Ένα εκτεταμένο πακέτο 25 προτάσεων για αλλαγές στη λειτουργία, τη στελέχωση και τη διοίκηση των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων διαμορφώθηκε στη δεύτερη Προπαρασκευαστική Συνεδρία της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026 στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Στη συνεδρίαση συμμετείχαν Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις των δημόσιων ΑΕΙ, με το Προεδρείο της Συνόδου να εκπροσωπούν ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ Γεράσιμος Σιάσος, ως προεδρεύων, και ο Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σταμάτης Αγγελόπουλος.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν δυσλειτουργίες που, σύμφωνα με τους Πρυτάνεις, δημιουργούνται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ζητήματα διοίκησης και στελέχωσης των πανεπιστημίων, αλλά και η πρόταση για θεσμοθέτηση της Συνόδου Πρυτάνεων ως συμβουλευτικού οργάνου του υπουργείου Παιδείας.
Επιστροφή Λέκτορα και Ακαδημαϊκού Υποτρόφου
Ανάμεσα στις σημαντικότερες προτάσεις βρίσκεται η επαναφορά της βαθμίδας του Λέκτορα, για την οποία υπάρχει ήδη απόφαση προηγούμενης Συνόδου Πρυτάνεων.
Παράλληλα προτείνεται η επαναφορά του θεσμού του Ακαδημαϊκού Υποτρόφου, καθώς και η επανασύσταση του Πρυτανικού Συμβουλίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η πρόταση για εφαρμογή του κανόνα 1:1 στις προσλήψεις προσωπικού, ώστε για κάθε αποχώρηση μέλους ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ ή διοικητικού υπαλλήλου να προβλέπεται τουλάχιστον μία νέα πρόσληψη.
Αλλαγές στις εκλογές μελών ΔΕΠ
Μεγάλο μέρος των προτάσεων αφορά τον τρόπο εκλογής και εξέλιξης του ακαδημαϊκού προσωπικού.
Οι Πρυτάνεις εισηγούνται την επαναφορά εκλεκτορικών σωμάτων 15 μελών ή 9 μελών, με συμμετοχή μελών από τον Τομέα, το Τμήμα και άλλα πανεπιστήμια.
Προτείνεται επίσης να μειωθεί από πέντε σε τρία χρόνια το χρονικό διάστημα που απαιτείται από την απόκτηση του διδακτορικού έως τη δυνατότητα εκλογής ενός νέου μέλους ΔΕΠ.
Στο ίδιο πλαίσιο προτείνεται να μπορεί ο επιβλέπων μιας διδακτορικής διατριβής να συμμετέχει σε εκλεκτορικό σώμα μετά την παρέλευση πέντε ετών από την απόκτηση του διδακτορικού από τον υποψήφιο, καθώς και να συμμετέχουν διευθυντές εργαστηρίων ή κλινικών.
Ζητείται ακόμη τα μητρώα γνωστικών αντικειμένων να επικαιροποιούνται συχνότερα, ανά έξι μήνες έως ένα έτος, αντί για κάθε τρία χρόνια.
Επανέρχονται οι μετατάξεις εκπαιδευτικών προς τα ΑΕΙ
Μία από τις προτάσεις που αφορά άμεσα και την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση είναι η επαναφορά των μετατάξεων εκπαιδευτικών που διαθέτουν διδακτορικό σε θέσεις ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ των πανεπιστημίων.
Παράλληλα ζητείται να επανέλθει η δυνατότητα χορήγησης άδειας για προσωπικούς λόγους στα μέλη ΔΕΠ.
Σημαντική είναι και η πρόταση για προστασία της μητρότητας, ώστε ο χρόνος άδειας μητρότητας και ανατροφής τέκνου να μπορεί να προσμετράται ως πραγματικός χρόνος υπηρεσίας για τη βαθμολογική εξέλιξη όλων των κατηγοριών προσωπικού – ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και ΕΕΠ.
Αντιδράσεις για τη γραπτή εξέταση των διοικητικών
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν στους Πρυτάνεις οι αλλαγές του Ν. 5331/2026 σχετικά με την επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο.
Η Σύνοδος εκφράζει την αντίθεσή της στην υποχρέωση συμμετοχής σε γραπτή εξέταση ακόμη και διοικητικών υπαλλήλων που ήδη υπηρετούν επί χρόνια σε θέσεις ευθύνης στα πανεπιστήμια.
Προτείνεται, μεταξύ άλλων, να υπάρξει δυνατότητα απευθείας εγγραφής στο σχετικό μητρώο, χωρίς γραπτή εξέταση, για συγκεκριμένες κατηγορίες έμπειρων στελεχών, όπως υπαλλήλους κοντά στη συνταξιοδότηση με τουλάχιστον τρία χρόνια προϋπηρεσίας σε θέση ευθύνης και μόνιμους υπαλλήλους που έχουν διοριστεί μέσω ΑΣΕΠ και έχουν υπηρετήσει τουλάχιστον δύο χρόνια ως προϊστάμενοι.
Περισσότερη ευελιξία στα Πανεπιστήμια
Οι Πρυτάνεις ζητούν ακόμη τα ΑΕΙ να μπορούν να μετατρέπουν κενές οργανικές θέσεις ΕΤΕΠ σε ΕΔΙΠ και αντίστροφα, ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες τους.
Προτείνουν επίσης να έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα διαχείρισης των διαθέσιμων πιστώσεων, καθορίζοντας τα ίδια πόσες θέσεις ΔΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ θα προκηρύσσουν.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η δυνατότητα τοποθέτησης μόνιμων Επίκουρων Καθηγητών σε θέσεις ευθύνης, η διδασκαλία Εντεταλμένων Διδασκαλίας σε μεταπτυχιακά προγράμματα χωρίς δίδακτρα, η προσμέτρηση ως προϋπηρεσίας χρόνου εργασίας σε Ερευνητικά Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα, στον CERN και μέσω ΕΛΚΕ, αλλά και η δυνατότητα τοποθέτησης προσωπικού ΙΔΟΧ σε θέσεις ευθύνης όταν υπάρχει αποδεδειγμένη ανάγκη.
Η Σύνοδος Πρυτάνεων ζητά θεσμικό ρόλο
Η 25η πρόταση αφορά την ίδια τη λειτουργία της Συνόδου Πρυτάνεων.
Προτείνεται η θεσμοθέτησή της ως κοινού, ανεξάρτητου συμβουλευτικού οργάνου εκπροσώπησης των δημόσιων ΑΕΙ, χωρίς αυτοτελή νομική προσωπικότητα.
Σύμφωνα με την πρόταση, ο υπουργός Παιδείας θα πρέπει να ζητά τη γνώμη της Συνόδου για νομοσχέδια και κριτήρια χρηματοδότησης, με προθεσμία 15 ημερών, ενώ οι αποφάσεις της θα έχουν συμβουλευτικό και όχι δεσμευτικό χαρακτήρα.
Ως μόνιμη έδρα της Συνόδου και της Γραμματείας της προτείνεται το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Παράλληλα, οι Πρυτάνεις ζητούν την απόσυρση του άρθρου 85 από το υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την ένταξη της ΑΣΠΑΙΤΕ στο ΕΚΠΑ και άλλες ρυθμίσεις της εκπαίδευσης.
Οι 25 προτάσεις θα τεθούν προς συζήτηση στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων τον Φεβρουάριο του 2027, ανοίγοντας μια ευρύτερη συζήτηση για τη διοίκηση, τη στελέχωση και το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των δημόσιων πανεπιστημίων.
