Σειρά κρίσιμων θεμάτων που αφορούν το παρόν και το μέλλον της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης εργασίας που πραγματοποίησε στις 30 Ιουλίου 2026 ο Σύλλογος Αποφοίτων Τμημάτων Ειδικής Αγωγής (ΣΑΤΕΑ) με τον Διευθυντή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του ΥΠΑΙΘΑ, κ. Μπουσδούνη, καθώς και με τον συνεργάτη της Υπουργού Παιδείας, κ. Παπακωνσταντίνου.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα και εντάσσεται στο πλαίσιο του θεσμικού διαλόγου που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα μεταξύ του Συλλόγου και της Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής. Κατά τη διάρκειά της, ο ΣΑΤΕΑ έθεσε εκ νέου τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τους εκπαιδευτικούς της Ειδικής Αγωγής, ενώ ενημερώθηκε για τον σχεδιασμό του Υπουργείου σε μια σειρά από θέματα εκπαιδευτικής πολιτικής.
Νέα καθηκοντολόγια με έμφαση στη συμπερίληψη
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε τις πολιτικές συμπερίληψης, την Παράλληλη Στήριξη και τα Τμήματα Ένταξης. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν από την πλευρά του Υπουργείου, το νέο καθηκοντολόγιο αναμένεται να αποσαφηνίσει τον τρόπο λειτουργίας των δομών υποστήριξης, αντιμετωπίζοντας την Παράλληλη Στήριξη και τα Τμήματα Ένταξης ως ισότιμες μορφές εκπαιδευτικής υποστήριξης, οι οποίες θα αξιοποιούνται με γνώμονα τις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε μαθητή.
Από την πλευρά του, ο ΣΑΤΕΑ επανέφερε την πρότασή του για τη θεσμοθέτηση μόνιμης ομάδας ΕΔΥ σε κάθε σχολική μονάδα, αποτελούμενης από εκπαιδευτικό Ειδικής Αγωγής, ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό, με αποκλειστικό αντικείμενο τον σχεδιασμό και τον συντονισμό των δράσεων συμπερίληψης. Παράλληλα, ζήτησε τη δημιουργία σταθερών οργανικών θέσεων στην Παράλληλη Στήριξη.
Καμία άμεση αλλαγή στα Τμήματα Ένταξης
Όπως προέκυψε από τη συνάντηση, δεν υπάρχει προς το παρόν σχεδιασμός για ίδρυση νέων Τμημάτων Ένταξης ή για τροποποίηση των προϋποθέσεων δημιουργίας δεύτερου Τμήματος Ένταξης σε σχολική μονάδα.
Αντίστοιχα, στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης δεν ανακοινώθηκαν αλλαγές σχετικά με τη μείωση του αριθμού μαθητών ανά τμήμα ή τη θέσπιση ειδικών πρωτοκόλλων διαχείρισης κρίσιμων συμπεριφορών.
Συνεχίζεται η δημιουργία οργανικών θέσεων
Σε ό,τι αφορά τις οργανικές θέσεις στην Ειδική Αγωγή, επιβεβαιώθηκε ότι η διαδικασία δημιουργίας νέων θέσεων συνεχίζεται κάθε χρόνο, ύστερα από εισηγήσεις των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και με βάση τις ανάγκες και το μαθητικό δυναμικό κάθε σχολικής μονάδας.
Για τη χρηματοδότηση των ειδικών σχολείων, επισημάνθηκε ότι δεν προβλέπεται επί του παρόντος αύξηση ειδικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Παράλληλα, έγινε αναφορά στις ευρωπαϊκές συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με το μέλλον των ειδικών σχολείων, στο πλαίσιο της εφαρμογής της Χάρτας Δικαιωμάτων των Ατόμων με Αναπηρία.
Ψηφιακές γνωματεύσεις στα ΚΕΔΑΣΥ
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η πρόοδος του διαγωνισμού για την ανάπτυξη της ψηφιακής πλατφόρμας γνωματεύσεων των ΚΕΔΑΣΥ, η οποία, σύμφωνα με την ενημέρωση, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέσα στη νέα σχολική χρονιά.
Αντίθετα, δεν υπήρξαν αλλαγές στον σχεδιασμό για τα νέα εργαλεία αξιολόγησης, για τα οποία έχει ήδη πραγματοποιηθεί η πρώτη φάση επιμόρφωσης.
Πίνακες ΠΕ61 και ΠΕ71: Το πρόβλημα του «κλειδώματος»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους πίνακες των κλάδων ΠΕ61 και ΠΕ71. Από την πλευρά του Υπουργείου επισημάνθηκε ότι, λόγω των στενών χρονικών περιθωρίων, δεν είναι εφικτό να ανοίγουν κάθε χρόνο.
Ο ΣΑΤΕΑ επισήμανε ότι η κατάσταση αυτή αποκλείει τους νέους αποφοίτους των αντίστοιχων πανεπιστημιακών τμημάτων από την ένταξή τους στους πίνακες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται κενά που καλύπτονται από εκπαιδευτικούς χωρίς εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή. Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι εξετάζεται εκ νέου η πρόταση του Συλλόγου για αλλαγή της σειράς προσλήψεων, με στόχο τη μεγαλύτερη σταθερότητα του προσωπικού στις δομές Ειδικής Αγωγής.
Προχωρούν τα νέα καθηκοντολόγια
Σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε ο ΣΑΤΕΑ, η επεξεργασία των προτάσεων για τα νέα καθηκοντολόγια βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.
Όσα ζητήματα μπορούν να ρυθμιστούν με υπουργική απόφαση θα εξεταστούν από τις αρμόδιες επιτροπές, ενώ οι προτάσεις που απαιτούν νομοθετικές αλλαγές θα υποβληθούν στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.
Βασικός άξονας των νέων καθηκοντολογίων θα είναι η ενίσχυση της συνδιδασκαλίας, η οποία θα συνοδευτεί από νέο πρόγραμμα επιμόρφωσης και εκπαιδευτικό υλικό. Ο ΣΑΤΕΑ, πάντως, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αλλαγή στους ρόλους των εκπαιδευτικών δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε υποβάθμιση της επιστημονικής εξειδίκευσης της Ειδικής Αγωγής.
Αλλαγές και στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών
Στη συνάντηση συζητήθηκε και η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής. Όπως έγινε γνωστό, βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία του Υπουργείου με την ΑΔΙΠΠΔΕ για την αναμόρφωση του ισχύοντος πλαισίου, με στόχο την αποσαφήνιση της διαδικασίας και τη μεγαλύτερη συμμετοχή στελεχών με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή.
Ο ΣΑΤΕΑ έθεσε το ζήτημα διαφορετικών πρακτικών που εφαρμόζονται από Συμβούλους Εκπαίδευσης, αναφέροντας περιπτώσεις όπου εκπαιδευτικοί των Τμημάτων Ένταξης αξιολογήθηκαν ως υπεύθυνοι γενικής τάξης και όχι στο πλαίσιο της συνδιδασκαλίας, κάτι που -όπως υποστηρίζει ο Σύλλογος- δεν προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο.
Προβληματισμός για το Πολλαπλό Βιβλίο και τις υπηρεσιακές μεταβολές
Στη διάρκεια της συνάντησης τέθηκε επίσης το ζήτημα της εφαρμογής του Πολλαπλού Βιβλίου στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής, με τον ΣΑΤΕΑ να εκφράζει επιφυλάξεις ως προς την καταλληλότητα του διαθέσιμου εκπαιδευτικού υλικού για τις ανάγκες των μαθητών, επισημαίνοντας ότι δεν ενσωματώνει επαρκώς τις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού για Μάθηση (UDL).
Παράλληλα, ο Σύλλογος επανέφερε το θέμα των διαφορετικών πρακτικών που εφαρμόζονται από τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στις υπηρεσιακές μεταβολές, ζητώντας την έκδοση ενιαίων οδηγιών ώστε να διασφαλίζονται ίση μεταχείριση, διαφάνεια και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη τη χώρα.
Κλείνοντας, ο ΣΑΤΕΑ υπογραμμίζει ότι οι αλλαγές στην Ειδική Αγωγή δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως διοικητικές ή υπηρεσιακές παρεμβάσεις. Όπως επισημαίνει, κάθε μεταρρύθμιση θα πρέπει να στηρίζεται σε ολοκληρωμένο παιδαγωγικό σχεδιασμό, να διασφαλίζει τον διακριτό ρόλο της Ειδικής Αγωγής και να υπηρετεί πρωτίστως τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς και τη συνεχή αναβάθμιση της δημόσιας Ειδικής Αγωγής.
