Alfavita Newsroom 
Έντονη κριτική στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας για τη διαχείριση ερευνητικών προγραμμάτων ασκεί η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΠΟΣΔΕΠ), με αφορμή την οριστική απένταξη του έργου «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας», προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτούνταν από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η Ομοσπονδία κάνει λόγο για σοβαρές καθυστερήσεις, προβλήματα στη διαδικασία αξιολόγησης και αδυναμία ολοκλήρωσης ενός προγράμματος που είχε στόχο τη στήριξη νέων επιστημόνων και ερευνητικών δράσεων σε τομείς αιχμής. Παράλληλα, εκφράζει ανησυχία για τη συνολική πορεία της ερευνητικής πολιτικής στη χώρα, υποστηρίζοντας ότι η ακύρωση του έργου αναδεικνύει διαχρονικές αδυναμίες στον σχεδιασμό, τη διαχείριση και τη χρηματοδότηση της έρευνας.
Στην ανακοίνωσή της, η ΠΟΣΔΕΠ συνδέει την υπόθεση με ευρύτερα ζητήματα θεσμικής αξιοπιστίας, αξιοκρατίας και λογοδοσίας, ενώ προειδοποιεί ότι οι συνέπειες δεν αφορούν μόνο την απώλεια σημαντικών πόρων, αλλά και την απογοήτευση εκατοντάδων νέων ερευνητών που είχαν επενδύσει επαγγελματικά και επιστημονικά στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Η ανακοίνωση της ΠΟΣΔΕΠ
Αστέρια στην ανευθυνότητα για την έρευνα
Το προβεβλημένο έργο του Υπουργείου Παιδείας «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας», ύψους 80 εκ. ευρώ, που προκηρύχθηκε τον Απρίλιο του 2024, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ), με σκοπό την ενίσχυση νέων επιστημόνων και ερευνητικών έργων σε τομείς αιχμής, ναυάγησε οριστικά με την απόφαση απένταξης τον Απρίλιο του 2026.
Ό,τι μεσολάβησε αναδεικνύει τις παθογένειες του συστήματος χρηματοδότησης της επιστημονικής έρευνας και γενικότερα της ερευνητικής πολιτικής: αρχικά προκηρύχθηκε καθυστερημένα, ενάμιση χρόνο μετά την ένταξη στο ΕΣΠΑ, με περιθώριο για την υλοποίηση των έργων μικρότερο από την ονομαστική διάρκειά του (24 μήνες). Παρόλα αυτά το Υπουργείο έκανε 15 μήνες να συγκροτήσει Επιτροπή Αξιολόγησης.
Η αβελτηρία της πολιτικής ηγεσίας και της επιτελικής δομής ΕΣΠΑ του Υπουργείου συμπληρώθηκε με εξόφθαλμες παραλείψεις στη διασφάλιση αξιοκρατικής διαδικασίας, με αξιολόγηση-φασόν και τυποποιημένες απαντήσεις, καθώς 12 αξιολογητές φαίνεται να εξέτασαν 1241 προτάσεις σε 75 ημέρες. Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 22-7-2025, 17 μήνες πριν τη λήξη του έργου [1], και εύλογα προκάλεσαν καταγγελίες για πελατειακή βαθμολόγηση [2,3], παρόμοια με το προηγούμενο επίσης αμφιλεγόμενο έργο του Υπουργείου «Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας»[4].
Ωστόσο οι 203 ενστάσεις, που υποβλήθηκαν μέχρι την 01/08/2025, δεν εξετάστηκαν ποτέ. Και ενώ πολλοί νέοι ερευνητές από τις 145 εγκεκριμένες προτάσεις, αναμένοντας και ελπίζοντας να προχωρήσει το έργο, έπαιρναν αποφάσεις σταδιοδρομίας και πίεζαν για την ολοκλήρωση των διαδικασιών, το έργο είχε ήδη αφαιρεθεί από το ΕΣΑΑ τον Ιούλιο 2025. Η προσπάθεια ένταξης του έργου στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) 2026 απέτυχε και αυτή, αφήνοντας ερωτηματικά, για τα οποία το Υπουργείο Παιδείας προτίμησε τις απειλές από την ανάληψη ευθύνης, τη διαφάνεια και την πλήρη ενημέρωση (βλ. ανακοίνωση ΥΠΑΙΘΑ 6-5-2026 [5]).
Με αυτό το ιστορικό καθυστερήσεων, παραβίασης των κανόνων δεοντολογίας και των θεσμικών διαδικασιών να διαμορφώνει ένα πλαίσιο επίσημης «ανομίας» στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης και της έρευνας, η διετής καθυστέρηση στην αξιολόγηση της Παρέμβασης ΙΙ («Συμπράξεις επιχειρήσεων με Ερευνητικούς Οργανισμούς») του «Ερευνώ-Καινοτομώ» (ΕΣΠΑ 2021-2027) δεν μπορεί πλέον να θεωρείται απλή διοικητική δυσλειτουργία. Η ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα έχει κάθε λόγο να ανησυχεί ότι επαναλαμβάνεται ένα μοτίβο πρόχειρου σχεδιασμού και θεσμικής αναξιοπιστίας, με κόστος όχι μόνο για τους ερευνητές αλλά και για την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Η οριστική κατάρρευση του «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας» αποτελεί σύμπτωμα της απουσίας συνεκτικής εθνικής στρατηγικής για την έρευνα, της υποβάθμισης των διαδικασιών αξιολόγησης και της αδυναμίας του κράτους να τηρήσει τις δεσμεύσεις του απέναντι στους νέους επιστήμονες. Όταν ένα έργο ύψους 80 εκατ. ευρώ ακυρώνεται αφού έχουν προηγηθεί αξιολογήσεις, ενστάσεις, ανακοινώσεις αποτελεσμάτων και αποφάσεις καριέρας εκατοντάδων ερευνητών, το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό αλλά βαθιά πολιτικό.
Η ΠΟΣΔΕΠ έχει αναδείξει ως κεντρική προτεραιότητα την ανάγκη διαμόρφωσης εθνικής στρατηγικής για την έρευνα, με σταθερή και επαρκή δημόσια χρηματοδότηση, αξιοκρατικές και διαφανείς διαδικασίες αξιολόγησης και ουσιαστική διασύνδεση πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων. Υπό αυτές τις συνθήκες, η εξαγγελία ενός νέου Υπουργείου Έρευνας και Ανώτατης Εκπαίδευσης περιττεύει. Νέοι διοικητικοί τίτλοι και οργανωτικά σχήματα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη θεσμική αξιοπιστία, τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και τη λογοδοσία. Αν δεν αλλάξουν οι προτεραιότητες, οι διαδικασίες και η κουλτούρα διαχείρισης της έρευνας, το νέο υπουργείο θα αποτελέσει απλώς μια νέα βιτρίνα για τις ίδιες αποτυχημένες πρακτικές. Και τότε το πραγματικό κόστος δεν θα είναι μόνο τα χαμένα κονδύλια, αλλά μια ακόμη χαμένη γενιά νέων ερευνητών.
Ο Πρόεδρος Ο Γραμματέας
Ιωάννης Σεϊμένης Μιχαήλ Ζουμπουλάκης
Καθηγητής Καθηγητής
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αναδρομικά έως 3.500 ευρώ και αυξήσεις συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
