Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, χιλιάδες μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές ελλείψεις στην παράλληλη στήριξη. Παρά τις εγκεκριμένες ανάγκες, οι εκπαιδευτικοί που απαιτούνται δεν επαρκούν, με αποτέλεσμα πολλές οικογένειες να αναγκάζονται να αναζητήσουν λύσεις στον ιδιωτικό τομέα.
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), σε επιστολή της προς την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την εφαρμογή της παράλληλης στήριξης και τη νέα σχολική χρονιά. Όπως επισημαίνει, η ανεπαρκής στελέχωση των σχολείων, σε συνδυασμό με το νέο θεσμικό πλαίσιο, απειλεί τον εξατομικευμένο χαρακτήρα της υποστήριξης που δικαιούνται οι μαθητές.
Η παράλληλη στήριξη δεν αποτελεί απλώς μια πρόσθετη βοήθεια μέσα στην τάξη. Πρόκειται για βασική προϋπόθεση ώστε οι μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες να μπορούν να συμμετέχουν ισότιμα στη σχολική ζωή και να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική και συμπεριληπτική εκπαίδευση.
Ένας εκπαιδευτικός καλείται να στηρίξει περισσότερα παιδιά
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο μετά τις αλλαγές που προβλέπει ο ν. 5224/2025. Όταν σε ένα τμήμα υπάρχουν περισσότερες από μία εγκρίσεις παράλληλης στήριξης, ένας εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής καλείται πλέον να υποστηρίζει όλους τους μαθητές που έχουν σχετική έγκριση.
Στην πράξη, όμως, τα παιδιά μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές και συχνά σύνθετες ανάγκες. Γονείς εκφράζουν την ανησυχία τους ότι το νέο μοντέλο δυσκολεύει την ουσιαστική εξατομικευμένη υποστήριξη, επιβαρύνοντας τόσο τους μαθητές της Ειδικής Αγωγής όσο και το σύνολο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η δυνατότητα τοποθέτησης έως δύο εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής στο ίδιο τμήμα προβλέπεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και υπό προϋποθέσεις, κυρίως όταν πρόκειται για μαθητές με σοβαρότερες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Στην Αχαΐα λείπουν 100 εκπαιδευτικοί
Χαρακτηριστική είναι η εικόνα που καταγράφεται στην Αχαΐα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Περιφερειακής Ομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία Δυτικής Ελλάδας και Νοτίων Ιονίων Νήσων, μόνο στα Δημοτικά Σχολεία της περιοχής έχουν καταγραφεί ανάγκες για 237 εκπαιδευτικούς παράλληλης στήριξης.
Ωστόσο, προβλέπεται να τοποθετηθούν μόλις 137 εκπαιδευτικοί. Έτσι, περίπου 100 θέσεις μένουν ακάλυπτες, ενώ δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί το αντίστοιχο έλλειμμα στα Νηπιαγωγεία.
Όταν δεν υπάρχει ένας εκπαιδευτικός για κάθε παιδί που έχει ανάγκη εξατομικευμένης υποστήριξης, ο διαθέσιμος εκπαιδευτικός καλείται συχνά να μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα σε περισσότερους μαθητές. Το αποτέλεσμα είναι η υποστήριξη να παρέχεται αποσπασματικά, την ώρα που οι ανάγκες των παιδιών παραμένουν σταθερές και συγκεκριμένες.
Όποιος μπορεί, πληρώνει για παράλληλη στήριξη
Μέσα σε αυτό το κενό, ολοένα και περισσότερες οικογένειες που έχουν την οικονομική δυνατότητα στρέφονται στην ιδιωτική παράλληλη στήριξη, αναζητώντας εκπαιδευτικούς που θα βρίσκονται δίπλα στα παιδιά τους κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Ήδη από προηγούμενες σχολικές χρονιές είχαν καταγραφεί εκατοντάδες αγγελίες γονέων που αναζητούσαν ιδιώτες εκπαιδευτικούς για την υποστήριξη των παιδιών τους, ακόμη και πριν ανοίξουν τα σχολεία.
Έτσι, ένα δικαίωμα που θα έπρεπε να διασφαλίζεται από το δημόσιο σχολείο κινδυνεύει να μετατραπεί σε ζήτημα οικονομικής δυνατότητας: οι οικογένειες που μπορούν να πληρώσουν εξασφαλίζουν πρόσθετη υποστήριξη, ενώ όσες δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα παραμένουν αντιμέτωπες με τις ελλείψεις του δημόσιου συστήματος.
Η ΕΣΑμεΑ ζητά την πλήρη κάλυψη όλων των εγκεκριμένων αιτημάτων παράλληλης στήριξης και την άμεση πρόσληψη του απαραίτητου εκπαιδευτικού προσωπικού. Παράλληλα, ζητά από το υπουργείο Παιδείας να επανεξετάσει συνολικά τον τρόπο εφαρμογής του νέου πλαισίου, ώστε η παράλληλη στήριξη να παραμείνει πραγματικά εξατομικευμένη και να μην περιοριστεί σε μια γενική ενίσχυση της τάξης.
