Εγκλωβισμένα στην γραφειοκρατία, που αφήνει πεδίο στην μεγάλη ... ίντριγκα είναι τα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας μας. Είναι γνωστό αυτό στους παροικούντες την ακαδημαϊκή Ιερουσαλήμ, αλλά η λειτουργία των μη κρατικών ΑΕΙ δίνει μία άλλη διάσταση. Τα αντικίνητρα που υπάρχουν στα δημόσια ΑΕΙ λειτουργούν ως τροχοπέδη για τους νέους επιστήμονες που ονειρεύονται μία ακαδημαϊκή καριέρα. Έτσι, δεν είναι παράδοξο να χτυπήσουν την πόρτα των ιδιωτικών ΑΕΙ, που ξεκίνησαν πέρυσι και βρίσκονται σε μία παρατεταμένη περίοδο στελέχωσης, μέχρι να ολοκληρωθεί πλήρως το ακαδημαϊκό πρόγραμμα για όλα τα έτη σπουδών κάθε σχολής. Και οι σειρήνες χτυπούν όχι μόνο για τους νέους επιστήμονες, αλλά και τους εμπειρότερους επιστήμονες, ακόμη και για πανεπιστημιακούς σε δημόσια ΑΕΙ, με πρώτους όλων διδάσκοντες σε ιδρύματα της περιφέρειας.
Ειδικότερα, πληθώρα καταγγελιών φτάνουν στο γραφείο του αρμόδιου υφυπουργού Παιδείας Νίκου Παπαϊωάννου για παρατυπίες σε διαδικασία κάλυψη νέα θέσης σε δημόσια ΑΕΙ. Ενδεικτική είναι η εξής πρόσφατη ιστορία. Πτυχιούχος κλάδου θετικών επιστημών ελληνικού ΑΕΙ, με μεταπτυχιακές σπουδές στις ΗΠΑ, κατέθεσε αίτηση για μία θέση που προκηρύχθηκε σε ελληνικό ΑΕΙ (σημείωση: ο υποψήφιος δεν πήρε το πτυχίο του σε αυτό το πανεπιστήμιο). Ο νόμος προβλέπει ότι πτυχιούχοι δεν μπορούν να διεκδικήσουν θέση πανεπιστημιακού σε ένα ΑΕΙ, εάν έχουν ολοκληρώσει όλους τους κύκλους σπουδών (προπτυχιακό, μεταπτυχιακό, διδακτορικό) στο ίδιο ίδρυμα και δεν έχει περάσει πενταετία. Επίσης, οι υποψήφιοι πρέπει έχουν εργαστεί για δύο χρόνια σε άλλο ακαδημαϊκό, ερευνητικό ή τεχνολογικό φορέα. Ωστόσο, η εισηγητική επιτροπή (2 από τα 3 μέλη) προτείνει μια τέτοια υποψηφιότητα, αγνοώντας το νόμο και τους άλλους - συνολικά 11- υποψηφίους.
Πάμε σε μία άλλη πρόβλεψη του νόμου σχετικά με την στελέχωση των δημόσιων πανεπιστημίων, για να δούμε πως καταστρατηγείται! Κατά την συγκρότηση του εκλεκτορικού σώματος για μία νέα θέση, ο νόμος λέει πως ένας καθηγητής της σχολής πρέπει να εξαιρεθεί από το εκλεκτορικό σώμα στην περίπτωση που μεταξύ των υποψηφίων για τη θέση συμπεριλαμβάνεται κάποιος του οποίου το διδακτορικό επέβλεψε.
Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις αντί να εξαιρεθεί ο καθηγητής, ζητήθηκε (κομψά) από τον υποψήφιο να μην καταθέσει υποψηφιότητα στο συγκεκριμένο ΑΕΙ. Μάλιστα, σε έναν υποψήφιο του προτάθηκε να δοκιμάσει την τύχη του σε κάποιο άλλο πανεπιστήμιο, όταν προκηρυχθεί μία σχετική θέση. Ο στόχος της ίντριγκας είναι να παραμείνει στο εκλεκτορικό σώμα ο καθηγητής του ΑΕΙ, ώστε να έχει λόγο στις διεργασίες για το ποιος θα είναι ο επόμενος συνεργάτης του. Αυτό έχει παρατηρηθεί ιδίως σε τμήματα με μικρό ακαδημαϊκό προσωπικό, όπου μπορεί πολύ εύκολα να “στηθεί” το διδακτορικό.
Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις οι καθηγητές των δημόσιων πανεπιστημίων παλεύουν όχι μόνο με την μεγάλη γραφειοκρατία - αυτό παρατηρείται κυρίως στην αξιοποίηση των κονδυλίων κάθε ΑΕΙ - αλλά και την παράδοξη τυπολατρία. Ας πούμε οι υποψήφιοι για τη θέση του κοσμήτορος πρέπει να είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Ετσι, οι καθηγητές αναπτύσσουν και ιδιωτική επαγγελματική δραστηριότητα (π.χ. έχουν ιατρείο ή δικηγορικό γραφείο) δεν ενδιαφέρονται να θέσουν υποψηφιότητα, αφού για να το κάνουν πρέπει να χάσουν το επαγγελματικό τους στάτους. Μάλιστα, ενώ παλιότερα η διαδικασία της εκλογής γινόταν πολύ γρήγορα, τώρα χρειάζεται προκήρυξη για να γίνουν ηλεκτρονικά οι εκλογές. Την προκήρυξη συντάσσει η Γραμματεία, η οποία διαμαρτύρεται για τον επιπλέον γραφειοκρατικό φόρτο, έστω κι αν υπάρχει υπόδειγμα προκήρυξης.
