Πόσες φορές έχουμε πει «πάμε ρεφενέ» χωρίς καν να σκεφτούμε από πού προέρχεται αυτή η τόσο γνώριμη λέξη; Το «ρεφενέ» αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ελληνικής ομιλίας και χρησιμοποιείται κάθε φορά που ένα έξοδο μοιράζεται μεταξύ περισσότερων ανθρώπων.
Με απλά λόγια, «ρεφενέ» σημαίνει ότι ο καθένας συνεισφέρει ένα μέρος των χρημάτων για ένα κοινό έξοδο. Μπορεί να πρόκειται για έναν λογαριασμό σε μια παρέα, ένα κοινό δώρο ή οποιαδήποτε άλλη δαπάνη που αποφασίζεται να καλυφθεί συλλογικά.
Σε πιο επίσημο λόγο, το ίδιο νόημα μπορεί να αποδοθεί με εκφράσεις όπως «συμμετοχή στα έξοδα», «συλλογική εισφορά» ή «κοινό ταμείο». Ωστόσο, καμία από αυτές δεν έχει την αμεσότητα και τη ζωντάνια του «ρεφενέ», που παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλές στην καθημερινή επικοινωνία.
Από πού κρατά η λέξη «ρεφενέ»
Η λέξη έχει τουρκική προέλευση και προέρχεται από το «refene», όρο που χρησιμοποιούνταν για την κοινή πληρωμή ή τη συλλογική κάλυψη μιας δαπάνης.
Η λέξη πέρασε στην ελληνική γλώσσα κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και σταδιακά εντάχθηκε στον προφορικό λόγο. Παρά τις αλλαγές στη γλώσσα και στην κοινωνική ζωή, η βασική σημασία της παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτη.
Έτσι, κάθε φορά που μια παρέα αποφασίζει να βάλει «από λίγο ο καθένας», ουσιαστικά κάνει αυτό που περιγράφει εδώ και αιώνες η λέξη «ρεφενέ».
Μια μικρή καθημερινή λέξη, λοιπόν, που κρύβει μέσα της όχι μόνο μια πρακτική συνήθεια, αλλά και ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας της ελληνικής γλώσσας και των λέξεων που ταξίδεψαν από τη μία γλώσσα στην άλλη.
