Νέα αμετάκλητη νομολογιακή κατεύθυνση για την 4μηνη άδειας ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών διαμορφώνεται πλέον στα Διοικητικά Δικαστήρια, βάζοντας «φρένο» στις διοικητικές πρακτικές που ακολουθούν κατά τόπους οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης.
Σημειώνεται ότι το δικαίωμα της 4μηνη άδειας ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών κατοχυρώνεται από τον Υπαλληλικό Κώδικα αλλά συχνά «σκοντάφτει» σε υπηρεσιακούς περιορισμούς και υποχρεωτικές ημερομηνίες λήξης που επιβάλλει η Διοίκηση.
Το τελευταίο διάστημα, νέες δικαστικές αποφάσεις έρχονται να προστεθούν στο «οπλοστάσιο» των εκπαιδευτικών, δικαιώνοντας πλήρως όσους προσέφυγαν στη δικαιοσύνη προκειμένου να πάρουν την άδεια ακριβώς για το χρονικό διάστημα που είχαν αιτηθεί, και όχι αναγκαστικά έως το τέλος του σχολικού έτους ή έως τις 31 Αυγούστου.
Οι νέες δικαστικές αποφάσεις για τις άδειες των εκπαιδευτικών
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στο ζήτημα, καθώς δύο ακόμη αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά έρχονται να ενισχύσουν τη νομολογία που διαμορφώνεται υπέρ των εκπαιδευτικών.
Ειδικότερα, με τις υπ' αριθμ. ΠΔΝ2289/2026 και ΠΔΝ2290/2026 προσωρινές διαταγές του Α3 Ακυρωτικού Τμήματος, το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά έκανε δεκτά τα αιτήματα δύο εκπαιδευτικών. Στις συγκεκριμένες υποθέσεις, οι εκπαιδευτικοί είχαν υποβάλει αίτηση τον Μάιο του 2026 ζητώντας να λάβουν την τετράμηνη άδειά τους από 1 Σεπτεμβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026, προκειμένου να επιστρέψουν στη συνέχεια κανονικά στα καθήκοντά τους.
Ωστόσο, η Διοίκηση είχε εγκρίνει την άδεια μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027, επιμηκύνοντας μονομερώς τη διάρκειά της και στερώντας από τις εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να επιστρέψουν νωρίτερα στην εργασία τους. Το Διοικητικό Εφετείο δικαίωσε τις προσφεύγουσες, διατάσσοντας να εφαρμοστεί η διάρκεια που οι ίδιες είχαν ζητήσει.
Οι αποφάσεις αυτές έρχονται σε συνέχεια μιας σειράς ανάλογων δικαστικών «νικών», όπως οι αποφάσεις 16/2026 και 17/2026 του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης, η απόφαση 44/2026 του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, καθώς και οι παλαιότερες αποφάσεις 886/2024 και 174/2025 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών.
Τι λέει στο alfavita.gr ο δικηγόρος Ιωάννης Σουκιούρογλου
Υπενθυμίζετια ότι ο δικηγόρος Ιωάννης Σουκιούρογλου έχει εξηγήσει στο alfavita.gr τη σημασία των νέων εξελίξεων και υπογραμμίζει τον δεσμευτικό χαρακτήρα της νομοθεσίας για τη Διοίκηση.
Όπως αναφέρει, «σε συνέχεια των με αριθμό 16/2026 και 17/2026 Αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με τις οποίες δεν υφίσταται υποχρεωτική λήξη της άδειας άνευ αποδοχών για ανατροφή τέκνου ως τις 31 Αυγούστου, το γραφείο μας πέτυχε την έκδοση δύο ακόμη αποφάσεων, και μάλιστα σε επίπεδο προσωρινής διαταγής, από το Α3 Ακυρωτικό Τμήμα του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις με αριθμό ΠΔΝ2289/2026 και ΠΔΝ2290, έγινε δεκτό το αίτημα των εκπαιδευτικών για τη χορήγηση της ανωτέρω άδειας για το χρονικό διάστημα από 01/09/2026 ως 31/12/2026 και όχι ως 31/08/2027 όπως αρχικά τις είχε χορηγήσει η Διοίκηση. Και οι δύο αποφάσεις αφορούν υποθέσεις εκπαιδευτικών που είχαν αιτηθεί τη σχετική άδεια τον Μάιο του 2026 και η Διοίκηση και στις δυο περιπτώσεις τις είχε χορηγήσει ως 31/12/2027 [σ.σ. σημ. κατά τη διοικητική κρίση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «είναι ξεκάθαρο πλέον ότι η διάταξη του άρθρου 53 παρ. 1 του Υπαλληλικού Κώδικα περί χορήγησης άδειας ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών, η οποία ρυθμίζει θέμα το οποίο δεν ρυθμίζεται από τις ειδικές για τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διατάξεις του ν. 1566/1985, εφαρμόζεται χωρίς διάκριση και στην κατηγορία των εκπαιδευτικών. Εξαιτίας, άλλωστε, του ιδιαίτερου χαρακτήρα της συγκεκριμένης αυτής άδειας του άρθρου 53 παρ. 1 του ν. 3528/2007, προβλέπεται και ο υποχρεωτικός της χαρακτήρας για τη Διοίκηση, σε αντίθεση με τη διακριτική της ευχέρεια για τη χορήγηση των αδειών της περ. Ε’ του άρθρου 16 του ν. 1566/1985».
Το χρονικό του προβλήματος
Παρά το γεγονός ότι ο νόμος είναι σαφής, σε αρκετές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης εξακολουθεί να εφαρμόζεται μια αυθαίρετη διοικητική πρακτική: οι άδειες εγκρίνονται αποκλειστικά με ημερομηνία λήξης την 31η Αυγούστου, αδιαφορώντας για το ακριβές χρονικό διάστημα που έχει αιτηθεί ο εκπαιδευτικός.
Η πρακτική αυτή οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα, όπως η άνιση μεταχείριση μεταξύ εκπαιδευτικών διαφορετικών περιοχών της χώρας.
Στο πλευρό των εκπαιδευτικών τάσσεται σταθερά και ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος έχει επισημάνει την επιτακτική ανάγκη για ενιαία και ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας σε ολόκληρη τη χώρα, βάζοντας τέλος στις διαφορετικές ερμηνείες των τοπικών φορέων.
Η ανακοίνωση των ΣΥΝΕΚ
Για το θέμα με τις άδειες των εκπαιδευτικών που ανέδειξε το alfavita.gr εξέδωσαν ανακοίνωση και οι Συνεργαζόμενες Εκπαιδευτικές Κινήσεις (ΣΥΝΕΚ), οι οποίες, όπως σημειώνουν, συνέβαλαν από την πρώτη στιγμή στη λήψη σχετικής απόφασης στο 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ. Ακολουθεί η ανακοίνωση των ΣΥΝΕΚ:
«Για τη χορήγηση της 4μηνης άδειας ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στο ζήτημα της χορήγησης της τετράμηνης άδειας ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών στους/στις εκπαιδευτικούς, θέμα το οποίο ανέδειξαν οι ΣΥΝΕΚ από την πρώτη στιγμή και συνέβαλαν αποφασιστικά στο να υπάρξει και συνεδριακή απόφαση (22ο Συνέδριο ΟΛΜΕ), καθώς η νομολογία των Διοικητικών Δικαστηρίων διαμορφώνεται πλέον σταθερά υπέρ της πλήρους εφαρμογής του άρθρου 53 παρ. 1 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007).
Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει ότι η άδεια ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών χορηγείται ολόκληρη ή τμηματικά, σύμφωνα με τις ανάγκες του/της υπαλλήλου. Πρόκειται για δικαίωμα που εφαρμόζεται και στους/στις εκπαιδευτικούς, καθώς το θέμα αυτό δεν ρυθμίζεται διαφορετικά από τις ειδικές διατάξεις της εκπαιδευτικής νομοθεσίας.
Παρά ταύτα, σε αρκετές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης εξακολουθεί να εφαρμόζεται μια αυθαίρετη διοικητική πρακτική, σύμφωνα με την οποία οι άδειες εγκρίνονται μόνο με ημερομηνία λήξης την 31η Αυγούστου, ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα που έχει αιτηθεί ο/η εκπαιδευτικός. Η πρακτική αυτή οδηγεί σε άνιση μεταχείριση μεταξύ εκπαιδευτικών διαφορετικών περιοχών, ανατρέπει τον οικογενειακό προγραμματισμό, επιβαρύνει οικονομικά και ψυχολογικά τις οικογένειες και αναγκάζει πολλούς/ές συναδέλφους/ισσες να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη για να δικαιωθούν.
Η θέση αυτή έχει πλέον απορριφθεί επανειλημμένα από τα Διοικητικά Δικαστήρια. Ήδη, με τις αποφάσεις 886/2024 και 174/2025 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, καθώς και με την απόφαση 444/2026 του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, κρίθηκε ότι οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης δεν μπορούν να επιβάλλουν ως υποχρεωτική ημερομηνία λήξης της άδειας την 31η Αυγούστου, αφού ο νόμος δεν προβλέπει τέτοιο περιορισμό. Στη νομολογιακή αυτή κατεύθυνση προστίθενται πλέον και οι αποφάσεις 16/2026 και 17/2026 του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης, αλλά και οι πρόσφατες προσωρινές διαταγές ΠΔΝ2289/2026 και ΠΔΝ2290/2026 του Α3 Ακυρωτικού Τμήματος του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά.
Στις δύο τελευταίες περιπτώσεις, εκπαιδευτικοί είχαν αιτηθεί τετράμηνη άδεια από 1 Σεπτεμβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026, προκειμένου να επιστρέψουν στη συνέχεια στα καθήκοντά τους. Ωστόσο, η Διοίκηση ενέκρινε μονομερώς την άδεια έως τις 31 Αυγούστου 2027, μεταβάλλοντας αυθαίρετα τη διάρκειά της. Το Διοικητικό Εφετείο έκανε δεκτά τα αιτήματά τους και διέταξε ουσιαστικά τη χορήγηση της άδειας για το ακριβές χρονικό διάστημα που είχαν ζητήσει οι ίδιες.
Οι αποφάσεις αυτές ενισχύουν ακόμη περισσότερο τη σταθερή πλέον νομολογιακή θέση ότι η Διοίκηση δεν διαθέτει διακριτική ευχέρεια να τροποποιεί τη διάρκεια της άδειας επικαλούμενη υπηρεσιακές ανάγκες ή τη λήξη του σχολικού έτους. Η διοικητική πρακτική δεν μπορεί να υπερισχύει του νόμου.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, ο οποίος έχει επισημάνει την ανάγκη ενιαίας και ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας σε όλες τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, ώστε να αποφεύγονται οι διαφορετικές ερμηνείες και η άνιση μεταχείριση των εκπαιδευτικών. Η Πολιτεία οφείλει να δώσει άμεσα οριστική λύση στο ζήτημα.
Διεκδικούμε:
- Την άμεση έκδοση εγκυκλίου από το ΥΠΑΙΘΑ, με την οποία θα διασφαλίζεται η ενιαία, νόμιμη, καθολική και υποχρεωτική εφαρμογή του άρθρου 53 παρ. 1 του Υπαλληλικού Κώδικα.
- Τη δυνατότητα χορήγησης της τετράμηνης άδειας ανατροφής οποτεδήποτε μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα, ολόκληρης ή τμηματικά, σύμφωνα με τις ανάγκες του/της εκπαιδευτικού.
- Την ίση μεταχείριση όλων των εκπαιδευτικών, ανεξάρτητα από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης στην οποία υπηρετούν.
- Την κατάργηση κάθε αυθαίρετης διοικητικής πρακτικής που περιορίζει ένα δικαίωμα το οποίο κατοχυρώνεται από τον νόμο και επιβεβαιώνεται πλέον από μια ισχυρή και σταθερή νομολογία.
Οι συνεχείς δικαστικές αποφάσεις στέλνουν σαφές μήνυμα προς τη Διοίκηση, ότι ο σεβασμός στη νομιμότητα και στα δικαιώματα των εκπαιδευτικών δεν μπορεί να εξαρτάται από διαφορετικές διοικητικές πρακτικές ή ερμηνείες. Είναι πλέον αναγκαίο το ΥΠΑΙΘΑ να προχωρήσει άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να σταματήσει η ταλαιπωρία των εκπαιδευτικών γονέων και να εφαρμοστεί ενιαία ο νόμος σε όλη τη χώρα.»
