Η καρδιά μας μπορεί να μιλήσει μέσω του δέρματος: οι επιστήμονες από το Helmholtz Munich και το Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μονάχου (TUM), με συμμετοχή Ελλήνων ερευνητών, ανέπτυξαν την τεχνολογία fast-RSOM, που απεικονίζει σε πραγματικό χρόνο τα πιο μικροσκοπικά αγγεία του σώματος. Με αυτό τον τρόπο εντοπίζονται πρώιμα σημάδια καρδιαγγειακής νόσου, πολύ πριν προκύψουν αλλαγές στις μεγάλες αρτηρίες.
Η καρδιακή νόσος δεν ξεκινά με ορατά συμπτώματα· η δυσλειτουργία των ενδοθηλιακών κυττάρων στα τριχοειδή (γνωστή ως MiVED) εμφανίζεται νωρίτερα και επηρεάζει την ικανότητα των αγγείων να διαστέλλονται και να συστέλλονται σωστά. Μέχρι σήμερα, η μέτρησή της απαιτούσε επεμβατικές μεθόδους ή ήταν αδύνατη.
Η fast-RSOM (fast raster-scan optoacoustic mesoscopy) χρησιμοποιεί σύντομους παλμούς φωτός που απορροφώνται από το αίμα και μετατρέπονται σε υπερηχητικά σήματα, δημιουργώντας τρισδιάστατες εικόνες υψηλής ανάλυσης. Με αυτό τον τρόπο οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθήσουν όχι μόνο τη μορφή των αγγείων, αλλά και τη λειτουργία τους σε πραγματικό χρόνο, όπως την αντίδρασή τους σε προσωρινή διακοπή και επαναφορά της αιματικής ροής.
Η τεχνολογία αναπτύχθηκε από διεθνή ομάδα του TUM, με επικεφαλής τον καθηγητή Βασίλη Ντζιαχρήστο. Η RSOM επιτρέπει την απεικόνιση αγγειακών και κυτταρικών δομών μέχρι 2–4 χιλιοστά κάτω από το δέρμα, κάτι που δεν μπορούν οι υπάρχουσες μέθοδοι. Η μέθοδος βραβεύτηκε με το Βραβείο Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2021.
Η πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Light: Science & Applications έδειξε ότι η fast-RSOM μπορεί να ανιχνεύσει λειτουργικές διαταραχές στα τριχοειδή σε καπνιστές και ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο, ακόμα και όταν τα αγγεία φαίνονται φυσιολογικά. Μέσω ελεγχόμενης προσωρινής διακοπής της αιματικής ροής στο χέρι των εθελοντών, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα τριχοειδή αντιδρούν διαφορετικά, ενώ επιφανειακά και βαθύτερα στρώματα δέρματος εμφανίζουν διαφορετική συμπεριφορά, κάτι που καμία άλλη μέθοδος δεν μπορούσε να καταγράψει.
Με βάση αυτά, δημιουργήθηκαν νέοι λειτουργικοί βιοδείκτες αγγειακής υγείας, όπως η μείωση και επαναφορά του όγκου αίματος στα τριχοειδή και η ένταση της υπεραιμικής αντίδρασης. Οι δείκτες αυτοί αποδείχθηκαν ιδιαίτερα χρήσιμοι για την αξιολόγηση καπνιστών και ασθενών με καρδιαγγειακή νόσο.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της fast-RSOM είναι ότι παρέχει λεπτομερή δεδομένα για κάθε τριχοειδές και κάθε στιβάδα δέρματος, χωρίς ιονίζουσα ακτινοβολία ή σκιαγραφικά, καθιστώντας τη μέθοδο ασφαλή και μη επεμβατική. Η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρώιμη εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου, παρακολούθηση της δράσης φαρμάκων ή αλλαγών στον τρόπο ζωής και εξατομικευμένη πρόληψη.
Οι επιστήμονες προγραμματίζουν επεκτάσεις σε μεγαλύτερους και πιο ποικιλόμορφους πληθυσμούς, με στόχο την ενσωμάτωση των βιοδεικτών στις κλινικές πρακτικές. Αν οι μελλοντικές κλινικές μελέτες επιβεβαιώσουν τα αποτελέσματα, η fast-RSOM μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και προλαμβάνουμε τις καρδιαγγειακές παθήσεις: η καρδιά μας θα "φαίνεται" μέσα από το δέρμα πολύ πριν αρρωστήσει.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
