Σε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό τοπίο για το εκπαιδευτικό επάγγελμα εστιάζει νέα έρευνα της ΟΙΕΛΕ και του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ, η οποία παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη.
Τα ευρήματα καταγράφουν χαμηλές αμοιβές, έντονη επαγγελματική εξουθένωση και αυξημένες συνθήκες εργασιακής επισφάλειας, ενώ παράλληλα αποτυπώνεται η μειωμένη προτίμηση των νέων για τις παιδαγωγικές και καθηγητικές σχολές.
Οι φορείς τονίζουν την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις, ώστε το εκπαιδευτικό επάγγελμα να καταστεί ξανά ελκυστικό και να διασφαλιστεί η ποιότητα της εκπαίδευσης.
Ολόκληρη η ανακοίνωση:
Τα αποτελέσματα της έρευνας με τίτλο «Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού στη σύγχρονη Ελλάδα: κρίση, προκλήσεις, προοπτικές» που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση της ΟΙΕΛΕ και του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ στη Θεσσαλονίκη, επιβεβαίωσαν πλήρως τις θέσεις της Ομοσπονδίας για την κατάρρευση του εκπαιδευτικού επαγγέλματος και ανέδειξαν την αναγκαιότητα λήψης άμεσων πολιτικών πρωτοβουλιών για να γίνει και πάλι ελκυστικό το λειτούργημα του εκπαιδευτικού.
Την εκδήλωση προλόγισε ο Πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ Γιώργος Χριστόπουλος που αναφέρθηκε στις κύριες αιτίες κατάρρευσης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος (κάκιστες συνθήκες αμοιβής και εργασίας, κοινωνική και ηθική απαξίωση) και απαρίθμησε τα συμπτώματα της κρίσης: δραματική μείωση των αιτήσεων για τον πίνακα του ΑΣΕΠ, μαζική φυγή κυρίως ιδιωτικών και αναπληρωτών εκπαιδευτικών από το χώρο εργασίας τους και καταβαράθρωση των βάσεων σε παιδαγωγικά τμήματα και σε «καθηγητικές» σχολές που αποδεικνύει πως οι νέοι άνθρωποι στρέφουν τα νώτα τους στο εκπαιδευτικό επάγγελμα. Υπογράμμισε ότι, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, σε μια πενταετία περίπου θα αρχίσουν να εμφανίζονται κενά σε ειδικότητες αιχμής τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση.
Στη συνέχεια ο Καθηγητής Κοινωνιολογίας στη Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ Νίκος Φωτόπουλος παρουσίασε τα βασικά σημεία της έρευνας για το επάγγελμα του εκπαιδευτικού στην Ελλάδα. Τα κύρια συμπεράσματα της έρευνας είναι τα ακόλουθα:
- Αλλάζει ραγδαία η σύνθεση του εκπαιδευτικού πληθυσμού. Παρατηρείται μείωση του μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού και πολύ μεγάλη αύξηση των αναπληρωτών. Επίσης αυξάνεται ιδιαίτερα ο αριθμός των εκπαιδευτικών στην ιδιωτική εκπαίδευση. Τούτο σημαίνει ότι το κράτος χαμηλώνει την ποιότητα της εκπαίδευσης για λόγους «οικονομίας» (καθώς ένα ποιοτικό σχολείο, βάσει ακόμη και των θέσεων του ΟΟΣΑ, χρειάζεται σταθερό εκπαιδευτικό προσωπικό), την ώρα που μεγαλώνει κατά πολύ ο αριθμός των εκπαιδευτικών σε επισφαλείς συνθήκες εργασίας. Ταυτόχρονα, ιδιαίτερα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εμφανίζεται έντονο πρόβλημα ηλικιακής ανανέωσης
- Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί συγκαταλέγονται στους χειρότερα αμειβόμενους στην ΕΕ και στις χώρες του ΟΟΣΑ. Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι οι Έλληνες εκπαιδευτικοί είναι οι πιο κακοπληρωμένοι μεταξύ των εργαζόμενων που έχουν ίδια προσόντα με αυτούς. Από αυτό προκύπτει πως το εκπαιδευτικό προσωπικό της χώρας είναι το χαμηλότερα αμειβόμενο επιστημονικό προσωπικό στην Ελλάδα. Προκαλεί δε κατάπληξη το γεγονός ότι η «μετάφραση» των μισθών των εκπαιδευτικών σε μονάδες αγοραστικές δύναμης καταδεικνύει ότι ένα μεγάλο μέρος εκπαιδευτικών ζουν κυριολεκτικά στο όριο της φτώχειας.
- Πολύ ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για το εργασιακό περιβάλλον των Ελλήνων εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί, με βάση ερευνητικά στοιχεία του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, είναι κυριολεκτικά εξουθενωμένοι. Από τα στοιχεία της σχετικής έρευνας για την επαγγελματική καταπόνηση και εξουθένωση οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται στην κορυφή της λίστας! Στην ιδιωτική εκπαίδευση, επίσης, καταγράφεται πολύ μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών με μειωμένο ωράριο, γεγονός που καταδεικνύει το βαθμό επισφάλειας και εργασιακής εκμετάλλευσης. Επίσης, ένας μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών υποχρεώνεται σε υπερωριακή (συχνά απλήρωτη) εργασία.
- Τα παιδαγωγικά τμήματα και οι λεγόμενες καθηγητικές σχολές καταρρέουν στην προτίμηση των υποψήφιων στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Επίσης, προκύπτει σημαντικό θέμα με την πληρότητα των σχολών αυτών. Με εξαίρεση τα παιδαγωγικά τμήματα δασκάλων που εμφανίζουν πληρότητα σε σημαντικό βαθμό, σε σχολές που κάποτε ανθούσαν και προσέλκυαν το ενδιαφέρον χιλιάδων νέων υπάρχουν πλέον πολύ μεγάλα κενά. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οι μαθηματικές σχολές με πληρότητα μόλις 65% και οι φιλολογικές σχολές με ακόμα μικρότερη πληρότητα στο 44%.
Ακολούθησε στρογγυλό τραπέζι διαλόγου που συντόνισε ο Νίκος Φωτόπουλος και συμμετείχαν ο Γενικός Διευθυντής του ΙΝΕ και του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ Δρ. Χρήστος Γούλας, ο Γιάννης Πεχτελίδης, Καθηγητής Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ο Γιάννης Ρουσσάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Εκπαιδευτικής Πολιτικής και Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ. Επιχειρήθηκε μια κοινωνιολογική προσέγγιση στο φαινόμενο της κρίσης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος και παρουσιάστηκαν θέσεις και απόψεις για την αντιμετώπισή της. Τέλος, δόθηκε χρόνος για ερωτήσεις και παρεμβάσεις των παρευρισκόμενων εκπαιδευτικών.
