Νέα δεδομένα, και μάλιστα ιδιαίτερα σοβαρά, δημιουργούνται στο τοπίο των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας βάζει «φρένο» στη λειτουργία τριών ιδρυμάτων, ακυρώνοντας τις άδειες λειτουργίας τους αλλά και τα προγράμματα σπουδών τους.
Οι αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου αφορούν το CITY University, το Keele University και το Anatolia College, ενώ οι σχετικές αιτήσεις ακύρωσης είχαν κατατεθεί από τον καθηγητή Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών Παναγιώτη Λαζαράτο.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να αποδειχθεί κομβική για το νέο τοπίο της μη κρατικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα, καθώς δεν αφορά απλώς μια επιμέρους ακαδημαϊκή πιστοποίηση, αλλά, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών στο σύνολό τους για τα συγκεκριμένα ιδρύματα.
Οι αποφάσεις ελήφθησαν από το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Διομήδη Κυριλόπουλο και, κατά τις ίδιες πληροφορίες, η ακύρωση βασίζεται σε νομικά προβλήματα που διαπιστώθηκαν ως προς το πλαίσιο λειτουργίας των συγκεκριμένων πανεπιστημιακών σχημάτων.
Η πρώτη ανάρτηση Λαζαράτου: «Ο επιμένων νικά»
Λίγο πριν γίνουν γνωστές περισσότερες πληροφορίες για τις αποφάσεις, ο Πάνος Λαζαράτος είχε προαναγγείλει ουσιαστικά την εξέλιξη με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«ΑΚΥΡΕΣ ΟΙ ΑΔΕΙΕΣ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ», έγραψε χαρακτηριστικά, αναφέροντας ότι είχε πληροφορηθεί πως έγιναν δεκτές οι αιτήσεις ακύρωσης που είχε καταθέσει.
Στην ίδια ανάρτηση σημείωνε ότι «ακυρώθηκαν οι άδειες του KEELE και του YORK» και ότι ανάλογη είναι η απόφαση για το ANATOLIA, καταλήγοντας με τη φράση:
«Ο επιμένων νικά».
Ο καθηγητής ξεκαθάρισε παράλληλα ότι περισσότερα θα γίνουν γνωστά όταν καθαρογραφούν οι αποφάσεις.
Σε μεταγενέστερη δήλωσή του υποδέχθηκε με ικανοποίηση τις δικαστικές αποφάσεις, κάνοντας λόγο για έναν προσωπικό αγώνα και υπογραμμίζοντας ότι αυτές μπορούν να αποτελέσουν μήνυμα εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη και στην ανάγκη για Παιδεία υψηλού επιπέδου.
Η δικαστική μάχη είχε αρχίσει μήνες πριν
Η σημερινή εξέλιξη δεν έπεσε από τον ουρανό.
Ήδη από το 2025 είχαν κατατεθεί προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά αποφάσεων που αφορούσαν την πιστοποίηση προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών των νέων μη κρατικών πανεπιστημίων. Ο Πάνος Λαζαράτος είχε αμφισβητήσει νομικά τις σχετικές διαδικασίες, υποστηρίζοντας ότι υπήρχαν ζητήματα νομιμότητας στις διοικητικές πράξεις πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η πιστοποίηση.
Η υπόθεση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς τα συγκεκριμένα ιδρύματα βρίσκονταν ανάμεσα στα πρώτα που είχαν λάβει το «πράσινο φως» για να λειτουργήσουν στην Ελλάδα στο νέο θεσμικό πλαίσιο.
Το Πανεπιστήμιο του York είχε συνδεθεί με το City College της Θεσσαλονίκης, το Keele University με το Metropolitan College και το βρετανικό Open University με το Anatolia College.
Μάλιστα, μόλις τον Ιούλιο του 2026 το Keele University Greece ανακοίνωνε νέες ακαδημαϊκές δραστηριότητες και προγράμματα για το επόμενο ακαδημαϊκό έτος.
Και τώρα έρχεται το ΣτΕ να αλλάξει τα δεδομένα.
Τι σημαίνει η ακύρωση
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Η απόφαση του ΣτΕ, όπως τουλάχιστον περιγράφεται στις μέχρι τώρα πληροφορίες, δεν αποτελεί μια γενική απόφαση που καταργεί τον θεσμό των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Αφορά συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις και συγκεκριμένα ιδρύματα.
Ωστόσο, το γεγονός ότι ακυρώνονται όχι μόνο επιμέρους πιστοποιήσεις αλλά οι άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών των συγκεκριμένων σχημάτων αποτελεί εξαιρετικά σοβαρή εξέλιξη.
Σημαίνει πρακτικά ότι οι πράξεις πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η λειτουργία τους δεν μπορούν να θεωρούνται ανέπαφες μετά την κρίση του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Το ακριβές εύρος, όμως, των συνεπειών θα φανεί όταν δημοσιοποιηθούν και μελετηθούν τα πλήρη κείμενα των αποφάσεων.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο των επόμενων ημερών.
Γιατί άλλο είναι να γνωρίζουμε ότι μία πράξη ακυρώθηκε και άλλο να γνωρίζουμε για ποιον ακριβώς νομικό λόγο ακυρώθηκε.
Το σκεπτικό του ΣτΕ θα δείξει εάν τα προβλήματα που εντόπισε το Δικαστήριο μπορούν σχετικά εύκολα να θεραπευθούν με νέες διοικητικές πράξεις ή εάν αγγίζουν βαθύτερα τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η αδειοδότηση και η λειτουργία των συγκεκριμένων ΝΠΠΕ.
Μπορούν να επανέλθουν;
Εδώ βρίσκεται και η σημαντική δεύτερη πλευρά της είδησης.
Νομικές πηγές επισημαίνουν ότι, εφόσον η διοίκηση και τα συγκεκριμένα ιδιωτικά πανεπιστήμια προχωρήσουν στις αναγκαίες ενέργειες ώστε να διορθωθούν ή να εκλείψουν τα νομικά προβλήματα που οδήγησαν στην ακύρωση, τα δεδομένα μπορούν να επαναξιολογηθούν από τις αρμόδιες αρχές.
Με απλά λόγια, η σημερινή απόφαση αποτελεί ένα πολύ ισχυρό δικαστικό «στοπ», όχι όμως κατ' ανάγκην και το οριστικό τέλος της παρουσίας των συγκεκριμένων ιδρυμάτων στην Ελλάδα.
Θα εξαρτηθεί από το τι ακριβώς έκρινε παράνομο το ΣτΕ.
Εάν πρόκειται για ελλείψεις ή πλημμέλειες που μπορούν να διορθωθούν, ενδέχεται να ακολουθήσουν νέες διαδικασίες αδειοδότησης ή πιστοποίησης.
Εάν, αντίθετα, το σκεπτικό αγγίζει βασικά στοιχεία της νομικής κατασκευής πάνω στην οποία στηρίχθηκαν οι συγκεκριμένες άδειες, τότε το ζήτημα αποκτά πολύ ευρύτερες διαστάσεις.
Μια απόφαση που ξεπερνά τα τρία πανεπιστήμια
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, πάντως, βρίσκεται ίσως πέρα από την τύχη των συγκεκριμένων τριών ιδρυμάτων.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ θα διαβαστούν λέξη προς λέξη από ολόκληρο τον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.
Από την κυβέρνηση.
Από τα δημόσια πανεπιστήμια.
Από τα ΝΠΠΕ.
Από τα ξένα πανεπιστήμια που σχεδιάζουν παρουσία στην Ελλάδα.
Και ασφαλώς από όσους έχουν ασκήσει κριτική στο νέο μοντέλο.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα πλέον είναι εάν το ΣτΕ εντόπισε μεμονωμένα νομικά προβλήματα σε τρεις συγκεκριμένες περιπτώσεις ή αδυναμίες οι οποίες μπορεί να αφορούν ευρύτερα τον τρόπο εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου.
Αυτό δεν μπορεί ακόμη να απαντηθεί με βεβαιότητα.
Η καθαρογραφή των αποφάσεων θα δείξει όχι μόνο γιατί έπεσαν οι άδειες των CITY, Keele και Anatolia, αλλά και αν πρόκειται για ένα πρόβλημα που μπορεί να διορθωθεί ή για μια δικαστική απόφαση ικανή να προκαλέσει ευρύτερο ντόμινο στον νέο χάρτη της ιδιωτικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
ΕΔΩ Η υπόθεση του Keele στο ΣτΕ
ΕΔΩ Η υπόθεση του York στο ΣτΕ
