Στην πιο κρίσιμη φάση της περνά η μεταρρύθμιση για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, καθώς σήμερα, Τετάρτη, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου, Μιχάλης Σφακιανάκης, παρουσιάζει στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη την πρόοδο των εργασιών και τους βασικούς άξονες του νέου σχεδιασμού. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για τη συμμετοχή μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών μέσω δημόσιας διαβούλευσης και ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Η συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση από την επιστημονική επεξεργασία στις πολιτικές αποφάσεις για μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που σχεδιάζονται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Η πρώτη εικόνα του νέου Λυκείου
Η έκθεση που θα παρουσιαστεί δεν αποτελεί ακόμη το τελικό πόρισμα της Επιτροπής, το οποίο αναμένεται προς τα τέλη Οκτωβρίου. Ωστόσο, αποτυπώνει την πορεία του διαλόγου και τις βασικές κατευθύνσεις της μεταρρύθμισης.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια αποτίμηση της σημερινής λειτουργίας του ελληνικού Λυκείου, καταγράφοντας τόσο τις χρόνιες αδυναμίες όσο και τα θετικά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια.
Στην έκθεση επισημαίνονται ζητήματα όπως ο συγκεντρωτικός χαρακτήρας του εκπαιδευτικού συστήματος και η υπερβολική εξάρτηση από τις εξετάσεις, ενώ αναγνωρίζονται παράλληλα η υψηλή κατάρτιση των εκπαιδευτικών, η πρόοδος στον ψηφιακό μετασχηματισμό και η αναβάθμιση των σχολικών υποδομών.
Οι πέντε πυλώνες της μεταρρύθμισης
Οι εργασίες της Επιτροπής οργανώθηκαν γύρω από πέντε βασικούς άξονες:
- αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών και του προφίλ του αποφοίτου,
- βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας του σχολείου και της ευημερίας των μαθητών,
- ενίσχυση της επιμόρφωσης και της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών,
- αναβάθμιση των σχολικών και ψηφιακών υποδομών,
- αλλαγές στη διοίκηση και στη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος.
Παράλληλα, ξεχωριστές ομάδες εργασίας επεξεργάστηκαν ζητήματα όπως η αξιολόγηση, η συμπεριληπτική εκπαίδευση, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και η ισότητα των εκπαιδευτικών ευκαιριών.
Μαθητές και γονείς αποκτούν ενεργό ρόλο
Ένα από τα σημαντικότερα βήματα της επόμενης περιόδου είναι η ενεργοποίηση ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας δημόσιας διαβούλευσης.
Μέσω αυτής, μαθητές και γονείς θα μπορούν να καταθέσουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, απαντώντας σε συγκεκριμένα ερωτήματα που θα διαμορφώσει η Επιτροπή.
Παράλληλα, προγραμματίζονται συναντήσεις με τους τομεάρχες Παιδείας των πολιτικών κομμάτων, καθώς και με εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς φορείς, με στόχο την αναζήτηση όσο το δυνατόν ευρύτερων συναινέσεων.
Διεθνής εμπειρία στον σχεδιασμό
Ο σχεδιασμός της μεταρρύθμισης υποστηρίζεται και από διεθνείς οργανισμούς.
Στον Εθνικό Διάλογο συμμετέχουν εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω της διαδικασίας Individual Peer Counselling, με εκπροσώπους από τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, ενώ τεχνική υποστήριξη παρέχει και ο ΟΟΣΑ.
Οι τελικές παρατηρήσεις των διεθνών ειδικών αναμένεται να παρουσιαστούν τον Οκτώβριο.
Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για το Εθνικό Απολυτήριο
Παρότι οι τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί, από τις μέχρι τώρα εργασίες της Επιτροπής και τις δημόσιες τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας προκύπτουν ορισμένες βασικές κατευθύνσεις.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνονται:
- μεγαλύτερη βαρύτητα του βαθμού απολυτηρίου,
- αξιολόγηση που δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε μία εξεταστική διαδικασία,
- συνδυασμός μαθημάτων γενικής παιδείας και προσανατολισμού,
- σημαντικός ρόλος της Τράπεζας Θεμάτων,
- σταδιακή αναμόρφωση του συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Παράλληλα εξετάζονται διαφορετικά μοντέλα υπολογισμού του τελικού βαθμού, όπως η συνυπολογισμός των επιδόσεων περισσότερων τάξεων του Λυκείου, οι εθνικά οργανωμένες απολυτήριες εξετάσεις και ο συνδυασμός ενδοσχολικής και εξωτερικής αξιολόγησης.
Το χρονοδιάγραμμα
Η ενδιάμεση έκθεση αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στον Ιούλιο και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η δημόσια διαβούλευση.
Η τελική έκθεση της Επιτροπής προγραμματίζεται να παραδοθεί στα τέλη Οκτωβρίου και θα αποτελέσει τη βάση της κυβερνητικής νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Εφόσον τηρηθεί ο υφιστάμενος σχεδιασμός, οι αλλαγές στο Λύκειο και στο Εθνικό Απολυτήριο προβλέπεται να ξεκινήσουν από το σχολικό έτος 2028-2029, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
