Τα fake news είναι ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, όπως φάρσες, προπαγάνδα ή παραπληροφόρηση, οι οποίες παρουσιάζονται ως είδηση. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται συνέχεια για πολλούς και διάφορους λόγους και όταν γίνουν viral εξαπλώνονται πολύ πιο γρήγορα από ότι μια αληθινή είδηση. Κατά καιρούς viral έγιναν ψευδείς ειδήσεις που στόχο είχαν να βλάψουν ένα προϊόν ή μια εταιρεία, να κατηγορήσουν ένα δημόσιο πρόσωπο, να επηρεάσουν πολιτικές και εκλογικές διαδικασίες κ.α..
Όμως ενδιαφέρον παρουσιάζουν κι άλλου είδους fake news, τα οποία δεν είχαν τέτοιους σκοπούς, αλλά δημιουργήθηκαν με τη μορφή αστείου ή και κοινωνικής έρευνας πολλές φορές. Στην Αμερική και συγκεκριμένα στο Κολοράντο μια από τις τελευταίες ψευδείς ειδήσεις αφορούσε μια τάση του κόσμου να χρησιμοποιεί κουπόνια τροφίμων, ώστε να αγοράζει γλάστρες με μαριχουάνα. Η συγκεκριμένη κατασκευασμένη είδηση έγινε τόσο viral και πιστευτή από όλους, που ανάγκασε έναν κυβερνήτη της πολιτείας να ζητήσει με νομοθετική ρύθμιση να απαγορευτεί η αγορά μαριχουάνας χρησιμοποιώντας κουπόνια τροφίμων.
Πώς μια fake είδηση γίνεται viral;
Υπάρχει ένα μαθηματικό μοντέλο, το οποίο έφτιαξε πριν λίγα χρόνια μια ομάδα ερευνητών στην Ιρλανδία, που αποδεικνύει την μαθηματική ομοιότητα μεταξύ του τρόπου εξάπλωσης μιας fake είδησης και των αμμόλοφων. Ρίχνοντας άμμο πάνω σε μια επίπεδη επιφάνεια, αυτή θα συσσωρευτεί μέχρι οι κλίσεις της να φτάσουν σε μια κρίσιμη γωνία. Μερικοί πρόσθετοι κόκκοι άμμου μπορεί να μην προκαλέσουν κάτι αξιοσημείωτο, αλλά ξαφνικά ένας και μόνο κόκκος μπορεί προκαλέσει κατάρρευση του αμμόλοφου.
Το συγκεκριμένο μοντέλο έδειξε πως έτσι λειτουργεί και το διαδίκτυο. Μια ψευδής πληροφορία (όπως αυτή που κυκλοφορεί ξανά και αφορά την εξαίρεση ενός χρήστη του Facebook από τις πολιτικές χρήσης του μέσου αυτού) μπορεί να πέσει πάνω σε μια στοίβα άλλων πληροφοριών, να προκαλέσει κατάρρευση και τελικά να γίνει viral.
Ποια είναι η πρόβλεψη για το μέλλον;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα τροφοδοτήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τα fake news τα επόμενα χρόνια, καθώς έχει την ικανότητα να διευκολύνει τη στόχευση ατόμων, όχι απλά με ψεύτικες ειδήσεις, αλλά και ψεύτικα βίντεο. Τα βίντεο αυτά θα φαίνονται αληθινά και θα είναι με τέτοιο τρόπο κατασκευασμένα, ώστε να προσαρμόζονται σε αυτό που είναι πιθανό να αποδεχτεί και να διαδώσει ένας ευαίσθητος θεατής. Η AI μπορεί επίσης να διευκολύνει τη δημιουργία στρατών από bot, με τεράστια επιρροή, που θα μοιράζονται κοινωνικό υπόβαθρο, πατριωτικά αισθήματα, προσωπικά ενδιαφέροντα και θρησκευτικές πεποιθήσεις ενός στόχου.
Από την άλλη μεριά όμως η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μεγάλες δυνατότητες και για να αντιμετωπίσει τη μάστιγα των ψευδών ειδήσεων, εντοπίζοντας ψεύτικο περιεχόμενο σε οποιαδήποτε μορφή.
Ο χρόνος θα δείξει ποια πλευρά θα επικρατήσει σε αυτόν τον αγώνα της νέας εποχής.
* Θανάσης Κοπάδης, Μαθηματικός Συγγραφέας
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Ηλεία: Νεκρός ο 13χρονος μαθητής που οδηγούσε πατίνι και συγκρούστηκε με αυτοκίνητο
ΑΣΕΠ 1ΕΑ/2025 και 4ΕΑ/2025: Οι οριστικοί πίνακες εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής
