Ένα σημαντικό κτιριακό έργο για την επόμενη ημέρα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου βρίσκεται σε εξέλιξη, με τον σχεδιασμό να αφορά την κατασκευή νέου κτιρίου μέσα στις κεντρικές εγκαταστάσεις του Ιδρύματος, στην Ελευθερίου Βενιζέλου 70 στην Καλλιθέα.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι εξετάζεται πλέον ακόμη και η δυνατότητα δημιουργίας υπόσκαφου κτιρίου, ώστε η επέκταση του Πανεπιστημίου να πραγματοποιηθεί με τρόπο που θα αξιοποιεί τον διαθέσιμο χώρο χωρίς να διαταράσσει δραστικά τη φυσιογνωμία και τη λειτουργία του υφιστάμενου campus.
Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα αλλάζει.
Με νέα απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, η ολοκλήρωση της σχετικής πράξης μετατίθεται από τον Οκτώβριο του 2026 στον Οκτώβριο του 2027, ενώ παράλληλα η προθεσμία για την ανάληψη των απαιτούμενων νομικών δεσμεύσεων παρατείνεται έως τις 10 Μαρτίου 2027.
Πρόκειται ουσιαστικά για έναν επιπλέον χρόνο που δίνεται προκειμένου να ωριμάσει ο σχεδιασμός και να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες μελέτες και εγκρίσεις πριν το έργο φτάσει στη φάση της δημοπράτησης.
Για την προετοιμασία του έργου παραμένει διαθέσιμο ποσό 221.888,02 ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Τα χρήματα δεν αφορούν σε αυτή τη φάση την ίδια την κατασκευή του κτιρίου, αλλά τις κρίσιμες εργασίες που πρέπει να προηγηθούν.
Το πρώτο σκέλος αφορά τη διερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής ενός υπόσκαφου κτιρίου, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Οι μελετητές θα πρέπει να εξετάσουν την πιθανή θέση του μέσα στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου, τον όγκο που θα μπορούσε να έχει, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η νέα κατασκευή θα «συνομιλεί» με τα υφιστάμενα κτίρια και τις λειτουργίες του campus.
Παράλληλα, θα εξεταστεί τι θα συμβεί με τους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων, εφόσον επηρεάζονται από την κατασκευή, και πώς θα πρέπει να επανασχεδιαστούν.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο να βρεθούν μερικά επιπλέον τετραγωνικά μέτρα. Χρειάζεται να σχεδιαστεί μια παρέμβαση που θα μπορεί να ενσωματωθεί λειτουργικά στον υπάρχοντα χώρο του Πανεπιστημίου.
Γιατί εξετάζεται ένα υπόσκαφο κτίριο
Η περίπτωση του Χαροκοπείου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ακριβώς λόγω της φυσιογνωμίας του κεντρικού campus.
Σε αντίθεση με μεγάλα πανεπιστημιακά συγκροτήματα που διαθέτουν τεράστιες εκτάσεις για μελλοντική ανάπτυξη, το Χαροκόπειο βρίσκεται ενταγμένο στον πυκνό αστικό ιστό της Καλλιθέας. Η δυνατότητα οριζόντιας επέκτασης είναι συνεπώς περιορισμένη και κάθε νέα κατασκευή πρέπει να σχεδιαστεί με ιδιαίτερη προσοχή.
Η λύση ενός υπόσκαφου κτιρίου θα μπορούσε, εφόσον αποδειχθεί τεχνικά και θεσμικά εφικτή, να δημιουργήσει νέους πανεπιστημιακούς χώρους χωρίς να επιβαρύνει στον ίδιο βαθμό το υφιστάμενο περιβάλλον.
Αυτό ακριβώς καλείται να απαντήσει η πρώτη φάση της μελέτης: μπορεί να κατασκευαστεί, πού μπορεί να κατασκευαστεί και με ποια χαρακτηριστικά;
Το επόμενο βήμα: Από τις προμελέτες στη δημοπράτηση
Εφόσον ολοκληρωθεί η διερεύνηση και προκριθεί η κατάλληλη λύση, θα ακολουθήσει το δεύτερο μεγάλο στάδιο.
Προβλέπεται η εκπόνηση όλων των απαιτούμενων προμελετών, μελετών και εγκρίσεων, ώστε να καταστεί δυνατή η δημοπράτηση του έργου με τίτλο:
«Κατασκευή νέου κτιρίου του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου επί της οδού Ελ. Βενιζέλου 70 στην Καλλιθέα».
Η συγκεκριμένη διαδικασία είναι καθοριστική, καθώς ένα μεγάλο δημόσιο κτιριακό έργο χρειάζεται να έχει αποκτήσει επαρκή μελετητική και αδειοδοτική ωριμότητα πριν περάσει στο στάδιο της κατασκευής.
Αυτό εξηγεί και τη σημασία της παράτασης έως τον Οκτώβριο του 2027.
Το Χαροκόπειο χρειάζεται περισσότερο χώρο
Η νέα υποδομή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για ένα Πανεπιστήμιο που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητές του, ενώ οι κεντρικές εγκαταστάσεις του έχουν συγκεκριμένα χωρικά όρια.
Οι ανάγκες ενός σύγχρονου ΑΕΙ δεν περιορίζονται πλέον στις παραδοσιακές αίθουσες διδασκαλίας. Χρειάζονται εργαστήρια, ερευνητικοί χώροι, σύγχρονες ψηφιακές υποδομές, γραφεία προσωπικού και χώροι που μπορούν να εξυπηρετήσουν νέες ακαδημαϊκές λειτουργίες.
Γι' αυτό και η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει ενδιαφέρον πέρα από το καθαρά κατασκευαστικό της μέρος. Το νέο κτίριο μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για ανασχεδιασμό του ίδιου του campus της Καλλιθέας, με καλύτερη αξιοποίηση της περιορισμένης διαθέσιμης έκτασης.
Προς το παρόν, πάντως, βρισκόμαστε στη φάση της προετοιμασίας και όχι της κατασκευής. Η παράταση έως τον Οκτώβριο του 2027 δίνει τον απαραίτητο χρόνο για να ολοκληρωθούν οι μελέτες και οι εγκρίσεις και να ξεκαθαρίσει εάν η ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα λύση του υπόσκαφου κτιρίου μπορεί τελικά να γίνει πραγματικότητα.
Το βέβαιο είναι ότι το Χαροκόπειο προετοιμάζει την επόμενη μεγάλη κτιριακή του παρέμβαση – και αυτή τη φορά το βλέμμα στρέφεται στην ίδια την ιστορική του έδρα, στην καρδιά της Καλλιθέας.