Αναδρομικά και αυξήσεις από τον ΕΦΚΑ: Ποιες είναι οι πέντε κατηγορίες συνταξιούχων που βρίσκονται σε αναμονή

Εκπαίδευση

Γιατί υπήρχαν καρυδότσουφλα στα παλιά σχολεία; Όταν τα καρύδια γινόταν σχολική τιμωρία

11
Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Πολλοί που έρχονται επίσκεψη στο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης αναρωτιούνται γιατί έχουμε καρυδότσουφλα. Δύσκολα μπορεί να φανταστεί κάποιος ότι τα καρυδότσουφλα ήταν μια συνηθισμένη μέθοδος τιμωρίας που αξιοποιούσε ότι είχε σε αφθονία ο τόπος. Καρύδια, ρεβίθια, χαλίκια, κουκούτσια από ελιές, όλα γινόταν κομμάτι των τιμωριών του παλιού σχολείου. 

Τα «καρύδια», όπως λεγόταν αφορούσε το γονάτισμα πάνω στα σκληρά τσόφλια τους. 

Ο πόνος μεγάλωνε με την αναμονή

Τα σπασμένα καρυδότσουφλα απλώνονταν στο πάτωμα ή συγκεντρώνονταν μέσα σε ένα χαμηλό ξύλινο πλαίσιο. Εκεί έπρεπε να γονατίσει ο τιμωρημένος μαθητής. Οι ακανόνιστες άκρες πίεζαν το δέρμα και το βάρος του σώματος έκανε τη στάση επώδυνη.

Για τα αγόρια που φορούσαν κοντά παντελόνια, τα γόνατα ήταν εκτεθειμένα. Η πίεση μπορούσε να προκαλέσει πληγές και να αφήσει σημάδια που παρέμεναν όταν επέστρεφαν στο σπίτι. Οι γονείς έβλεπαν έτσι πάνω τα ματωμένα γόνατα των παιδιών  και συνήθως ακολουθούσε τιμωρία και από αυτούς  

Η διάρκεια αποτελούσε μέρος της ποινής και ήταν σχετική με το βάρος του παραπτώματος. Όσο πιο βαρύ τόσο περισσότερη ώρα αναγκαζόταν ο μαθητής να είναι γονατισμένος ενώ  γύρω του το μάθημα μπορούσε να συνεχίζεται. Η εντολή να παραμείνει γονατισμένο το κρατούσε καθηλωμένο σε μια θέση από την οποία μόνο ο δάσκαλος μπορούσε να το απαλλάξει.

Προφορικές μαρτυρίες από σχολεία στην Πελοπόννησο αναφέρουν ότι συχνά το τιμωρημένο παιδί έμπαινε στη μέση και γύρω γύρω οι άλλοι μαθητές, με εντολή του δασκάλου, περνούσαν και το χλεύαζαν. Αν κάποιος αρνιόταν έμπαινε και αυτός στην ίδια θέση. Ή ακόμα χειρότερα ο δάσκαλος το πίεζε με δύναμη πάνω στα καρυδότσουφλα ώστε ο πόνος να είναι ακόμα μεγαλύτερος

Η ίδια τιμωρία και στην Ιταλία

Το γονάτισμα πάνω σε καρυδότσουφλα καταγράφεται και στην ιταλική σχολική ιστορία. Σε περιγραφές πρακτικών του 19ου και του πρώτου μισού του 20ού αιώνα συναντάμε πετραδάκια και τσόφλια καρυδιών κάτω από τα γόνατα των μαθητών, πλάι στις βεργιές, στα τραβήγματα των αυτιών και στις ποινές δημόσιου εξευτελισμού. 

Οι προφορικές αναμνήσεις προσθέτουν λεπτομέρειες. Παλιοί μαθητές αναφέρουν το γονάτισμα πίσω από τον πίνακα, πάνω σε χαλίκια ή τσόφλια καρυδιών. Σε μία από τις αφηγήσεις, ο άνθρωπος που θυμάται την πρακτική διευκρινίζει ότι εφαρμοζόταν σπάνια και ότι ο ίδιος δεν την είχε υποστεί. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς οι μαρτυρίες δεν περιγράφουν όλες προσωπικά βιώματα ούτε αποδεικνύουν ότι η τιμωρία ήταν εξίσου διαδεδομένη σε κάθε σχολείο 

Η παρουσία της και στις δύο χώρες δείχνει ότι επρόκειτο για μια πρακτική γνωστή σε διαφορετικά σχολικά περιβάλλοντα. Δεν γνωρίζουμε, ωστόσο, πού πρωτοεμφανίστηκε ή αν μεταφέρθηκε από τη μία χώρα στην άλλη.

Στην Ελλάδα πάντως οι περισσότερες αναφορές είναι στα νησιά και σε σχολεία της Πελοποννήσου.

Καρυδότσουφλα, ρεβίθια και χαλίκια

Τα καρυδότσουφλα δεν ήταν το μοναδικό υλικό που χρησιμοποιούνταν. Στην Ιταλία καταγράφεται και το γονάτισμα πάνω σε ξερά ρεβίθια, τοποθετημένα στη γωνία της τάξης ή πίσω από τον πίνακα. Η παραμονή εκεί μπορούσε, σύμφωνα με σχετικές περιγραφές, να διαρκέσει ακόμη και ολόκληρο το πρωινό. 

Στις ελληνικές καταγραφές συναντάμε επίσης χαλίκια και κουκούτσια ελιάς. Το υλικό άλλαζε, αλλά η λειτουργία παρέμενε ίδια. Η σκληρή επιφάνεια έκανε το γονάτισμα επώδυνο και η υποχρεωτική ακινησία παρέτεινε τη δοκιμασία. 

Δεν επρόκειτο, επομένως, για μια απλή εντολή να γονατίσει το παιδί. Το δάπεδο προετοιμαζόταν ώστε η στάση του σώματος να προκαλεί πόνο. Η τιμωρία συνέδεε την υπακοή με τη σωματική αντοχή.

Μπροστά στα μάτια της τάξης

Όταν η ποινή επιβαλλόταν μπροστά στους συμμαθητές, στον πόνο προστίθεντο και ο εξευτελισμός, η δημόσια διαπόμπευση.  Ο παραδειγματισμός και ο φόβος τι περίμενε τους άλλους αν  παραβίαζαν κι εκείνοι κάποιον κανόνα. 

Η ιστορία αυτών των τιμωριών αποκαλύπτει πόσο εύκολα καθημερινά αντικείμενα μπορούσαν να αποκτήσουν μια οδυνηρή χρήση μέσα στη σχολική αίθουσα. Η βέργα, ο χάρακας, τα χαλίκια, τα τσόφλια ενός καρπού γίνονταν μέσα σωφρονισμού, όταν ο πόνος θεωρούνταν τρόπος να συνετιστεί ο μαθητής.

Από όλη αυτή τη σκηνή μένει στο τέλος μια μικρή κίνηση. Το παιδί ακούει επιτέλους ότι μπορεί να σηκωθεί. Προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του, τινάζει από τα γόνατά του όσα κομμάτια έχουν κολλήσει και επιστρέφει στο θρανίο. Το μάθημα συνεχίζεται. Η τιμωρία, όμως, έχει ήδη αφήσει το σημάδι της στην ψυχή του παιδιού.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις στο alfavita.gr

«Καριόλα», «κλανιόλα», «αναπαυσόλια»: Τα απίστευτα αντικείμενα που έκρυβαν τα παλιά ελληνικά σπίτια

Ενενήντα μέρες χωρίς σχολείο και χωρίς μισθό για δύο νέους εκπαιδευτικούς

Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Viber Ακολουθήστε το Αlfavita στο Viber

εκπαίδευση