Σκηνικό με παρατεταμένη καλοκαιρία, ανομβρία και θερμοκρασιακές τιμές υψηλότερες από τις κανονικές για την εποχή αναμένεται να επικρατήσει στην Ελλάδα κατά τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων (ECMWF), η εγκαθίδρυση ενός ισχυρού πεδίου υψηλών πιέσεων στη Νότια Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο θα διατηρήσει την ηλιοφάνεια, προκαλώντας θετικές αποκλίσεις της θερμοκρασίας κατά 2 έως 3 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κλιματικά δεδομένα.
Το φαινόμενο αυτό, που διεθνώς αναφέρεται και ως «Ottobrata», κρατά τον υδράργυρο σε επίπεδα που θυμίζουν αρχές Σεπτεμβρίου, καθυστερώντας την εμφάνιση των πρώτων φθινοπωρινών βροχών.
Η αλλαγή του σκηνικού μετά τις 10 Οκτωβρίου
Παρά την αρχική καλοκαιρία, οι μακροπρόθεσμες προβολές των μετεωρολόγων δείχνουν σημαντική αλλαγή της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας μετά τις 10 με 12 Οκτωβρίου.
Ο Ατλαντικός Ωκεανός αναμένεται να ενεργοποιηθεί, στέλνοντας διαδοχικά βαρομετρικά χαμηλά προς τη λεκάνη της Μεσογείου. Σε περίπτωση που αυτά τα συστήματα κινηθούν ανατολικά, τα πρώτα τμήματα της χώρας που θα επηρεαστούν είναι το Ιόνιο και τα δυτικά ηπειρωτικά, ενώ τα ανατολικά τμήματα θα βρεθούν υπό την επίδραση υγρών νοτιάδων.
Οι θερμές θάλασσες ως «πυριτιδαποθήκη» εκρηκτικών φαινομένων
Ο πλέον ανησυχητικός παράγοντας για την εξέλιξη του καιρού εντοπίζεται στα αυξημένα θερμικά αποθέματα των θαλασσών. Τόσο στο Ιόνιο όσο και στο Αιγαίο, η θερμοκρασία των επιφανειακών υδάτων καταγράφεται τοπικά έως και 3 με 5 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τους μέσους όρους των τελευταίων δεκαετιών.
Η συνθήκη αυτή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου:
- Εκρηκτική κυκλογένεση: Η είσοδος των πρώτων ψυχρών αέριων μαζών πάνω από τις θερμές υδάτινες μάζες μπορεί να απελευθερώσει τεράστια ποσά ενέργειας και υδρατμών.
- Ακραία φαινόμενα: Η αλληλεπίδραση αυτή δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την εκδήλωση ισχυρών καταιγίδων, αυξημένης κεραυνικής δραστηριότητας και τοπικών πλημμυρικών επεισοδίων.
