Σημαντικά κενά στις επιστημονικές γνώσεις σχετικά με την αριστεροχειρία καταγράφει νέα διεθνής μελέτη με τη συμμετοχή ερευνητών από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Η δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Laterality: Asymmetries of Brain, Behaviour, and Cognition βασίστηκε σε δείγμα 851 εν ενεργεία και μελλοντικών εκπαιδευτικών από την Ελλάδα, τη Σερβία και τη Φλάνδρα του Βελγίου.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι, παρά την ιδιαίτερα υποστηρικτική στάση της πλειονότητας των εκπαιδευτικών, αρκετές λανθασμένες αντιλήψεις και μύθοι για την κυριοχειρία παραμένουν ευρέως διαδεδομένοι στη σχολική κοινότητα.
Βασικά ευρήματα και συχνότερες παρανοήσεις
Η έρευνα εισάγει τον όρο «εγγραμματισμός για την κυριοχειρία» (handedness literacy), μετρώντας για πρώτη φορά συστηματικά τις γνώσεις των εκπαιδευτικών μέσα από 18 εξειδικευμένες δηλώσεις. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες απάντησαν σωστά σε λιγότερες από τις μισές ερωτήσεις.
Τα κυριότερα ευρήματα της μελέτης περιλαμβάνουν:
Υψηλή υποστηρικτικότητα αλλά ελάχιστες πιέσεις: Πάνω από το 95% των εκπαιδευτικών σε Ελλάδα και Σερβία εκφράζει υποστηρικτική στάση απέναντι στους αριστερόχειρες μαθητές, με ελάχιστες εξαιρέσεις (6,2% στην Ελλάδα) που τείνουν να ενθαρρύνουν τη χρήση του δεξιού χεριού.
Επιμονή «κολακευτικών» μύθων: Μόλις το 30% των Ελλήνων, το 11,5% των Σέρβων και το 2,8% των Βέλγων εκπαιδευτικών γνώριζε ότι οι αριστερόχειρες δεν έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι ιδιοφυΐες σε σύγκριση με τους δεξιόχειρες.
Παρανόηση για τα εγκεφαλικά ημισφαίρια: Μόλις το 20–25% απάντησε σωστά ότι η πλειονότητα των αριστερόχειρων χρησιμοποιεί το αριστερό ημισφαίριο για τη γλωσσική επεξεργασία, όπως συμβαίνει και με τους δεξιόχειρες.
Υπερεκτίμηση του ποσοστού: Οι εκπαιδευτικοί εκτίμησαν ότι οι αριστερόχειρες αποτελούν το 16–22% του πληθυσμού, ποσοστό διπλάσιο από το πραγματικό (περίπου 10%).
Στάση αριστερόχειρων εκπαιδευτικών: Οι αριστερόχειροι εκπαιδευτικοί δεν σημείωσαν υψηλότερες επιστημονικές γνώσεις από τους δεξιόχειρες συναδέλφους τους, ενώ εμφανίστηκαν πιο ρέποντες στην αποδοχή θετικών μύθων για την κατηγορία τους.
Η σημασία της επιστημονικής επιμόρφωσης
Η μελέτη διεξήχθη υπό την επίβλεψη της Δρ. Μαριέττας Παπαδάτου-Παστού (Αναπληρώτριας Καθηγήτριας ΕΚΠΑ) σε συνεργασία με ερευνητές από τα Πανεπιστήμια Βελιγραδίου, Γάνδης και το Ινστιτούτο Max Planck.
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων (68,5% στην Ελλάδα) εξέφρασε την επιθυμία να εμπλουτίσει τις γνώσεις της, καθώς η μέχρι τώρα ενημέρωσή τους προερχόταν κυρίως από άτυπες πηγές και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι ερευνητές προτείνουν την ένταξη της κυριοχειρίας στα προγράμματα κατάρτισης των εκπαιδευτικών, δίνοντας έμφαση τόσο στις νευροεπιστημονικές παραμέτρους όσο και σε πρακτικές προσαρμογές στην τάξη (στάση σώματος, κράτημα μολυβιού, εργονομικά εργαλεία).
