Αυστραλία: Εκπαιδευτικοί απέρριψαν δύο συμφωνίες — τώρα παίρνουν αυξήσεις έως 32,4%
Δύο μεγάλες απεργίες, δύο απορρίψεις κυβερνητικών προτάσεων και μια ανταρσία της συνδικαλιστικής βάσης άλλαξαν τους συσχετισμούς στη Βικτώρια. Η νέα συμφωνία προβλέπει θεαματικές αυξήσεις και περιορισμό ορισμένων υποχρεώσεων, αλλά η μάχη για τον φόρτο εργασίας και τη χρηματοδότηση των δημόσιων σχολείων δεν έχει τελειώσει.
Από τους χαμηλότερα αμειβόμενους εκπαιδευτικούς της Αυστραλίας, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές των δημόσιων σχολείων της Βικτώριας ετοιμάζονται να βρεθούν στην κορυφή της μισθολογικής κατάταξης.
Δεν τους χαρίστηκε, όμως, τίποτα.
Χρειάστηκαν δύο 24ωρες απεργίες, δεκάδες χιλιάδες εκπαιδευτικοί στους δρόμους, δύο απορρίψεις κυβερνητικών προτάσεων και μια πρωτοφανής αμφισβήτηση της ίδιας της συνδικαλιστικής ηγεσίας, μέχρι η κυβέρνηση των Εργατικών να επιστρέψει με μια συμφωνία που προβλέπει συνολικές αυξήσεις από 28,3% έως 32,4% μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Η ιστορία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, όχι επειδή μπορούν να συγκριθούν μηχανικά οι μισθοί δύο διαφορετικών οικονομιών, αλλά επειδή δείχνει τι μπορεί να συμβεί όταν οι εργαζόμενοι αρνούνται να θεωρήσουν μια ανεπαρκή συμφωνία ως τη «μοναδική ρεαλιστική επιλογή».
Το παρασκήνιο της αναμέτρησης ανέδειξε η ανταποκρίτρια του Guardian στη Βικτώρια Benita Kolovos, σε εκτενές ρεπορτάζ της. Τα στοιχεία διασταυρώνονται από το αυστραλιανό δημόσιο δίκτυο ABC News και τις επίσημες ανακοινώσεις της κυβέρνησης της Βικτώριας.
Τι ακριβώς κέρδισαν οι εκπαιδευτικοί
Η νέα συλλογική συμφωνία προβλέπει αυξήσεις μεταξύ 28,3% και 32,4%, ανάλογα με την κατηγορία και το μισθολογικό κλιμάκιο κάθε εργαζομένου.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης της Βικτώριας:
Ο μισθός ενός νεοεισερχόμενου εκπαιδευτικού θα αυξηθεί κατά 13.293 αυστραλιανά δολάρια έως τον Οκτώβριο του 2026, φθάνοντας περίπου τα 92.882 δολάρια τον χρόνο.
Ένας έμπειρος εκπαιδευτικός θα δει τον ετήσιο μισθό του να αυξάνεται από 118.063 σε 151.419 αυστραλιανά δολάρια έως το 2029.
Οι εργαζόμενοι εκπαιδευτικής υποστήριξης θα λάβουν αύξηση τουλάχιστον 28,3%.
Όλοι οι καλυπτόμενοι εργαζόμενοι θα λάβουν εφάπαξ μπόνους 2.000 αυστραλιανών δολαρίων με την έναρξη της συμφωνίας.
Όσοι έχουν φθάσει στο ανώτατο σημείο της μισθολογικής τους κλίμακας θα λαμβάνουν πρόσθετη ετήσια καταβολή 1%.
Με την τρέχουσα ισοτιμία, σύμφωνα με τα στοιχεία αναφοράς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τα 151.419 αυστραλιανά δολάρια αντιστοιχούν σε περίπου 92.000 ευρώ μεικτά τον χρόνο. Η σύγκριση, βεβαίως, δεν μπορεί να γίνει χωρίς να ληφθούν υπόψη η φορολογία και το σημαντικά υψηλότερο κόστος ζωής στην Αυστραλία.
Το συνολικό κόστος της συμφωνίας υπολογίζεται μεταξύ 5 και 5,5 δισ. αυστραλιανών δολαρίων σε βάθος τετραετίας — περίπου 3,3 δισ. ευρώ με τη σημερινή ισοτιμία.
Δεν είναι μόνο οι μισθοί
Η συμφωνία δεν περιορίζεται στις αυξήσεις.
Οι υποχρεωτικές ώρες συναντήσεων εκτός διδασκαλίας μειώνονται από 80 σε 40 τον χρόνο, ενώ κατοχυρώνονται ανώτατα όρια στην πρόσωπο με πρόσωπο διδασκαλία:
18,5 ώρες εβδομαδιαίως για τους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
21 ώρες εβδομαδιαίως για τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας.
Από το 2027 προβλέπονται επίσης τέσσερις ημέρες επαγγελματικής προετοιμασίας και συνολικά οκτώ ημέρες χωρίς μαθητές κάθε χρόνο, ώστε οι εκπαιδευτικοί να διαθέτουν χρόνο για σχεδιασμό μαθημάτων, αξιολόγηση και επιμόρφωση.
Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο πυρήνας της σύγκρουσης δεν ήταν μόνο το ύψος των αποδοχών. Οι εκπαιδευτικοί υποστήριζαν ότι εργάζονταν κατά μέσο όρο περίπου 12 ώρες απλήρωτης υπερωρίας την εβδομάδα, ενώ μόλις τρεις στους δέκα εκτιμούσαν ότι θα παρέμεναν στα δημόσια σχολεία έως τη συνταξιοδότηση, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το ABC News.
Από το 18,5% στο 32,4%
Η τελική πρόταση δεν ήταν η αρχική προσφορά της κυβέρνησης.
Τον Μάρτιο του 2026, έπειτα από οκτώ μήνες διαπραγματεύσεων, η κυβέρνηση πρότεινε πακέτο που υπολόγιζε στο 18,5%, μαζί με επιδόματα και επιμέρους καταβολές. Η AEU υποστήριζε ότι η καθαρή μισθολογική αύξηση ήταν μικρότερη και ότι η πρόταση δεν αντιμετώπιζε τον υπερβολικό φόρτο εργασίας, τις ελλείψεις προσωπικού και τη φυγή εκπαιδευτικών προς άλλες Πολιτείες.
Το 98% των συνδικαλισμένων εκπαιδευτικών ψήφισε υπέρ της απεργίας.
Στις 24 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η πρώτη πολιτειακή απεργία των εκπαιδευτικών της Βικτώριας εδώ και 13 χρόνια. Περίπου 35.000 εκπαιδευτικοί, διευθυντές και εργαζόμενοι υποστήριξης πλημμύρισαν το κέντρο της Μελβούρνης, ενώ περίπου 500 σχολεία έκλεισαν ή υπολειτούργησαν. Ήταν η μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία του τοπικού συνδικάτου, σύμφωνα με τον Guardian.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, η κυβέρνηση επέστρεψε με προσφορά αυξήσεων μεταξύ 28% και 32%.
Η μετακίνηση ήταν εντυπωσιακή: από περίπου 18,5% πριν από την απεργία, η προσφορά πλησίασε το 30%. Και πάλι, όμως, οι εκπαιδευτικοί είπαν «όχι».
Η πρώτη εξέγερση απέναντι στη συνδικαλιστική ηγεσία
Τον Μάιο, η ηγεσία της Victorian Branch της Australian Education Union εισηγήθηκε την αποδοχή της νέας πρότασης. Ο πρόεδρος του συνδικάτου Justin Mullaly τη χαρακτήρισε σημαντική συμφωνία που θα οδηγούσε τους εκπαιδευτικούς από τις τελευταίες στις πρώτες θέσεις της εθνικής μισθολογικής κατάταξης.
Η βάση δεν πείστηκε.
Στην ψηφοφορία του Ιουνίου, το 58% των μελών απέρριψε την πρόταση, παρά τη θετική εισήγηση της ηγεσίας. Οι βασικές ενστάσεις αφορούσαν τον φόρτο εργασίας, τη διαφορετική αντιμετώπιση του προσωπικού εκπαιδευτικής υποστήριξης και την ελλιπή χρηματοδότηση των δημόσιων σχολείων. Την απόρριψη κατέγραψε αναλυτικά το ABC News.
Η εξέλιξη δεν προέκυψε αυθόρμητα. Ομάδες της συνδικαλιστικής βάσης, όπως οι Socialists in Schools, Committee for Public Education και Fight the Crisis, είχαν οργανώσει καμπάνια στα σχολεία και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υποστηρίζοντας ότι το συνδικάτο είχε υπάρξει υπερβολικά πρόθυμο να συμβιβαστεί.
Το προηγούμενο συλλογικό συμβόλαιο, που υπογράφηκε το 2022 μετά την πανδημία, είχε δώσει συνολική αύξηση μόλις 8% σε τέσσερα χρόνια — ποσοστό χαμηλότερο από τον πληθωρισμό της περιόδου. Για πολλούς εκπαιδευτικούς αυτό σήμαινε πραγματική μείωση της αγοραστικής τους δύναμης.
Η δυσπιστία προς τη συνδικαλιστική ηγεσία δεν ήταν, επομένως, ιδεολογική πολυτέλεια. Είχε υλική βάση.
Είπαν «όχι» και δεύτερη φορά
Η κυβέρνηση επανήλθε τον Ιούλιο με δεύτερη βελτιωμένη πρόταση. Αυτή τη φορά ενσωμάτωνε το προσωπικό εκπαιδευτικής υποστήριξης στις αυξήσεις και μείωνε τις υποχρεωτικές συναντήσεις.
Και πάλι, όμως, η βάση απέρριψε τη συμφωνία — οριακά, με ποσοστό λίγο μεγαλύτερο από 51%.
Στις 23 Ιουλίου ακολούθησε δεύτερη 24ωρη απεργία. Περίπου 20.000 άνθρωποι διαδήλωσαν μόνο στη Μελβούρνη, ενώ συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε περιφερειακές πόλεις. Πολλά σχολεία παρέμειναν τυπικά ανοιχτά, αλλά μπορούσαν να προσφέρουν μόνο στοιχειώδη επιτήρηση των μαθητών. Το ABC News κατέγραψε εκπαιδευτικούς να επιμένουν ότι το πρόβλημα δεν ήταν μόνο οι μισθοί αλλά η εξουθένωση, οι κενές θέσεις και οι ολοένα πιο σύνθετες ανάγκες των μαθητών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση σχολείων κοντά στα σύνορα με τη Νέα Νότια Ουαλία. Διευθύντρια σχολείου δήλωσε ότι έχασε επτά εκπαιδευτικούς μέσα σε τρία χρόνια, επειδή μετακινήθηκαν λίγα χιλιόμετρα μακρύτερα για σημαντικά υψηλότερους μισθούς. Άλλος εκπαιδευτικός υπολόγισε ότι στη Νέα Νότια Ουαλία μπορούσε να εργαστεί τέσσερις ημέρες και να κερδίσει περισσότερα από όσα έπαιρνε σε πέντε ημέρες στη Βικτώρια.
Η τρίτη πρόταση που πέρασε
Η τελική πρόταση κατατέθηκε λίγες ημέρες πριν από μια τρίτη απεργία, προγραμματισμένη για τις 19 Αυγούστου.
Διατήρησε τις αυξήσεις από 28,3% έως 32,4%, αλλά πρόσθεσε:
- Το εφάπαξ ποσό των 2.000 δολαρίων.
- Την ετήσια πρόσθετη καταβολή 1% για όσους βρίσκονται στην κορυφή της μισθολογικής τους κλίμακας.
- Ρητή κατοχύρωση των ανώτατων ωρών διδασκαλίας.
- Περισσότερες ημέρες προετοιμασίας.
- Ισχυρότερες ρυθμίσεις για τις συναντήσεις και τον χρόνο εργασίας.
Παράλληλα, ο νέος πρωθυπουργός της Βικτώριας Ben Carroll δεσμεύτηκε να ολοκληρώσει, πριν από τις πολιτειακές εκλογές του Νοεμβρίου, συμφωνία πλήρους χρηματοδότησης των δημόσιων σχολείων με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Στη νέα ψηφοφορία συμμετείχε το 83% των μελών της AEU. Το 79% ψήφισε υπέρ και η προγραμματισμένη απεργία ακυρώθηκε.
Το πολιτικό κόστος για τους Εργατικούς
Η συμφωνία αποτελεί αναμφίβολα και πολιτική κίνηση.
Ο Ben Carroll είχε αναλάβει την πρωθυπουργία της Βικτώριας μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, έχοντας προηγουμένως διαχειριστεί τις διαπραγματεύσεις ως υπουργός Παιδείας. Με τις εκλογές να απέχουν μόλις τρεις μήνες, η συνέχιση των απεργιών θα αποτελούσε σοβαρό πρόβλημα για την κυβέρνηση των Εργατικών.
Η συμφωνία επιτρέπει τώρα στην κυβέρνηση να εμφανιστεί ως εκείνη που έκανε τους εκπαιδευτικούς της Βικτώριας τους καλύτερα αμειβόμενους στην Αυστραλία. Η πραγματική ακολουθία των γεγονότων, όμως, δείχνει κάτι διαφορετικό: η θεαματική βελτίωση της προσφοράς ήρθε μόνο μετά τις απεργίες και τις απορρίψεις.
Το ίδιο ισχύει για τη χρηματοδότηση των σχολείων. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε κατηγορηθεί ότι ανέβαλε κατά τρία χρόνια την πλήρη εφαρμογή του προτύπου χρηματοδότησης Schooling Resource Standard, στερώντας από τα δημόσια σχολεία ποσό που υπολογίστηκε σε 2,4 δισ. αυστραλιανά δολάρια. Ο Carroll υποσχέθηκε ότι θα κλείσει τη σχετική συμφωνία πριν από τις εκλογές, αλλά μέχρι στιγμής πρόκειται για πολιτική δέσμευση και όχι για ολοκληρωμένη χρηματοδοτική ρύθμιση, όπως επισημαίνει το ABC News.
Μεγάλη νίκη — όχι ολοκληρωτική
Η συμφωνία είναι σαφώς καλύτερη από εκείνη με την οποία ξεκίνησε η κυβέρνηση. Δεν ικανοποιεί, όμως, το σύνολο των αρχικών αιτημάτων.
Οι εκπαιδευτικοί διεκδικούσαν αυξήσεις έως 35%, μικρότερες τάξεις, περισσότερους εργαζομένους ψυχικής υγείας και εκπαιδευτικής υποστήριξης και δραστικότερη μείωση του φόρτου εργασίας.
Η τελική συμφωνία μειώνει τις ώρες συναντήσεων και κατοχυρώνει τα ανώτατα όρια διδασκαλίας, αλλά δεν εξαφανίζει τις απλήρωτες υπερωρίες ούτε λύνει αυτόματα τις ελλείψεις προσωπικού. Δεν περιλαμβάνει επίσης τη γενικευμένη μείωση του αριθμού μαθητών ανά τάξη που διεκδικούσαν πολλοί εργαζόμενοι.
Υπάρχει και μία ακόμη ουσιώδης εκκρεμότητα: το 79% αφορά την εσωτερική ψηφοφορία των μελών της AEU. Η συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από όλους τους εργαζομένους που καλύπτει —όχι μόνο τα μέλη του συνδικάτου— και στη συνέχεια από τη Fair Work Commission. Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί περίπου τον Οκτώβριο.
Επομένως, οι εκπαιδευτικοί της Βικτώριας δεν είναι ακόμη τυπικά οι καλύτερα αμειβόμενοι της Αυστραλίας. Βρίσκονται, όμως, ένα βήμα πριν από αυτό.
Το μάθημα της Βικτώριας
Η σημαντικότερη πλευρά της υπόθεσης δεν είναι μόνο το 32,4%.
Είναι ότι οι εκπαιδευτικοί απέρριψαν δύο φορές τη λογική του «αυτό είναι το καλύτερο που μπορεί να δοθεί». Την πρώτη φορά ψήφισαν αντίθετα από την εισήγηση της συνδικαλιστικής ηγεσίας. Τη δεύτερη προχώρησαν σε νέα απεργία, παρά το γεγονός ότι η προσφορά χαρακτηριζόταν ήδη «ιστορική».
Η πίεση της βάσης ανάγκασε την κυβέρνηση να προσθέσει χρήματα και όρους προστασίας του εργασιακού χρόνου. Ανάγκασε, όμως, και το συνδικάτο να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις με ισχυρότερη εντολή.
Η τελική συμφωνία δεν είναι επανάσταση. Είναι συμβιβασμός — αλλά συμβιβασμός που επιτεύχθηκε από σαφώς ευνοϊκότερη θέση.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της Βικτώριας: οι κυβερνητικές προτάσεις δεν αποτελούν φυσικά φαινόμενα. Μπορούν να αλλάξουν όταν οι εργαζόμενοι αποκτούν τη δύναμη να πουν «όχι».
