Μπορεί το σημερινό σχολείο να έχει μπει για τα καλά στην ψηφιακή εποχή, με διαδραστικούς πίνακες, υπολογιστές και ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό. Όμως, τι υπήρχε στους τοίχους των σχολείων παλαιότερα; Και πόσο διαφορετικά μπορούσε να λειτουργήσει η τέχνη ως μέρος της διδασκαλίας;
Σε αυτό το ερώτημα στάθηκαν στο alfavita.gr ο Κώστας Θεριανός και η Ευαγγελία Κανταρτζή, με αφορμή ένα ιδιαίτερο εκπαιδευτικό υλικό μιας άλλης εποχής: τους πίνακες και τις αφίσες του σπουδαίου ζωγράφου και εικονογράφου Σπύρου Βασιλείου, που χρησιμοποιούνταν μέσα στις σχολικές τάξεις.
«Ευαγγελία, παρότι ζούμε στην ψηφιακή εποχή, μήπως παλιότερα τα σχολεία είχαν περισσότερη τέχνη;», ρωτά ο Κώστας Θεριανός.
Ανάμεσα στα εκπαιδευτικά αντικείμενα που παρουσιάζονται βρίσκονται τέσσερις πίνακες του Σπύρου Βασιλείου, οι οποίοι είχαν διδακτικό σκοπό και χρησιμοποιούνταν στο μάθημα της μελέτης περιβάλλοντος, το οποίο τότε ονομαζόταν πατριδογνωσία.
«Είναι πίνακες του Σπύρου Βασιλείου, ειδικά για τη μελέτη περιβάλλοντος που τότε λεγότανε πατριδογνωσία. Αυτά λοιπόν ο δάσκαλος έκανε το μάθημά του σχεδόν όλη τη σχολική χρονιά...», εξηγεί η Ευαγγελία Κανταρτζή.
Η τετράδα αποτύπωνε τον κύκλο του χρόνου: άνοιξη, φθινόπωρο, χειμώνα και καλοκαίρι.
Έτσι, ένας ζωγραφικός πίνακας δεν λειτουργούσε απλώς ως διακόσμηση της σχολικής αίθουσας. Γινόταν μέρος του μαθήματος, αφορμή για παρατήρηση και ένας διαφορετικός τρόπος να προσεγγίσουν τα παιδιά το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον γύρω τους.
Ο Σπύρος Βασιλείου και το σχολικό βιβλίο
Ο Σπύρος Βασιλείου, εκτός από το ζωγραφικό του έργο, είχε έντονη παρουσία και στην εικονογράφηση εκπαιδευτικού υλικού της εποχής.
«Και ο Βασιλείου βέβαια, αυτός ο πολύ γνωστός ζωγράφος και εικονογράφος, εκτός από τους πίνακες, αυτές τις αφίσες, τους χάρτες της εποχής, τον ξέρουμε γιατί έχει εικονογραφήσει και πολλά σχολικά βιβλία (αναγνωστικά) της εποχής της δεκαετίας του '50 περίπου», αναφέρει η Ευαγγελία Κανταρτζή.
Οι εικόνες, οι χάρτες και οι πίνακες αποτελούσαν τότε αναπόσπαστο κομμάτι της σχολικής καθημερινότητας. Το εποπτικό υλικό έδινε στον εκπαιδευτικό ένα ακόμη εργαλείο για να μεταφέρει το μάθημα από τη σελίδα του βιβλίου στην εικόνα και την παρατήρηση.
Και κάπου εδώ γεννιέται το ερώτημα που αφορά και το σημερινό σχολείο: μήπως η τεχνολογία και η τέχνη δεν είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι;
Ο Κώστας Θεριανός το θέτει με έναν διαφορετικό τρόπο: «Άρα τελικά ο ψηφιακός μας κόσμος πρέπει να συμβαδίζει με τον κόσμο της τέχνης και της απτής έτσι πραγματικότητας.»
