Η προοπτική να παραμείνει κλειστή για έως και δύο χρόνια η Κεντρική Βιβλιοθήκη και το Κεντρικό Αναγνωστήριο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), λόγω των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε φοιτητές, ερευνητές και διδάσκοντες. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι 1.300 θέσεις μελέτης που θα χαθούν κατά τη διάρκεια των εργασιών, χωρίς –σύμφωνα με μερίδα της πανεπιστημιακής κοινότητας– να έχει παρουσιαστεί ένα συγκεκριμένο και δεσμευτικό σχέδιο για την πλήρη αναπλήρωσή τους.
Το ζήτημα πήρε και κοινοβουλευτική διάσταση, με την ερώτηση στη Βουλή της βουλευτού Α΄ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ράνιας Θρασκιά, προς την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.
Τι απαντά η διοίκηση του ΑΠΘ
Απέναντι στις ανησυχίες, η διοίκηση του ΑΠΘ προχώρησε σε σειρά διευκρινίσεων. Ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης, καθηγητής Νίκος Μαγγιώρος, διαβεβαίωσε προσφάτως στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «θα υπάρξει μέριμνα για την ικανοποίηση των αναγκών των φοιτητών μας», σημειώνοντας ότι για τις 1.300 θέσεις του φοιτητικού αναγνωστηρίου υπάρχουν αντίστοιχες θέσεις και ότι εξετάζεται η καλύτερη δυνατή λύση.
Αντίστοιχα, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης της Κεντρικής Βιβλιοθήκης, Αγγελική Χατζηγεωργίου, διευκρίνισε ότι στις περιφερειακές βιβλιοθήκες των σχολών του ΑΠΘ υπάρχουν οι αντίστοιχες θέσεις του φοιτητικού αναγνωστηρίου, ενώ επισήμανε ότι το επιστημονικό αναγνωστήριο (στο νεότερο κτίριο) δεν πρόκειται να κλείσει. Οι υπηρεσίες που στεγάζονται στο παλαιό κτίριο θα μεταφερθούν στο νέο, και όπως διαβεβαίωσε, «τα αρχεία και τα βιβλία θα είναι προσβάσιμα, δε θα δημιουργηθεί κανένα πρόβλημα με την εξυπηρέτηση της πανεπιστημιακής κοινότητας». Παράλληλα, ανέφερε ότι στις βιβλιοθήκες των σχολών θα λειτουργήσουν και νέες υποδομές προσβασιμότητας για ΑμεΑ.
Ο Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΕΣΔΕΠ) ΑΠΘ από την πλευρά του έχει ζητήσει η αναβάθμιση της Βιβλιοθήκης να ενταχθεί σε ολοκληρωμένο σχεδιασμό με δημόσια χρηματοδότηση, που θα περιλαμβάνει την αναγκαία στατική αξιολόγηση και τα απαιτούμενα έργα αντισεισμικής, αντιπυρικής και αντιπλημμυρικής θωράκισης. Ερωτηθείς σχετικά, ο αντιπρύτανης Ιάκωβος Μιχαηλίδης τόνισε ότι όλα τα έργα υποδομών γίνονται με απαρέγκλιτη τήρηση των προδιαγραφών και απαιτήσεων του νόμου.
Η αναστολή λειτουργίας της Κεντρικής Βιβλιοθήκης και του Κεντρικού Αναγνωστηρίου συνδέεται με το έργο ενεργειακής αναβάθμισης του κτιρίου, προϋπολογισμού 6,25 εκατομμυρίων ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία 2021–2027». Η συμβατική προθεσμία ολοκλήρωσης των εργασιών ορίζεται σε 24 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης, με την έναρξή τους να τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2027.
Υπενθυμίζεται ότι με την ερώτησή της, η Ράνια Θρασκιά ζητά από την υπουργό Παιδείας να διευκρινίσει σε ποιο στάδιο βρίσκεται το έργο και ποιο είναι το ακριβές χρονοδιάγραμμα, πώς θα διασφαλιστεί η πρόσβαση στις συλλογές κατά τη διάρκεια των εργασιών, ποιοι χώροι θα διατεθούν για την κάλυψη των 1.300 θέσεων μελέτης, εάν έχουν γίνει οι απαραίτητοι έλεγχοι ασφάλειας και εάν το υπουργείο προτίθεται να αξιολογήσει τις προτάσεις του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ.
Η ερώτηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
Προς την κ. Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
ΘΕΜΑ: «Σε αβεβαιότητα η πανεπιστημιακή κοινότητα του ΑΠΘ εξαιτίας της επικείμενης αναστολής λειτουργίας της Κεντρικής Βιβλιοθήκης»
Έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει η επικείμενη αναστολή λειτουργίας της Κεντρικής Βιβλιοθήκης και του Κεντρικού Αναγνωστηρίου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), λόγω των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης που αναμένεται να ξεκινήσουν το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Οι εν λόγω εργασίες εντάσσονται στο πλαίσιο της υπ’ αριθμ. 69/2025 Διακήρυξης του ΑΠΘ για το έργο «Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίου Κεντρικής Βιβλιοθήκης ΑΠΘ», προϋπολογισμού 6,25 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), με τη συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία 2021–2027» και τη συνολική προθεσμία εκτέλεσής του να ορίζεται σε 24 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.
Η εκκίνηση των εργασιών, λοιπόν, θα επιφέρει κρίσιμες αλλαγές στην καθημερινότητα χιλιάδων φοιτητών, ερευνητών και διδασκόντων, καθώς η Κεντρική Βιβλιοθήκη αποτελεί τον κεντρικό «πνεύμονα» μελέτης, μάθησης και ακαδημαϊκής έρευνας του Ιδρύματος. Εγείρει δε σοβαρά ερωτήματα για τους χώρους μελέτης που θα είναι διαθέσιμοι κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Πιο συγκεκριμένα, με το κλείσιμο του κτιρίου τίθενται εκτός λειτουργίας 1.300 θέσεις μελέτης, δημιουργώντας τεράστιο έλλειμμα υποδομών για την πανεπιστημιακή κοινότητα του μεγαλύτερου ακαδημαϊκού ιδρύματος της χώρας. Όπως επισημαίνει δε με ανακοίνωσή του ο Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ), η αναστολή αυτή γίνεται χωρίς να έχει παρουσιαστεί ένα συγκεκριμένο και δεσμευτικό σχέδιο προσωρινής αναπλήρωσης των θέσεων μελέτης. Παράλληλα, θέτει το ζήτημα της επάρκειας των επιμέρους αναγνωστηρίων των Τμημάτων, λόγω της αναντίστοιχης δυναμικότητας και της λειτουργίας τους με περιορισμένο ωράριο. Αναδεικνύει, επίσης, την ανάγκη υλοποίησης του έργου «στο πλαίσιο ολοκληρωμένου σχεδιασμού που θα περιλαμβάνει την αναγκαία στατική αξιολόγηση και τα απαιτούμενα έργα αντισεισμικής, αντιπυρικής και αντιπλημμυρικής θωράκισης, με δημόσια χρηματοδότηση».
Κατόπιν τούτων ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ ζητά, επιπλέον, «τη δημοσιοποίηση του συνολικού τεχνικού σχεδιασμού, των σχετικών μελετών και εργασιών και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης τους. Την ολοκλήρωση του πρωτοβάθμιου και δευτεροβάθμιου προσεισμικού ελέγχου του συνολικού κτηριακού αποθέματος του ΑΠΘ», καθώς και «την εξασφάλιση, πριν από οποιαδήποτε αναστολή λειτουργίας του Κεντρικού Αναγνωστηρίου, επαρκών προσωρινών χώρων μελέτης αντίστοιχης δυναμικότητας και διευρυμένου ωραρίου, με αξιοποίηση κατάλληλων υφιστάμενων χώρων του campus, όπως ενδεικτικά μη χρησιμοποιούμενοι χώροι της Φοιτητικής Λέσχης».
Επειδή η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του ΑΠΘ είναι αναγκαία, δεν μπορεί ωστόσο να προχωρήσει χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, χωρίς μέριμνα για την κάλυψη των αναγκών μελέτης και χωρίς ακριβές χρονοδιάγραμμα.
Επειδή η επικείμενη αναστολή λειτουργίας της Κεντρικής Βιβλιοθήκης και του Κεντρικού Αναγνωστηρίου, για χρονικό διάστημα έως και δύο ετών, και η μη διασφάλιση αποτελεσματικής εναλλακτικής λύσης μετακυλίει το βάρος της εξεύρεσης χώρου μελέτης στους ίδιους τους φοιτητές και στις οικογένειές τους, πλήττοντας περαιτέρω τους πιο ευάλωτων εξ αυτών.
Ερωτάται η κ. Υπουργός:
- Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το έργο «Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίου Κεντρικής Βιβλιοθήκης ΑΠΘ» και ποιο το ακριβές χρονοδιάγραμμα της υλοποίησής του;
- Με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση της πανεπιστημιακής κοινότητας στο υλικό και τις συλλογές της Κεντρικής Βιβλιοθήκης κατά τη διάρκεια των εργασιών;
- Τι προβλέπεται ειδικότερα για την αναστολή της λειτουργίας του Κεντρικού Αναγνωστηρίου; Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες προτίθεται να προβεί, σε συνεργασία με τις πρυτανικές αρχές του ΑΠΘ, ώστε να εξασφαλιστούν άμεσα εναλλακτικοί και πλήρως λειτουργικοί χώροι μελέτης για την κάλυψη των 1.300 χαμένων θέσεων του Κεντρικού Αναγνωστηρίου;
- Έχει εκπονηθεί η απαραίτητη αξιολόγηση για τη στατική επάρκεια, την αντισεισμική, αντιπυρική και αντιπλημμυρική θωράκιση του κτιρίου, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια των υποδομών και των παρακείμενων χώρων κατά τη διάρκεια των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης;
- Σκοπεύει να αξιολογήσει τις προτάσεις του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ;
Η ερωτώσα βουλευτής
Ουρανία (Ράνια) Θρασκιά
