Οι αντιδράσεις που εκφράστηκαν μετά την ανακοίνωση των πινάκων του ΑΣΕΠ φέρνουν ξανά στην επιφάνεια ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αντιπαράθεση ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς. Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο και πολύ πιο ουσιαστικό: με ποια λογική αξιολογείται η εκπαιδευτική προϋπηρεσία και γιατί άνθρωποι που έχουν διδάξει επί χρόνια σε δημόσιες επαγγελματικές σχολές της ΔΥΠΑ δεν βλέπουν αυτή την πραγματική διδακτική εμπειρία να αναγνωρίζεται με τον ίδιο τρόπο όταν διεκδικούν θέση μέσω του Υπουργείου Παιδείας;
Η συζήτηση για τους πίνακες εκπαιδευτικών είναι πάντοτε δύσκολη, γιατί πίσω από κάθε μόριο υπάρχει ένας άνθρωπος, χρόνια εργασίας, μετακινήσεις, ανασφάλεια, σπουδές, οικογενειακές θυσίες και η προσδοκία ότι κάποια στιγμή η εμπειρία που αποκτήθηκε μέσα σε μια αίθουσα διδασκαλίας θα αποτιμηθεί με δίκαιο τρόπο.
Γι' αυτό και το θέμα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε έναν νέο μικρό «πόλεμο» ανάμεσα σε κατηγορίες εκπαιδευτικών.
Δεν υπάρχει λόγος να στραφεί κανείς εναντίον των ιδιωτικών εκπαιδευτικών επειδή η δική τους προϋπηρεσία αναγνωρίζεται υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο. Η προϋπηρεσία ενός εκπαιδευτικού σε ιδιωτικό σχολείο είναι πραγματική εκπαιδευτική εργασία και προφανώς έχει αξία.
Το ερώτημα είναι γιατί δεν αντιμετωπίζεται με την ίδια λογική και η εκπαιδευτική εργασία που έχει πραγματοποιηθεί σε άλλες δημόσιες εκπαιδευτικές δομές.
Και το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι οι Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας της ΔΥΠΑ, οι γνωστές ΕΠΑΣ του πρώην ΟΑΕΔ.
Τι ακριβώς κάνει ένας εκπαιδευτικός σε μια ΕΠΑΣ;
Η απάντηση είναι εξαιρετικά απλή: διδάσκει.
Δεν βρίσκεται σε μια διοικητική υπηρεσία, ούτε παρέχει μια αόριστη επαγγελματική υπηρεσία που απλώς σχετίζεται με την εκπαίδευση. Μπαίνει σε τάξη, έχει μαθητές, διδάσκει συγκεκριμένα μαθήματα της ειδικότητάς του, ακολουθεί πρόγραμμα σπουδών, οργανώνει τη διδασκαλία του, αξιολογεί, συνεργάζεται με συναδέλφους και αναλαμβάνει καθημερινά την ευθύνη που έχει κάθε εκπαιδευτικός απέναντι στους ανθρώπους που εκπαιδεύει.
Στις ΕΠΑΣ της ΔΥΠΑ λειτουργούν ειδικότητες τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, υπάρχουν αναλυτικά προγράμματα, διδακτέα ύλη, εργαστηριακά και θεωρητικά μαθήματα και συγκεκριμένοι εκπαιδευτικοί στόχοι.
Ένας εκπαιδευτικός μπορεί, λοιπόν, να έχει περάσει χρόνια διδάσκοντας το αντικείμενό του σε νέους ανθρώπους μέσα σε μια δημόσια εκπαιδευτική δομή και παρ' όλα αυτά, όταν μετακινείται στο πεδίο αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας και ζητά να αξιοποιήσει την εμπειρία αυτή για κατάταξη ή μοριοδότηση, να διαπιστώνει ότι η ίδια εργασία δεν έχει την αναγνώριση που περίμενε.
Και κάπου εδώ γεννιέται το εύλογο ερώτημα:
Τι ακριβώς κάνει μια προϋπηρεσία “εκπαιδευτική”; Ο φορέας που καταβάλλει τον μισθό ή το πραγματικό έργο που εκτελείται;
Η ίδια τάξη δεν μπορεί να έχει διαφορετική αξία ανάλογα με το υπουργείο
Η ελληνική διοίκηση έχει πολλές φορές την τάση να αντιμετωπίζει τον εργαζόμενο μέσα από τα όρια των φορέων της.
Το Υπουργείο Παιδείας έχει τους δικούς του πίνακες, η ΔΥΠΑ υπάγεται σε άλλο υπουργείο και κάθε σύστημα δημιουργεί τους δικούς του κανόνες αναγνώρισης.
Για τον εκπαιδευτικό όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Η ώρα διδασκαλίας δεν αλλάζει χαρακτήρα επειδή πάνω από την πόρτα του σχολείου υπάρχει διαφορετικό διοικητικό λογότυπο.
Η προετοιμασία ενός μαθήματος είναι προετοιμασία μαθήματος.
Η ευθύνη απέναντι σε μια τάξη είναι εκπαιδευτική ευθύνη.
Η εμπειρία διαχείρισης διαφορετικών μαθητών, η αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών, η οργάνωση ενός εργαστηρίου, η αξιολόγηση και η καθημερινή παιδαγωγική σχέση δεν εξαφανίζονται όταν ο εκπαιδευτικός περάσει από έναν φορέα σε έναν άλλον.
Και γι' αυτό η συγκεκριμένη διαφορετική αντιμετώπιση δημιουργεί τουλάχιστον ένα σοβαρό ερώτημα ισονομίας.
Δεν πρέπει να αφαιρεθεί τίποτα από κανέναν
Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Η λύση δεν είναι να αμφισβητηθεί η αναγνώριση της προϋπηρεσίας των ιδιωτικών εκπαιδευτικών ούτε να δημιουργηθεί μια νέα σύγκρουση ανάμεσα σε ανθρώπους που εργάζονται στην εκπαίδευση.
Η σωστή κατεύθυνση είναι η αντίθετη:
να εξεταστεί αν πρέπει να διευρυνθεί η αναγνώριση πραγματικής εκπαιδευτικής προϋπηρεσίας όπου αυτή αποδεδειγμένα υπάρχει.
Αν ένας εκπαιδευτικός έχει διδάξει πραγματικά, εάν η εργασία του μπορεί να πιστοποιηθεί, εάν αφορά το ίδιο ή συναφές εκπαιδευτικό αντικείμενο και εάν έχει ασκήσει όλα εκείνα τα καθήκοντα που συνιστούν εκπαιδευτική εμπειρία, τότε το κράτος οφείλει τουλάχιστον να εξηγήσει πειστικά για ποιον λόγο αυτή η εμπειρία αντιμετωπίζεται διαφορετικά.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο όταν μιλάμε για εργασία σε δημόσια εκπαιδευτική δομή.
Γιατί διαφορετικά δημιουργείται το παράδοξο ένας άνθρωπος να αναγνωρίζεται ως εκπαιδευτικός όταν διδάσκει καθημερινά σε μια ΕΠΑΣ της ΔΥΠΑ, αλλά η ίδια εμπειρία να χάνει μέρος της αξίας της όταν περνά τη διοικητική «γραμμή» προς το Υπουργείο Παιδείας.
Η μοριοδότηση δεν είναι απλώς αριθμοί
Στους πίνακες του ΑΣΕΠ ακόμη και μικρές διαφορές μπορούν να καθορίσουν αν ένας εκπαιδευτικός θα εργαστεί, πού θα εργαστεί ή αν θα περιμένει ακόμη έναν χρόνο.
Γι' αυτό η αναγνώριση της προϋπηρεσίας δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια.
Είναι ένας μηχανισμός που επηρεάζει πραγματικές ζωές.
Ένας εκπαιδευτικός που έχει συγκεντρώσει χρόνια εμπειρίας δεν ζητά χάρη όταν ζητά αυτή η εμπειρία να εξεταστεί. Ζητά να αποτιμηθεί το έργο που πραγματικά παρείχε.
Και η Πολιτεία θα πρέπει να μπορεί να απαντήσει με καθαρό τρόπο:
Γιατί δύο άνθρωποι που δίδαξαν επί χρόνια, ο ένας σε ιδιωτικό εκπαιδευτήριο και ο άλλος σε δημόσια ΕΠΑΣ της ΔΥΠΑ, πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά ως προς την εκπαιδευτική τους εμπειρία;
Εάν υπάρχει ουσιαστικός παιδαγωγικός ή νομικός λόγος, πρέπει να εξηγηθεί.
Εάν όμως η διαφορά προκύπτει κυρίως από το γεγονός ότι οι δύο δομές υπάγονται σε διαφορετικούς διοικητικούς φορείς, τότε το πλαίσιο αξίζει να επανεξεταστεί.
Γιατί τελικά η συζήτηση δεν είναι «δημόσιοι εναντίον ιδιωτικών», ούτε «Υπουργείο Παιδείας εναντίον ΔΥΠΑ».
Είναι μια συζήτηση για το αν το κράτος αναγνωρίζει με ίσους όρους την πραγματική εκπαιδευτική εργασία.
Και αν η εκπαιδευτική προϋπηρεσία έχει αξία, αυτή η αξία πρέπει να προκύπτει πρωτίστως από το τι έκανε ο εκπαιδευτικός μέσα στην τάξη και όχι από το ποια πινακίδα είχε το κτίριο έξω από αυτήν.
