Σε συνέχεια της επιστολής/ αιτήματος «Για την ανάγκη άμεσης προκήρυξης προγράμματος εκπόνησης διδακτορικών διατριβών & Αίτημα Συνάντησης προς το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών» (10.6.2026), και της άμεσης ανταπόκρισης σε αυτή, δύο μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου του Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου (Σ. Γκιάλης, Ν. Παπαλεξίου) συναντήθηκαν με την Πρόεδρο του Δ.Σ. του ΙΚΥ κα Β. Κιντή και το στέλεχος του Τμήματος Υποτροφιών κα Παναγιώτα Κρέζου.
Η συνάντηση έγινε στα γραφεία του ΙΚΥ στη Νέα Ιωνία, Αττική, την Παρασκευή 12.6.2026. Στη συνέχεια και προς ενημέρωση της ακαδημαϊκής κοινότητας και κάθε ενδιαφερόμενου/ -ης παρατίθενται πολύ συνοπτικά -με πιθανότητα εύλογων λαθών καταγραφής- τα όσα συζητήθηκαν καθώς και κάποια πρώτα συμπεράσματα που το Κεντρικό Συμβούλιο του Συλλόγου μας θεωρεί πως συμβάλουν στον καθορισμό στόχων διεκδίκησης.
Η Πρόεδρος του ΙΚΥ, κα Κιντή, μας καλωσόρισε θερμά λέγοντας πως είμαστε ο μόνος Σύλλογος ή Φορέας πανεπιστημιακών που έχει ζητήσει να συναντηθεί με το ΙΚΥ κατά την περίοδο, τουλάχιστον, που εκείνη ανέλαβε καθήκοντα (Σεπτέμβρης 2024). Ακολούθως και στη βάση των ζητημάτων της επιστολής μας, ενημέρωσε για τις προσπάθειες που καταβάλει το ίδρυμα υπό την διοίκηση της, δεδομένου του ότι ο προϋπολογισμός του Ιδρύματος έχει μειωθεί στα περίπου 3,5 εκατ. ευρώ από περίπου 21,5 προ κρίσης. Το μεγαλύτερο μέρος, δε, από τα 3,5 εκατ. πηγαίνει στην κάλυψη λειτουργικών δαπανών.
Η παγίωση σε τέτοια χαμηλά επίπεδα έχει οδηγήσει στη σχεδόν αποκλειστική χρηματοδότηση υποτροφιών εσωτερικού μέσω ΕΣΠΑ, με όποια προβλήματα (πχ γραφειοκρατίας, κοινών αποφάσεων, οργάνωσης, επιλεξιμότητας) αυτό συνεπάγεται. Την περίοδο αυτή αναμένεται να προκηρυχθεί ένα καθυστερημένο, για λόγους καλύτερης οργάνωσης πρόγραμμα 310 υποτροφιών εσωτερικού, για διδακτορικά που έχουν ξεκινήσει μεταξύ 2021-24 (!).
Αναμένεται να ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια, σταδιακά, άλλες 300 υποτροφίες, ομοίως για εν εξελίξει διδακτορικά με έναρξη από το 2025 και έπειτα. Ορίζοντας ολοκλήρωσης το 2030, έτος στο οποίο λήγει κατόπιν παράτασης το ΕΣΠΑ. Η κα Κιντή αναφέρθηκε στο ζήτημα των προβλημάτων που δημιουργεί η απαίτηση του ΕΣΠΑ για επιστροφή του ποσού της υποτροφίας εφόσον το διδακτορικό δεν έχει κατατεθεί ως παραδοτέο, καλώντας μας να συμβάλουμε με ιδέες ως προς αυτό. Κατόπιν σχετικών ερωτήσεων μας, ανέφερε πως δεν υπάρχει ούτε σχεδιάζεται καμία δράση για μεταδιδάκτορες ερευνητές/ -τριες αλλά και για υποτροφίες εξωτερικού.
Επίσης μας ανέφερε ότι έχει στραφεί στην αναζήτηση πόρων από ιδιώτες και όπως μας είπε «έχει εξασφαλίσει τη χορηγία μίας (1) υποτροφίας από την Ένωση Ιδιοκτητών Σουπερμάρκετ» Επίσης, πως ο λόγος για τον οποίο η χρηματοδότηση μέσω τακτικού προϋπολογισμού έχει παγιωθεί στα σημερινά πενιχρά επίπεδα είναι «τα οικονομικά της χώρας». Έγιναν επίσης αναφορές στα προγράμματα εσωτερικής κινητικότητας μεταξύ ιδρυμάτων που προσφέρει το ΙΚΥ, σε θέματα μητρώου αξιολογητών ΙΚΥ, στη σχέση συμπληρωματικότητας και όχι αλληλοεπικάλυψης που θα έπρεπε να υπάρχει μεταξύ ΕΛΙΔΕΚ - ΙΚΥ, με έμφαση στο πως το ΙΚΥ προσπαθεί να ανταποκριθεί σε όλες αυτές τις δυσκολίες/ προκλήσεις.
Από την πλευρά μας, οι εκπρόσωποι του Συλλόγου ΔΕΠ και στο πλαίσιο της παραπάνω ανταλλαγής, επισημάναμε το απαράδεκτο της τρέχουσας πολιτικής υποτροφιών για την έρευνα, η οποία επιχειρεί να βαφτίσει ως κανονικότητα την έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης από τον τακτικό προϋπολογισμό και τα «μπαλώματα» μέσω ΕΣΠΑ.
Τονίσαμε ότι η συνθήκη αυτή διατηρεί αν δεν ενισχύει το brain-drain την ώρα που η κυβέρνηση επαίρεται για τις νίκες της έναντι της φυγής νέων από τη χώρα. Αναφέραμε, ως στοιχειώδες παράδειγμα, το ότι εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια και από ότι φαίνεται για πολλά ακόμη, μια νέα ερευνήτρια ή ένας νέος ερευνητής που θέλει να εκπονήσει διατριβή θα έρθει αντιμέτωπη/ -ος με «κλειστές κουρτίνες και κατεβασμένα ρολά» από το ΙΚΥ - και μάλλον από το ΕΛΙΔΕΚ για το οποίο θα χρειαστεί να επανέλθουμε.
Επισημάναμε, δε, ότι η επιλογή κάλυψης υποτροφιών μέσω ΕΣΠΑ συνδέεται με μια σειρά από «δευτερογενείς» πλην σημαντικές παρενέργειες, όπως αυτές που προσπαθεί να διαχειριστεί η διοίκηση του ΙΚΥ (π.χ. τύπος «παραδοτέου», υπερβάλλουσα γραφειοκρατία κλπ). Παρουσιάσαμε, δε, συνοπτικά τις βασικές θέσεις του Συλλόγου μας, που συνοψίζονται στις εξής:
- άμεση προκήρυξη απαραίτητου πλήθος υποτροφιών σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα με χρηματοδότηση από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΙΚΥ, κατόπιν δραστικής αύξησης του προϋπολογισμού αυτού
- υποτροφίες στο ύψος των πραγματικού σταθμισμένου κόστους διαβίωσης στην Ελλάδα, αφορολόγητες και με πρόνοια κάλυψης ασφαλιστικών εισφορών
- ενίσχυση του αριθμού και του ποσού των υποτροφιών για όσες και όσους φοιτούν και εκπονούν έρευνα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και σε άλλα περιφερειακά Πανεπιστήμια, λαμβάνοντας υπόψη τις ανισότητες που συνδέονται με τη νησιωτικότητα και τις περιφερειακές ιδιαιτερότητες.
- χορήγηση υποτροφιών μεταδιδακτορικής έρευνας και υποτροφιών για σπουδές στο εξωτερικό.
Καλούμε, τέλος, την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση στην έγκριση προκήρυξης των 310 υποτροφιών εσωτερικού, για διδακτορικά με τριμελή μεταξύ 2021-24, ως στοιχειώδες πρώτο βήμα που πρέπει να πλαισιωθεί από άμεση ενίσχυση του προϋπολογισμού του ΙΚΥ.
