Σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια, την αξιοκρατία και τις διαδικασίες χρηματοδότησης ερευνητικών δράσεων ύψους 9,75 εκατομμυρίων ευρώ θέτει η Ένωση Ελλήνων Ερευνητών (ΕΕΕ), με ανακοίνωσή της στην οποία ασκεί έντονη κριτική στους χειρισμούς του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκονται δύο διαδοχικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026, με την Ένωση να επισημαίνει ασυνήθιστες ημερομηνίες, περιορισμένο αριθμό δυνητικών δικαιούχων και εξαιρετικά σύντομες διαδικασίες αξιολόγησης.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί, σύμφωνα με την ΕΕΕ, το γεγονός ότι η πρώτη πρόσκληση, προϋπολογισμού 9,25 εκατ. ευρώ, δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουνίου 2026, ενώ ως ημερομηνία έναρξης υποβολής προτάσεων αναγραφόταν η 26η Μαΐου, δηλαδή σχεδόν έναν μήνα νωρίτερα.
Παράλληλα, η Ένωση επισημαίνει ότι η πρόσκληση απευθυνόταν αποκλειστικά σε συγκεκριμένους φορείς, ενώ μέσα σε διάστημα μόλις ενός μήνα, από τις 3 Αυγούστου έως τις 2 Σεπτεμβρίου, ανακοινώθηκε στη Διαύγεια η χρηματοδότηση εννέα προτάσεων.
Τα ερωτήματα εντείνονται, σύμφωνα με τους ερευνητές, από τη δημοσίευση δεύτερης πρόσκλησης στις 24 Ιουλίου, με αυξημένο προϋπολογισμό κατά 500.000 ευρώ, στα 9,75 εκατ. ευρώ, και διευρυμένη διατύπωση ως προς τους δυνητικούς δικαιούχους.
Η Ένωση ζητά ουσιαστικά απαντήσεις για τα κριτήρια επιλογής των φορέων, τον αποκλεισμό άλλων ερευνητικών οργανισμών και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η αξιολόγηση των προτάσεων, αφήνοντας αιχμές για διαδικασίες που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «προσομοιάζουν με απευθείας αναθέσεις».
Η παρέμβαση έρχεται να προστεθεί, όπως σημειώνει η ΕΕΕ, σε μια σειρά προβλημάτων που έχουν απασχολήσει το ερευνητικό οικοσύστημα, από την απένταξη του προγράμματος «Trust your Stars» έως τις μεγάλες καθυστερήσεις στο «Ερευνώ – Καινοτομώ» και στη χρηματοδότηση των Εθνικών Υποδομών Έρευνας.
Η Ένωση Ελλήνων Ερευνητών καλεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να δώσει σαφείς απαντήσεις, υπογραμμίζοντας ότι η αξιοποίηση της έρευνας από τη δημόσια διοίκηση πρέπει να στηρίζεται σε ανοικτές, ανταγωνιστικές διαδικασίες, με πλήρη διαφάνεια και ίσες ευκαιρίες συμμετοχής.
Η ανακοίνωση της Ένωσης Ελλήνων Ερευνητών
Ερωτήματα για τη διαφάνεια στη χρηματοδότηση ερευνητικών δράσεων ύψους 9,75 εκατ. ευρώ
Μετά την απένταξη του “Trust your Stars”, τη διετή οδύσσεια υποβολής και αξιολόγησης των προτάσεων στο “Ερευνώ – Καινοτομώ” και τη συνεχιζόμενη, επίσης διετή, καθυστέρηση στην τελική ένταξη και χρηματοδότηση των Εθνικών Υποδομών Έρευνας, μια ακόμη, τουλάχιστον «περίεργη», περίπτωση έρχεται να αναδείξει για άλλη μία φορά το πώς αντιλαμβάνονται οι κυβερνώντες την αξία και τον ρόλο του ερευνητικού οικοσυστήματος.
Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δημοσίευσε στις 22/6/2026 πρόσκληση υποβολής προτάσεων (Α.Π. ΓΔΟΔΥ/407/2026, Κωδ. Πρόσκλ. Π179-21, Α/Α ΟΠΣ 9968)1 με τίτλο «Δράσεις Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων», με συνολικό προϋπολογισμό 9.250.000 € και ημερομηνία έναρξης υποβολής των προτάσεων την 26η/05/2026 και ημερομηνία λήξης υποβολής την 24η/07/2026. Σημειώνουμε ότι η έναρξη υποβολής των προτάσεων είναι ένα μήνα πριν από την πρόσκληση του Υπουργείου!
Η πρόσκληση απευθύνεται αποκλειστικά στους ακόλουθους φορείς, ως δυνητικούς δικαιούχους: Γ.Γ.Τ.Τ., Ε.Υ.Π., Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. ΑΕ., Ε.Κ.Π.Α., Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. “ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ”, Ε.Μ.Π., ΠΑ.Δ.Α., Ε.Κ.Δ., Ε.ΠΙ.Σ.Ε.Υ., ΚΕ.Τ.Υ.Α.Κ., Κ.Τ.Π. Μ.Α.Ε., Τ.Ε.Ε, Υ.Ψ.Δ..
Σε χρόνο ρεκόρ, από τις 3 Αυγούστου έως τις 2 Σεπτεμβρίου 2026, ανακοινώνονται στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ οι εννέα προτάσεις που χρηματοδοτούνται με συνολικό προϋπολογισμό 9.250.000 €2 .
Τα ερωτήματα που απορρέουν είναι προφανή:
- Γιατί η πρόσκληση όριζε ως δυνητικούς δικαιούχους μόνο τους συγκεκριμένους φορείς και δεν ήταν ανοικτή ώστε και άλλοι φορείς να μπορούν να υποβάλουν προτάσεις;
- Με ποια κριτήρια αποκλείστηκαν φορείς που εκ του ρόλου τους θα μπορούσαν να διεκδικήσουν χρηματοδότηση εξυπηρετώντας τον απώτερο σκοπό της πρόσκλησης;
- Πως κατέστη εφικτή η αξιολόγηση των προτάσεων σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα;
- Υπήρξαν προτάσεις που κατατέθηκαν πριν από την ανακοίνωση της πρόσκλησης;
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, την ημέρα λήξης της προθεσμίας υποβολής προτάσεων της παραπάνω πρόσκλησης (24/7/2026) δημοσιεύεται νέα, δεύτερη πρόσκληση από το Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Α.Π. ΓΔΟΔΥ/589/2026, Κωδ. Πρόσκλ. Π179-21, Α/Α ΟΠΣ 9968)3 . Η δεύτερη αυτή πρόσκληση φέρει τον ίδιο τίτλο με την πρώτη, έχει συνολικό προϋπολογισμό 9.750.000 € (δηλαδή αυξημένο κατά 500.000 ευρώ σε σχέση με τον προϋπολογισμό της πρώτης πρόσκλησης), έχει ημερομηνία έναρξης υποβολής προτάσεων την 26η/05/2026 και ημερομηνία λήξης υποβολής την 30ή/9/2026. Η δεύτερη αυτή πρόσκληση απευθύνεται στους ίδιους φορείς με την πρώτη, αλλά με την προσθήκη ενός ακόμη: “Λοιποί φορείς καθ’ αρμοδιότητα”. Πρόκειται προφανώς για μια εσπευσμένη προσπάθεια «διόρθωσης» και κατευνασμού των έντονων διαμαρτυριών από τους αποκλεισμένους φορείς, η οποία όμως εκθέτει ακόμα περισσότερο τους εμπνευστές της.
Αυτά που συνοπτικά εκτέθηκαν παραπάνω, είναι ακριβώς όσα δεν πρέπει να γίνονται σε μια χώρα που οφείλει να αξιοποιεί τους περιορισμένους πόρους για την έρευνα με διαφάνεια και αξιοκρατία. Αυτές οι προσκλήσεις, που προσομοιάζουν με απευθείας αναθέσεις, κάθε άλλο παρά προάγουν την υγιή ανταγωνιστικότητα στο ερευνητικό οικοσύστημα και υπονομεύουν κάθε έννοια αξιοκρατίας.
Πολλά είναι τα ερωτηματικά και τα θαυμαστικά που απορρέουν από τις παραπάνω προσκλήσεις, στα οποία θα έπρεπε να απαντήσει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο πλαίσιο της διαφάνειας.
Η Ένωση Ελλήνων Ερευνητών διαχρονικά υποστηρίζει ότι η αξιοποίηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων των Ερευνητικών Κέντρων και των Πανεπιστημίων από τη δημόσια διοίκηση είναι απολύτως αναγκαία.
Θα πρέπει όμως να γίνεται με ανοικτές διαδικασίες ανταγωνιστικότητας και με απόλυτη διαφάνεια ώστε να μην αφήνονται περιθώρια για υπόνοιες περί απευθείας αναθέσεων. Για την Ένωση Ελλήνων Ερευνητών
Η Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας
