Στο σχεδιασμό ενός αυστηρού ψηφιακού πλαισίου ιχνηλασιμότητας προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), στοχεύοντας στον δραστικό περιορισμό των παράνομων ελληνοποιήσεων και της παραπλανητικής σήμανσης προϊόντων. Το νέο σύστημα ελέγχου εστιάζει στην παρακολούθηση από το αρχικό στάδιο της παραγωγής έως τη μεταποίηση και τη διάθεση στη λιανική αγορά, καλύπτοντας περιπτώσεις όπου χρησιμοποιούνται εισαγόμενες πρώτες ύλες για την παρασκευή εγχώριων προϊόντων.
Το ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης και το χρονοδιάγραμμα
Η έναρξη των διαβουλεύσεων επικεντρώνεται στα ευπαθή αγαθά, με έμφαση στην τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος. Όπως επισημάνθηκε από τον Χρήστο Τσοπάνο, μέλος της διοίκησης της ΕΘΕΑΣ και πρώην αναπληρωτή πρόεδρο του ΣΕΚ, ο μηχανισμός θα βασιστεί στο ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και στην πλήρη ενεργοποίηση του συστήματος «Άρτεμις 2».
Η λειτουργικότητα του σχεδίου διαρθρώνεται στα εξής σημεία: σύνδεση των δεδομένων από την κτηνοτροφική μονάδα έως τη βιομηχανική επεξεργασία και το τελικό προϊόν. Όλες οι ποσότητες που αποχωρούν από τον παραγωγό θα φέρουν ψηφιακή σήμανση, η οποία θα διασταυρώνεται κεντρικά στη βάση δεδομένων.
Αντιστοίχιση των εισερχόμενων ποσοτήτων πρώτης ύλης με τους τελικούς κωδικούς προϊόντων (όπως γάλα και γιαούρτι) βάσει εξειδικευμένων πρωτοκόλλων. Υποχρεωτική αναγραφή της ένδειξης «ΕΕ» για το εισαγόμενο γάλα, ώστε να διακρίνεται από το ελληνικό.
Αντίστοιχο μοντέλο διασταυρώσεων προγραμματίζεται και για τον τομέα του κρέατος, όπου το ποσοστό των εισαγωγών αγγίζει το 85% της εγχώριας κατανάλωσης. Η ΑΑΔΕ έχει θέσει προθεσμία 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης στοιχείων, ώστε το σύστημα να τεθεί σε εφαρμογή έως τα Χριστούγεννα.
Μείωση παραγωγής, αυξήσεις τιμών και επιπτώσεις στη φέτα
Η εφαρμογή των ελέγχων συμπίπτει με μια περίοδο κάμψης της εγχώριας παραγωγής πρόβειου γάλακτος, παρά την αυξημένη ζήτηση. Κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους, η παραγωγή υποχώρησε στους 540.000 τόνους (έναντι 580.000 τόνων το αντίστοιχο περσινό διάστημα), ωθώντας την τιμή παραγωγού στα επίπεδα των 1,90 ευρώ ανά κιλό.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα το κόστος παρασκευής της φέτας, καθώς η πρώτη ύλη συνιστά το κυριότερο στοιχείο διαμόρφωσής του. Εκτιμάται ότι εάν η τιμή παραγωγού διατηρηθεί στα σημερινά επίπεδα, η χονδρική τιμή της φέτας ενδέχεται να ανέλθει στα 15-16 ευρώ το κιλό (από 12-13 ευρώ σήμερα), στρέφοντας μέρος των καταναλωτών σε φθηνότερες εναλλακτικές λευκών τυριών.
Προκλήσεις στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου
Η αποκατάσταση των παραγωγικών μεγεθών απαιτεί χρόνο, καθώς η ανασύσταση των κοπαδιών προϋποθέτει διατήρηση μεγαλύτερου αριθμού ζώων ή εισαγωγές, με προσεκτική επιλογή φυλών κατάλληλων για την παραγωγή γάλακτος φέτας. Παράλληλα, η διαχείριση των ζωονόσων κρίνεται καθοριστική, καθώς τυχόν εφαρμογή εμβολιαστικών προγραμμάτων θα έθετε σε κίνδυνο το καθεστώς Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) της φέτας. Τέλος, στον βιομηχανικό κλάδο τροφίμων αναμένονται σημαντικές ανακατατάξεις μετά το 2029, με την ολοκλήρωση των τρεχουσών επενδυτικών σχεδίων.
