματικότητα |
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να περιοριστούν οι αυθαίρετες μισθολογικές διαφοροποιήσεις.
Νέες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις
Το νέο καθεστώς απαιτεί καλύτερη οργάνωση των επιχειρήσεων.
Οι εργοδότες θα πρέπει να διαθέτουν:
- σαφείς περιγραφές θέσεων εργασίας,
- αναλυτικά καθήκοντα,
- προκαθορισμένα προσόντα για κάθε θέση,
- συστήματα αξιολόγησης,
- μισθολογικές κατηγορίες,
- τεκμηρίωση των διαφορών στις αποδοχές.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της μισθολογικής πολιτικής των επιχειρήσεων, σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα.
Αυστηρότεροι έλεγχοι στις μεγάλες εταιρείες
Ιδιαίτερες υποχρεώσεις προβλέπονται για επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζόμενους.
Οι εταιρείες αυτές θα πρέπει να παρακολουθούν συστηματικά τις μισθολογικές αποκλίσεις και να δημοσιοποιούν στοιχεία για τις μέσες αμοιβές ανά κατηγορία προσωπικού.
Εφόσον εντοπίζονται αδικαιολόγητες μισθολογικές αποκλίσεις άνω του 5%, θα ενεργοποιούνται διαδικασίες ελέγχου και διορθωτικών παρεμβάσεων.
Ενισχύεται ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη ενισχυμένο ρόλο για τον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος αναλαμβάνει καθήκοντα φορέα ισότητας με ελεγκτικές και διαμεσολαβητικές αρμοδιότητες.
Παράλληλα, σε περιπτώσεις όπου εργαζόμενος επικαλείται μισθολογική διάκριση, το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στον εργοδότη.
Με απλά λόγια, η επιχείρηση θα πρέπει να αποδείξει ότι η διαφορά στις αποδοχές δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους.
Μια νέα εποχή στην αγορά εργασίας
Η εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια πιο διαφανή αγορά εργασίας, όπου οι εργαζόμενοι θα γνωρίζουν καλύτερα τα δικαιώματά τους και οι επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να λειτουργούν με πιο ξεκάθαρους κανόνες.
Αν και η πλήρης εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων θα απαιτήσει χρόνο και προσαρμογή από τις επιχειρήσεις, το βέβαιο είναι ότι αλλάζει σταδιακά η φιλοσοφία των προσλήψεων και των αμοιβών στην Ελλάδα.
Για πρώτη φορά, ο μισθός παύει να αποτελεί ένα θέμα που συζητείται αποκλειστικά πίσω από κλειστές πόρτες και μετατρέπεται σε στοιχείο που πρέπει να συνοδεύεται από κανόνες, διαφάνεια και τεκμηρίωση.
