Σαφές μήνυμα σχετικά με την προστασία της συνδικαλιστικής δράσης των εκπαιδευτικών έστειλε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, απαντώντας στη Βουλή σε ερώτηση της βουλευτού Κυριακής Μάλαμα για την υπόθεση του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αμαρουσίου και τις δικαστικές ενέργειες που, σύμφωνα με εκπαιδευτικούς φορείς, συνδέονται με τη συνδικαλιστική δράση εκπαιδευτικών.
Η υπουργός επικαλέστηκε ρητά το ισχύον πειθαρχικό δίκαιο των δημοσίων υπαλλήλων, υπογραμμίζοντας ότι η άσκηση συνδικαλιστικής, πολιτικής ή κοινωνικής δράσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ανάρμοστη ή ανάξια συμπεριφορά για δημόσιο υπάλληλο.
Τι προβλέπει ο νόμος
Στην απάντησή της, η κ. Ζαχαράκη παρέπεμψε στην παράγραφο 3 του άρθρου 107 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007), η οποία ορίζει ότι:
«Σε καμία περίπτωση δεν συνιστά ανάρμοστη συμπεριφορά ή αναξιοπρεπή ή ανάξια για υπάλληλο διαγωγή η άσκηση συνδικαλιστικής, πολιτικής ή κοινωνικής δράσης».
Η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί μία από τις βασικές θεσμικές εγγυήσεις για την προστασία της ελευθερίας έκφρασης και της συνδικαλιστικής δραστηριότητας των δημοσίων υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών.
Η ερώτηση στη Βουλή
Η βουλευτής Κυριακή Μάλαμα είχε ζητήσει από το Υπουργείο Παιδείας να διευκρινίσει με ποιον τρόπο παρακολουθεί και διασφαλίζει ότι δικαστικές ενέργειες εις βάρος εκπαιδευτικών ή συνδικαλιστικών οργανώσεων δεν οδηγούν στην πράξη σε περιορισμό της συνδικαλιστικής δράσης και της ελεύθερης έκφρασης στον χώρο της εκπαίδευσης.
Παράλληλα, είχε ζητήσει να πληροφορηθεί αν το υπουργείο έχει διερευνήσει τη συγκεκριμένη υπόθεση που αφορά τον ΣΕΠΕ Αμαρουσίου και αν προτίθεται να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να διασφαλιστεί ότι η άσκηση συνδικαλιστικών δικαιωμάτων δεν θα οδηγεί σε δικαστικές αντιπαραθέσεις που λειτουργούν αποτρεπτικά για τη συλλογική δράση των εκπαιδευτικών.
Παρέμβαση με ιδιαίτερο συμβολισμό
Η απάντηση της υπουργού αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία εκπαιδευτικές ομοσπονδίες και σωματεία καταγγέλλουν αύξηση πειθαρχικών διώξεων, αναφορών και δικαστικών εμπλοκών που, όπως υποστηρίζουν, συνδέονται με συνδικαλιστικές ή συλλογικές κινητοποιήσεις.
Η ρητή αναφορά της υπουργού στη συγκεκριμένη διάταξη του Υπαλληλικού Κώδικα ερμηνεύεται από πολλούς ως υπενθύμιση ότι η συμμετοχή σε συνδικαλιστικές διαδικασίες και η δημόσια έκφραση απόψεων δεν μπορούν να αποτελέσουν από μόνες τους λόγο πειθαρχικής δίωξης ή να χαρακτηριστούν ως ανάρμοστη συμπεριφορά.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Το ζήτημα της συνδικαλιστικής ελευθερίας στην εκπαίδευση βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, με αφορμή τις αντιπαραθέσεις για την αξιολόγηση, τις απεργίες-αποχές και τις πειθαρχικές διαδικασίες που έχουν κινηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις.
Η τοποθέτηση της Σοφίας Ζαχαράκη επαναφέρει στο προσκήνιο το θεσμικό πλαίσιο που προστατεύει τη συνδικαλιστική δράση των εκπαιδευτικών, επισημαίνοντας ότι η πολιτεία αναγνωρίζει ως κατοχυρωμένο δικαίωμα τη συμμετοχή τους σε πολιτικές, κοινωνικές και συνδικαλιστικές δραστηριότητες.
Το κατά πόσο η συγκεκριμένη απάντηση θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης που καταγράφεται σε ορισμένες περιπτώσεις μεταξύ διοίκησης και εκπαιδευτικών οργανώσεων, μένει να φανεί το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, η δημόσια υπενθύμιση της σχετικής νομοθετικής πρόβλεψης αποτελεί μια σαφή τοποθέτηση για τα όρια μεταξύ πειθαρχικού ελέγχου και συνδικαλιστικής ελευθερίας.
H Απάντηση της Υπουργού ΠΑΙΘΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ
ΠΡΟΣ: Τη Βουλή των Ελλήνων Διεύθυνση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου Τμήμα Ερωτήσεων
ΚΟΙΝ: Βουλευτή κ. – Μάλαμα Κυριακή (Δια της Βουλής των Ελλήνων)
ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 4176/26-3-2026»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα: Στην παρ. 3 του άρθρου 107 «Απαρίθμηση πειθαρχικών παραπτωμάτων» του Ν. 3528/2007 (Α’ 26), όπως ισχύει, προβλέπεται ότι: «Σε καμία περίπτωση, δεν συνιστά ανάρμοστη συμπεριφορά ή αναξιοπρεπή ή ανάξια για υπάλληλο διαγωγή κατά την έννοια της περ. ε) της παρ. 1 του παρόντος άρθρου η άσκηση συνδικαλιστικής, πολιτικής ή κοινωνικής δράσης.».
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ