Μπορεί ένα σχολείο να λειτουργήσει καλύτερα όταν οι εκπαιδευτικοί φοβούνται ότι μια παρατήρηση, ένας βαθμός ή μια διαφωνία με γονείς μπορεί να τους οδηγήσει στο αστυνομικό τμήμα ή στα δικαστήρια; Μπορεί η απειλή μιας μήνυσης να βελτιώσει τη διδασκαλία και τις σχέσεις στο σχολείο;
Ας ξεκαθαρίσουμε εξαρχής ότι δεν αναφερόμαστε σε αξιόποινες πράξεις, όπως η κακοποίηση, η βία ή άλλες παράνομες συμπεριφορές, που πρέπει να καταγγέλλονται και να διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές. Αναφερόμαστε στις καθημερινές σχολικές διαφωνίες που, αντί να αντιμετωπίζονται με παιδαγωγικούς και θεσμικούς τρόπους, μετατρέπονται σε δικαστικές αντιπαραθέσεις.
Από τη συνεργασία στην αντιπαράθεση
Το σχολείο είναι ένας κοινωνικός οργανισμός στον οποίο συνυπάρχουν διαφορετικές προσδοκίες και αντιλήψεις. Το σχολείο είναι σχέσεις ανάμεσα σε ανθρώπους. Δεν μπορεί να υπάρξει σχολείο έξω από το πλαίσιο των ανθρώπινων σχέσεων. Στο πλαίσιο αυτών των σχέσεων, οι διαφωνίες ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και γονείς είναι αναπόφευκτες. Το ζητούμενο είναι να αντιμετωπίζονται με διάλογο, σαφείς διαδικασίες και αμοιβαίο σεβασμό.
Όταν κάθε διαφωνία συνοδεύεται από την απειλή μιας μήνυσης, ο εκπαιδευτικός μπορεί να αρχίσει να σκέφτεται περισσότερο πώς θα προστατευτεί από μια καταγγελία παρά πώς θα αντιμετωπίσει ένα παιδαγωγικό πρόβλημα. Αντίστοιχα, ο γονέας κινδυνεύει να αντιμετωπίζει το σχολείο ως αντίπαλο και όχι ως συνεργάτη.
Ο φόβος δεν βελτιώνει τη διδασκαλία
Η απειλή μιας μήνυσης δεν προσφέρει στον εκπαιδευτικό περισσότερες παιδαγωγικές γνώσεις, καλύτερες μεθόδους διδασκαλίας ή μεγαλύτερη ικανότητα διαχείρισης της τάξης. Αντίθετα, μπορεί να ενισχύσει την αποφυγή πρωτοβουλιών, την τυπική εφαρμογή διαδικασιών και την απροθυμία ανάληψης ευθύνης.
Ένα σχολείο στο οποίο οι εκπαιδευτικοί προσπαθούν κυρίως να μην εκτεθούν νομικά δεν είναι απαραίτητα ένα σχολείο που λειτουργεί καλύτερα. Η συμμόρφωση από φόβο δεν ταυτίζεται με την παιδαγωγική αποτελεσματικότητα.
Το σχολείο χρειάζεται εμπιστοσύνη και υποστήριξη
Η βελτίωση του σχολείου προϋποθέτει συνεργασία εκπαιδευτικών και γονέων, επαρκή στελέχωση, υποστηρικτικές υπηρεσίες, ουσιαστική επιμόρφωση και αποτελεσματικές διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων. Χρειάζεται επίσης μια διοίκηση που στηρίζει τους εκπαιδευτικούς, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τα δικαιώματα των μαθητών και των οικογενειών τους.
Οι μηνύσεις έχουν τη θέση τους όταν υπάρχουν πράξεις που απαιτούν δικαστική διερεύνηση. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν την παιδαγωγική αντιμετώπιση των καθημερινών σχολικών προβλημάτων.
Το σχολείο δεν γίνεται καλύτερο επειδή οι άνθρωποί του φοβούνται περισσότερο. Γίνεται καλύτερο όταν μπορούν να συζητούν, να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και να συνεργάζονται για την επίλυση των προβλημάτων.
