Πριν από την ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής και ενώ τα πρώτα στοιχεία καταγράφουν μειωμένο ενδιαφέρον για τις παιδαγωγικές και τις λεγόμενες καθηγητικές σχολές, η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) απευθύνει δραματική έκκληση προς την πολιτική ηγεσία της χώρας, προειδοποιώντας ότι το εκπαιδευτικό επάγγελμα βρίσκεται μπροστά σε μια πρωτοφανή κρίση.
Με επιστολή που απέστειλε στον πρωθυπουργό, τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων, την υπουργό Παιδείας και επιστημονικούς και συνδικαλιστικούς φορείς, η ΟΙΕΛΕ ζητά την άμεση έναρξη ενός Εθνικού Διαλόγου για τη διάσωση του επαγγέλματος, κάνοντας λόγο για «ώρα μηδέν» στην ελληνική εκπαίδευση. Όπως επισημαίνει, η συνεχής φυγή εκπαιδευτικών από δημόσια και ιδιωτικά σχολεία, οι 20.000 λιγότερες αιτήσεις στον τελευταίο πίνακα του ΑΣΕΠ και η σημαντική πτώση των βάσεων στις σχολές που οδηγούν στο εκπαιδευτικό λειτούργημα συνθέτουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα.
«Έχουμε φτάσει στην ώρα μηδέν. Καλείται ο πολιτικός κόσμος να αναλάβει άμεσα ευθύνη, αν θέλει οι νέες γενιές να έχουν ποιοτικούς εκπαιδευτικούς στις τάξεις», τονίζει η Ομοσπονδία, αποδίδοντας την εξέλιξη αυτή στις χαμηλές αμοιβές, την επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών και τη διαρκή απαξίωση του επαγγέλματος.
Στην επιστολή της, η ΟΙΕΛΕ προειδοποιεί ότι, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η χώρα κινδυνεύει μέσα στην επόμενη δεκαετία να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις εκπαιδευτικών, εξέλιξη που –όπως υποστηρίζει– θα έχει επιπτώσεις όχι μόνο στην εκπαίδευση αλλά και στην κοινωνική και αναπτυξιακή πορεία της Ελλάδας. «Η έλλειψη ποιοτικού εκπαιδευτικού προσωπικού θα οδηγήσει σε μια εθνική, εκπαιδευτική, οικονομική και αναπτυξιακή τραγωδία από την οποία η χώρα θα πληγεί ανεπανόρθωτα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Επιστολή-πρόσκληση της ΟΙΕΛΕ στον πρωθυπουργό, στους αρχηγούς των κομμάτων, στην Υπουργό Παιδείας και σε φορείς για την έναρξη επείγοντος Εθνικού Διαλόγου για τον κίνδυνο κατάρρευσης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος
Η ΟΙΕΛΕ απευθύνει σήμερα επιστολή-πρόσκληση προς τον Πρωθυπουργό, τους αρχηγούς των κομμάτων, την Υπουργό Παιδείας, επιστημονικούς και συνδικαλιστικούς φορείς για την έναρξη επείγοντος Εθνικού Διαλόγου για τον κίνδυνο κατάρρευσης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος. Το ογκούμενο κύμα φυγής από την ιδιωτική και τη δημόσια εκπαίδευση, οι 20.000 λιγότερες αιτήσεις στον Πίνακα του ΑΣΕΠ και, κυρίως, η κατακρήμνιση των βάσεων σε παιδαγωγικές και στις λεγόμενες καθηγητικές σχολές λόγω των χαμηλότατων αμοιβών και των διαρκώς επιδεινούμενων συνθηκών εργασίας στα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Έχουμε φτάσει στην ώρα μηδέν. Καλείται ο πολιτικός κόσμος να αναλάβει άμεσα ευθύνη, αν θέλει οι νέες γενιές να έχουν ποιοτικούς εκπαιδευτικούς στις τάξεις.
Η επιστολή που απέστειλε η ΟΙΕΛΕ αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
«Η εκπαίδευση είναι η μεγαλύτερη επένδυση μιας χώρας. Είναι ο σημαντικότερος μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής καθώς και η κυριότερη οδός κοινωνικής κινητικότητας. Μόνο κοινωνίες με ισχυρό εκπαιδευτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο ευημερούν.
Στην εκπαιδευτική διαδικασία, ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι κεντρικός. Για το λόγο αυτό το εκπαιδευτικό επάγγελμα στις περισσότερες ευνομούμενες χώρες είναι σεβαστό, αμείβεται ικανοποιητικά και οι συνθήκες εργασίας είναι ανθρώπινες.
Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα το επάγγελμα του εκπαιδευτικού, τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση, πλήττεται. Με το Ενιαίο Μισθολόγιο οι εκπαιδευτικοί απώλεσαν το 40% περίπου του εισοδήματός τους. Ταυτόχρονα νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως ο Ν. 4713/2020 για την ιδιωτική εκπαίδευση, έχουν δημιουργήσει ένα εξαιρετικά δυσμενές εργασιακό περιβάλλον για τους εκπαιδευτικούς. Η διαρκής εντατικοποίηση και ο εντεινόμενος γραφειοκρατικός έλεγχος σε συνδυασμό με τις συνακόλουθες πειθαρχικές διώξεις έχουν προκαλέσει πρόσθετο άγχος, ανασφάλεια και αβεβαιότητα. Τέλος, η γονεϊκή παρεμβατικότητα στην εκπαιδευτική πράξη δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο το έργο μας καθιστώντας τους εκπαιδευτικούς ευάλωτους και χωρίς καμία θεσμική υποστήριξη.
Όλα αυτά αποτελούν μερικές μόνο ψηφίδες μιας δυστοπικής πραγματικότητας για το εκπαιδευτικό επάγγελμα. Η οικονομική και η εργασιακή απαξίωση συναντούν την κοινωνική απαξίωση, με τον εκπαιδευτικό να βάλλεται διαρκώς από γονείς και κηδεμόνες αλλά και από αδηφάγα μέσα επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης που καιροφυλακτούν.
Η εν λόγω πολυδιάστατη απαξίωση, έχει οδηγήσει αντίστοιχα σε ένα εντεινόμενο κύμα φυγής από την τυπική δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση:
- Το μεγάλο κύμα φυγής από την ιδιωτική εκπαίδευση. Με βάση επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας, περίπου 3.000 εκπαιδευτικοί (σε σύνολο 11.000) έχουν παραιτηθεί από το 2020 (έτος ψήφισης του προαναφερθέντος νόμου), ενώ το 48% των εκπαιδευτικών έχει καταθέσει τις τελευταίες εβδομάδες αίτηση στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης για βεβαίωση προϋπηρεσίας προκειμένου να τη χρησιμοποιήσουν για μοριοδότηση στον Πίνακα του ΑΣΕΠ.
- Το κύμα φυγής των αναπληρωτών. Περίπου 2.000 εκπαιδευτικοί αρνήθηκαν να αναλάβουν υπηρεσία ή αποχώρησαν κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές, λόγω του χαμηλού μισθού, του υψηλού κόστους ζωής και των πανάκριβων μετακινήσεων.
- Το μικρό, ογκούμενο όμως, κύμα φυγής ακόμη και μόνιμων εκπαιδευτικών. Καταγράφεται το τελευταίο διάστημα ένας αξιοσημείωτος αριθμός μόνιμων εκπαιδευτικών που αποχωρούν συνολικά από το χώρο της εκπαίδευσης λόγω των διαρκώς επιδεινούμενων συνθηκών.
Αξιοσημείωτο επίσης είναι το γεγονός πως οι αιτήσεις για τον τελευταίο Πίνακα του ΑΣΕΠ εκπαιδευτικών είναι κατά 20.000 λιγότερες από τις αιτήσεις του 2023. Αριθμός ιδιαίτερα εντυπωσιακός, αν αναλογιστεί κανείς τον μεγάλο αριθμό ιδιωτικών εκπαιδευτικών που υπέβαλλαν αίτηση την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά. Ακόμη πιο ανησυχητικό όμως είναι το γεγονός της κατακρήμνισης των βάσεων στα παιδαγωγικά τμήματα και στις λεγόμενες «καθηγητικές» Σχολές. Πλέον, ένας μεγάλος αριθμός μελλοντικών εκπαιδευτικών εισάγεται ακόμη και με κάτω από 10.000 μόρια, γεγονός που υποδηλώνει το χαμηλό βαθμό ελκυστικότητας των σπουδών γύρω από το εκπαιδευτικό επάγγελμα. Είναι ολοφάνερο ότι οι νέοι άνθρωποι σε ανησυχητικά μεγάλους αριθμούς στρέφουν τα νώτα τους στο εκπαιδευτικό επάγγελμα και αναζητούν άλλες, περισσότερο ελκυστικές διεξόδους στην αγορά εργασίας.
Δυστυχώς, πολιτικά ιστάμενοι αλλά και εργοδοτικά συμφέροντα στην ιδιωτική εκπαίδευση δεν βλέπουν την επερχόμενη θύελλα. Σε βάθος δεκαετίας, ίσως και συντομότερα, θα υπάρξουν σοβαρές ελλείψεις εκπαιδευτικών, ενώ θα σπανίζουν οι ποιοτικοί εκπαιδευτικοί, και κυρίως οι επιστήμονες που θα αγαπούν το λειτούργημα. Μοιραία, πτυχιούχοι με περιορισμένο και ισχνό ακαδημαϊκό background θα καλούνται να ανταποκριθούν στις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις του εκπαιδευτικού επαγγέλματος.
Διαχρονικά οι πολιτικές ηγεσίες του τόπου, σε επίπεδο ρητορικής, εκθειάζουν την Παιδεία διακηρύσσοντας πως είναι πρώτιστος και στρατηγικός στόχος. Αντικειμενικά όμως, η πραγματικότητα τις προδίδει καθώς η απαξίωση των εκπαιδευτικών εντείνεται και το εκπαιδευτικό μας σύστημα αποδυναμώνεται διαρκώς.
Αν οι δικές μας προβλέψεις, αλλά και του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας, επαληθευθούν, τότε οι νέες γενιές δεν θα έχουν τους δασκάλους που τους αξίζουν.
Η έλλειψη ποιοτικού εκπαιδευτικού προσωπικού θα οδηγήσει σε μια εθνική, εκπαιδευτική, οικονομική και αναπτυξιακή τραγωδία από την οποία η χώρα θα πληγεί ανεπανόρθωτα.
Ευελπιστούμε, η έκκληση της Ομοσπονδίας μας για Εθνικό, ανοικτό και ειλικρινή κοινωνικό διάλογο, έστω και την ύστατη στιγμή, να εισακουσθεί.
Είναι προς όφελος της κοινωνίας, της νέας γενιάς, του μέλλοντος του τόπου.»
Για το Δ.Σ. της Ο.Ι.Ε.Λ.Ε.
Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας
Γιώργος Χριστόπουλος Δημήτρης Κάζαγλης
