Ξεκάθαρη θέση ότι δεν έχει εκδώσει καμία γενική ή ειδική κατεύθυνση προς τα πανεπιστήμια για τον περιορισμό πολιτικών, πολιτιστικών ή φοιτητικών εκδηλώσεων έλαβε το υπουργείο Παιδείας, απαντώντας στη Βουλή σε ερώτηση σχετικά με τη μη παραχώρηση της Πανεπιστημιούπολης Ζωγράφου για τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ ΚΝΕ–«Οδηγητή».
Στην απάντησή του, ο υφυπουργός Παιδείας Νικόλαος Παπαϊωάννου υπογραμμίζει ότι τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα είναι πλήρως αυτοδιοικούμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, σύμφωνα με το Σύνταγμα, ενώ ζητήματα που αφορούν την εύρυθμη λειτουργία, την ασφάλεια και τη διαχείριση των χώρων τους αποτελούν αρμοδιότητα των οργάνων διοίκησής τους.
Όπως επισημαίνεται, ο πρύτανης κάθε ιδρύματος έχει την ευθύνη για θέματα ασφάλειας, προστασίας προσωπικού, φοιτητών και πανεπιστημιακής περιουσίας, ενώ σε κάθε ΑΕΙ λειτουργούν Μονάδα Ασφάλειας και Προστασίας και Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας, οι οποίες εισηγούνται και παρακολουθούν σχετικά ζητήματα.
Τι απάντησε το ΕΚΠΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών που διαβιβάστηκε στο υπουργείο και περιλαμβάνεται στην κοινοβουλευτική απάντηση.
Σύμφωνα με αυτό, το Συμβούλιο Διοίκησης του ΕΚΠΑ είχε λάβει ήδη από τις 23 Ιουνίου 2025 ομόφωνη απόφαση, βάσει της οποίας «για λόγους ασφάλειας και πολιτικής προστασίας» δεν παραχωρούνται πανεπιστημιακοί χώροι για τη διεξαγωγή φεστιβάλ, συναυλιών ή άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεων από εξωπανεπιστημιακούς φορείς.
Το Πανεπιστήμιο υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη απόφαση ελήφθη έναν χρόνο πριν από την υποβολή του αιτήματος για το Φεστιβάλ ΚΝΕ–«Οδηγητή» και δεν συνδέεται ειδικά με τη συγκεκριμένη διοργάνωση, αλλά αποτελεί γενική πολιτική του ιδρύματος για ζητήματα ασφάλειας και πολιτικής προστασίας.
Η ερώτηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
Προς την κυρία Υπουργό Παιδείας, Θρησκευµάτων και Αθλητισµού
Θέµα: Ερωτήµατα σχετικά µε ενδεχόµενες κατευθύνσεις του Υπουργείου προς τα πανεπιστήµια µε αφορµή τη µη παραχώρηση χώρου για το Φεστιβάλ ΚΝΕ–«Οδηγητή»
Σύµφωνα µε δηµόσιες καταγγελίες φοιτητικών συλλόγων, καλλιτεχνών και σχετικά δηµοσιεύµατα, η διοίκηση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) αρνήθηκε την παραχώρηση της Πανεπιστηµιούπολης Ζωγράφου για τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ ΚΝΕ–«Οδηγητή», επικαλούµενη λόγους «ασφάλειας» και «πολιτικής προστασίας».
Η απόφαση αυτή έχει προκαλέσει ευρύ κύκλο αντιδράσεων στον καλλιτεχνικό και πανεπιστηµιακό χώρο. Δεκάδες καλλιτέχνες, καθώς και φοιτητικοί σύλλογοι της Αθήνας, κάνουν λόγο για σοβαρό περιορισµό της πολιτιστικής και πολιτικής έκφρασης στους χώρους των δηµόσιων πανεπιστηµίων.
Παράλληλα, η Πανεπιστηµιούπολη Ζωγράφου αποτελεί διαχρονικά χώρο διεξαγωγής πολιτιστικών, πολιτικών και φοιτητικών δράσεων, ενώ επί δεκαετίες έχει φιλοξενήσει εκδηλώσεις του Φεστιβάλ ΚΝΕ–«Οδηγητή».
Επειδή µέχρι στιγµής, δεν έχει δηµοσιοποιηθεί συγκεκριµένη διοικητική ή τεχνική τεκµηρίωση που να αιτιολογεί επαρκώς γιατί η συγκεκριµένη διοργάνωση κρίθηκε µη επιτρεπτή.
Επειδή τα δηµόσια πανεπιστήµια αποτελούν χώρους ελεύθερης διακίνησης ιδεών, πολιτισµού και δηµοκρατικού διαλόγου,
Ερωτάται η κυρία Υπουργός:
Έχει δοθεί από το Υπουργείο, στο πλαίσιο εγκυκλίων, οδηγιών ή κατευθύνσεων που κατά καιρούς έχει εκδώσει για ζητήµατα ασφάλειας, προστασίας και εύρυθµης λειτουργίας των πανεπιστηµίων, οποιαδήποτε γενική ή ειδική κατεύθυνση προς τις διοικήσεις τους σχετικά µε τον περιορισµό ή τη µη παραχώρηση πανεπιστηµιακών χώρων για πολιτικές, πολιτιστικές, φοιτητικές ή νεολαιίστικες εκδηλώσεις;
Η ερωτούσα βουλευτής
Μάλαµα Κυριακή
Η απάντηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 5201/12-5-2026»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:
Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 16 του Συντάγματος της Ελλάδας. Τα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Κράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του Κεφαλαίου Β’ του ν. 4957/2022 (Α’141) και ειδικότερα των άρθρων 14, 15 και 16, ζητήματα που αφορούν στην εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών ενός Α.Ε.Ι. και την ενίσχυση της ποιότητας του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, αποτελούν αρμοδιότητα των Οργάνων Διοίκησης αυτού.
Σημειώνεται επίσης ειδικότερα ότι ο Πρύτανης έχει τη γενική εποπτεία της λειτουργίας του ιδρύματος και σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης κζ) της παραγράφου 1 του άρθρου 15 του ίδιου νόμου, είναι υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας και για την προστασία του πάσης φύσεως προσωπικού και των φοιτητών του Α.Ε.Ι., καθώς και της ακίνητης και κινητής περιουσίας του Ιδρύματος.
Εξάλλου για τα θέματα Ασφάλειας και Προστασίας των Ανώτατων Ιδρυμάτων περιλαμβάνονται ρυθμίσεις στο ν. 4957/2022 στις οποίες επήλθαν βελτιωτικές παρεμβάσεις με τις διατάξεις του μέρους Γ του ν. 5224/2025 (Α΄142).
Συγκεκριμένα στο άρθρο 207 του 4957/2022 , προβλέπεται η λειτουργία σε κάθε Α.Ε.Ι. Μονάδας Ασφαλείας και Προστασίας, η οποία μεταξύ άλλων, είναι αρμόδια για την ομαλή και εύρυθμη λειτουργία των Α.Ε.Ι., το σχεδιασμό δράσεων και την υποβολή εισηγήσεων προς την Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας του Α.Ε.Ι., την ενίσχυση του επιπέδου ασφαλείας και προστασίας των υποδομών, την εκπόνηση σχεδίων ασφάλειας και αντιμετώπισης καταστροφών, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας και με ειδική μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία.
Επίσης, στο άρθρο 219 του ν.4957/2022 προβλέπεται Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας που αποτελεί συμβουλευτικό όργανο, με αποστολή τη διαρκή παρακολούθηση των θεμάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια και προστασία του Α.Ε.Ι..
Καθίσταται σαφές, με βάση τα ανωτέρω, ότι η κρίση αλλά και η αρμοδιότητα για την λήψη αποφάσεων παραχώρησης χώρων των Α.Ε.Ι., αλλά και για θέματα ασφάλειας και προστασίας αυτών, ανήκει στα ανωτέρω όργανα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το αρ. πρωτ. 56000/15-05-2026 έγγραφο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών: « (…) σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών της 34ης Συνεδρίασης Ακαδ. Έτους 2024-2025, η οποία ελήφθη κατά τη συνεδρίαση της 23ης Ιουνίου 2025, αποφασίστηκε ότι για λόγους ασφάλειας και πολιτικής προστασίας, δεν δύναται να χορηγείται άδεια για διεξαγωγή Φεστιβάλ, πολιτιστικών εκδηλώσεων, συναυλιών κλπ. σε οποιονδήποτε εξωπανεπιστημιακό φορέα.
Είναι σαφές ότι η ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης που ελήφθη προ έτους (σε χρόνο που δεν σχετίζεται με το συγκεκριμένο αίτημα για το φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητής), έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα θέματα ασφαλείας και πολιτικής προστασίας (…)».
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ
