Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό μήνυμα για το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης, αλλά και για την ίδια την ταυτότητα της Πάτρας ως κορυφαίας πανεπιστημιούπολης, εκπέμπουν τα φετινά στοιχεία των εγγραφών στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Από τους συνολικά 4.881 επιτυχόντες που είχαν το δικαίωμα να εισαχθούν στα τμήματα του Ιδρύματος, τελικά μόνο 4.463 φοιτητές ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους, καταγράφοντας μια αξιοσημείωτη διαφορά 418 ατόμων που για διάφορους λόγους δεν ενεργοποίησαν την επιτυχία τους.
Το φαινόμενο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς, όπως επισημαίνει ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, Χρήστος Μπούρας, οι αρνητικές αυτές αποφάσεις δεν περιορίστηκαν αποκλειστικά σε τμήματα χαμηλής ζήτησης. Αντιθέτως, κενές θέσεις και απώλειες καταγράφηκαν ακόμη και σε ιδιαίτερα δημοφιλή και υψηλόβαθμα τμήματα, όπως η Ιατρική Σχολή, όπου εννέα επιτυχόντες επέλεξαν τελικά να μην εγγραφούν. Ο αριθμός αυτός λειτουργεί ως αδιάψευστος δείκτης ενός ευρύτερου δομικού προβλήματος που υπερβαίνει τις μεμονωμένες περιπτώσεις.
Στον πυρήνα αυτής της τάσης βρίσκονται οι οξυμένες οικονομικές δυσκολίες των οικογενειών, οι οποίες γονατίζουν κάτω từ το βάρος της εκτόξευσης του κόστους στέγασης, των λογαριασμών, της διατροφής και της γενικότερης ακρίβειας. Η Πάτρα, παρότι παραμένει μια παραδοσιακή φοιτητούπολη, αντιμετωπίζει πλέον μια σοβαρή στεγαστική κρίση, καθιστώντας απαγορευτική για πολλά νοικοκυριά την κάλυψη των εξόδων διαβίβασης ενός φοιτητή μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας του για τέσσερα ή περισσότερα χρόνια.
Πέρα από τα άμεσα οικονομικά εμπόδια, ο πρύτανης φέρνει στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα της δημογραφικής συρρίκνωσης, η οποία απειλεί να ανατρέψει συθέμελα τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας τις επόμενες δεκαετίες. Με δεδομένο ότι σήμερα προσφέρονται περίπου 70.000 θέσεις για περίπου 60.000 εισακτέους, οι προβλέψεις δείχνουν ότι έως το 2040 οι νέοι φοιτητές ενδέχεται να περιοριστούν στις 30.000 με 32.000, θέτοντας επί τάπητος ακόμη και το ενδεχόμενο στοχευμένων συγχωνεύσεων τμημάτων και πανεπιστημίων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους.
Σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον, καθίσταται απολύτως επιτακτική η βελτίωση των υποδομών και των συγκοινωνιακών συνδέσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση περιφερειακών παραρτημάτων, όπως εκείνων στο Μεσολόγγι ή τα δρομολόγια από το Αγρίνιο προς το κεντρικό campus. Ο κ. Μπούρας υπογραμμίζει ότι η τοπική κοινωνία πρέπει να αγκαλιάσει τους φοιτητές και να πάψει να τους βλέπει αποκλειστικά ως πηγή οικονομικού οφέλους, διαμορφώνοντας μια πόλη πραγματικά φιλική, προσβάσιμη και οικονομικά βιώσιμη.
Τέλος, η πρόκληση περιπλέκεται περαιτέρω από την παρουσία και λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα οποία δημιουργούν ένα νέο ανταγωνιστικό τοπίο στην ανώτατη εκπαίδευση. Απέναντι σε αυτά τα δεδομένα, τα δημόσια πανεπιστήμια καλούνται να επανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους, επενδύοντας στη διεθνοποίηση, στα ξενόγλωσσα προγράμματα και στις διεθνείς συνεργασίες, ώστε να θωρακίσουν το κύρος και τηνελκυστικότητά τους σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο εθνικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον.
