Στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026 από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στο περίπτερο 17 «Akademia» της ΔΕΘ, η εκδήλωση «Οι Ευρωπαϊκές Συμμαχίες Πανεπιστημίων και ο Μετασχηματισμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ευρώπη».
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Καθηγητής Νικόλαος Παπαϊωάννου, ο Πρύτανης του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου Καθηγητής Μανώλης Κουτούζης, η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Καθηγήτρια Άννα Κ. Μπατιστάτου και ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης.
Στην παρέμβασή της, η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αναφέρθηκε στη δυναμική που δημιουργούν οι Ευρωπαϊκές Συμμαχίες Πανεπιστημίων και στην ανάγκη για το επόμενο ουσιαστικό βήμα προς έναν πραγματικά ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο ανώτατης εκπαίδευσης: το European Degree. Όπως επισήμανε, στόχος δεν είναι η δημιουργία ενός ακόμη θεσμού ή ενός επιπλέον επιπέδου γραφειοκρατίας, αλλά η διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου ακαδημαϊκής λειτουργίας, που θα υπερβαίνει τις διαφορετικές εθνικές ρυθμίσεις σε ζητήματα τίτλων σπουδών, πιστοποίησης, χρηματοδότησης και διοίκησης. «Μετά το ευρώ, η επόμενη μεγάλη ευρωπαϊκή ένωση είναι η ένωση της γνώσης, το European Degree» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην «πέμπτη ελευθερία» της Ευρώπης, την ελεύθερη κυκλοφορία της γνώσης, η οποία έρχεται να προστεθεί στις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες - την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων - και να ενισχύσει την προοπτική ενός πραγματικά κοινού ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη διαδικασία μέσα από την Ευρωπαϊκή Πανεπιστημιακή Συμμαχία ARTEMIS. Ήδη, κατά τα δύο τελευταία χρόνια, φοιτητές και φοιτήτριες, μέλη του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού, καθώς και διοικητικό προσωπικό, έχουν συμμετάσχει σε κοινές δράσεις με τα επτά Πανεπιστήμια της Συμμαχίας. Η προοπτική είναι η κινητικότητα να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της ακαδημαϊκής ζωής, με κοινά προγράμματα σπουδών, συνδιδασκαλία από διδακτικό προσωπικό πανεπιστημίων διαφορετικών χωρών, είτε διά ζώσης είτε διαδικτυακά, μέσα από τη δημιουργία εικονικών πανεπιστημιουπόλεων. Παράλληλα, το ερευνητικό προσωπικό θα έχει τη δυνατότητα να επιλέγει τις ερευνητικές υποδομές που χρειάζεται με βάση την επιστημονική καταλληλότητά τους και όχι τη χώρα στην οποία βρίσκεται.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Πρύτανης και στις προκλήσεις που δημιουργεί η ψηφιακή εποχή για τα πανεπιστήμια. Στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων προετοιμάζονται μαθήματα ψηφιακού εγγραμματισμού που θα προσφέρονται οριζόντια στα προγράμματα σπουδών, με στόχο όχι απλώς την εκμάθηση ψηφιακών εργαλείων, αλλά την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο παράγεται το αποτέλεσμα, καθώς και των περιορισμών και της αβεβαιότητας που το συνοδεύουν. Στο νέο τεχνολογικό περιβάλλον, όπως υπογράμμισε, η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της ευθύνης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ενώ η ανθρωπιστική παιδεία αποτελεί δεξιότητα υψηλότερης τάξης, απαραίτητη για την υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Μέσα από τη συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Πανεπιστημιακή Συμμαχία ARTEMIS και τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσει, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού ακαδημαϊκού χώρου, όπου η γνώση, η εκπαίδευση, η έρευνα και οι άνθρωποι θα μπορούν να κινούνται με μεγαλύτερη ελευθερία, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για το Πανεπιστήμιο της Ευρώπης του μέλλοντος.
