Η πρόσφατη ανακοίνωση για την επιλογή των νέων σχολικών εγχειριδίων φέρνει την εκπαιδευτική κοινότητα μπροστά σε ένα πρωτοφανές δίλημμα. Δεν πρόκειται απλώς για μια αλλαγή ύλης, αλλά για μια διαδικασία που απαιτεί από τους Μαθηματικούς κάθε σχολικής μονάδας να λειτουργήσουν ως συλλογικοί κριτές ενός τεράστιου όγκου υλικού υπό συνθήκες ασφυκτικής πίεσης.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι η επιλογή δεν είναι ατομική. Οι Μαθηματικοί του κάθε σχολείου πρέπει να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι, να μελετήσουμε τα διαθέσιμα συγγράμματα 4 βιβλία Άλγεβρας, 3 Γεωμετρίας και 2 Στοχαστικών Μαθηματικών (ειδικά για τα Μουσικά Σχολεία που είναι και γυμνάσια και λύκεια άλλα 3 Μαθηματικών Α’ γυμνασίου) και να καταλήξουμε σε μια κοινή γραμμή.
Αυτό σημαίνει ώρες μελέτης, ώρες συζητήσεων, αντιπαραβολών και συγκρούσεων επιχειρημάτων. Πώς όμως μπορεί να γίνει μια τέτοια σοβαρή επιστημονική διεργασία όταν ο καθένας μας έχει το δικό του πλήρες διδακτικό ωράριο. Όταν δεν προβλέπεται καμία απαλλαγή από διοικητικές εργασίες για αυτή την περίοδο. Όταν η μελέτη 9 (ή 12 για τα Μουσικά) διαφορετικών συγγραμμάτων απαιτεί χρόνο που απλώς δεν υπάρχει στο σχολικό πρόγραμμα.
Ποιότητα ή Διεκπεραίωση: Το Ηθικό και Επαγγελματικό Αδιέξοδο
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το σκληρό δίλημμα που καλούμαστε να διαχειριστούμε ως ομάδες ειδικότητας. Από τη μία πλευρά, η επιστημονική μας δεοντολογία μάς επιβάλλει να εμβαθύνουμε. Μια ουσιαστική αξιολόγηση σημαίνει να συγκρίνουμε τις διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις στην Άλγεβρα, να δούμε ποιο εγχειρίδιο Γεωμετρίας βοηθά πραγματικά τον δικό μας μαθητή στην απόδειξη και να μελετήσουμε προσεκτικά το νέο πεδίο των Στοχαστικών Μαθηματικών. Αυτή η «ουσιαστική δουλειά» όμως μεταφράζεται σε δεκάδες ώρες προσωπικού χρόνου, σε απογεύματα και Σαββατοκύριακα που θα ‘κλαπούν’ από την ανάπαυση και την οικογένειά μας.
Από την άλλη πλευρά, η ασφυκτική πίεση του χρόνου και η έλλειψη κάθε πρόβλεψης για απαλλαγή από άλλα καθήκοντα, μας σπρώχνει βίαια προς τη «διεκπεραίωση». Μας εξαναγκάζει, δηλαδή, σε μια επιλογή «στα τυφλά», βασισμένη σε μια γρήγορη ματιά στα περιεχόμενα ή στο όνομα ενός γνωστού συγγραφέα, απλώς και μόνο για να προλάβουμε την προθεσμία της πλατφόρμας.
Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει αμείλικτο:
«Θα δεχτούμε να υποβαθμίσουμε τον ρόλο μας σε απλούς «υπαλλήλους» που υπογράφουν μια τυπική δήλωση για να κλείσει η εκκρεμότητα; Ή θα επωμιστούμε εμείς το κόστος μιας σοβαρής μελέτης επιτρέποντας στην πολιτεία να θεωρεί αυτονόητη την απλήρωτη εργασία μας;»
Είναι άδικο να τίθεται το ζήτημα της ποιότητας της παιδείας ως θέμα «προσωπικής θυσίας» του εκπαιδευτικού. Η βιαστική επιλογή δεν είναι απλώς μια κακή εργασιακή πρακτική· είναι μια επιλογή που θα καταδικάσει τη διδασκαλία μας και τους μαθητές μας σε εγχειρίδια που ίσως δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους, επειδή πολύ απλά δεν μας δόθηκε ο χρόνος να τα κρίνουμε σωστά.
Οφείλουμε, λοιπόν να ξεκαθαρίσουμε: Η επιστημονική μας κρίση δεν είναι δωρεάν παροχή ούτε ο χρόνος μας είναι "λευκή επιταγή". Αν η πολιτεία θέλει πραγματικά ένα «πολλαπλό βιβλίο» που θα αναβαθμίσει την παιδεία, πρέπει να αναγνωρίσει τον χρόνο αξιολόγησης ως πραγματικό χρόνο εργασίας παρέχοντας τις ανάλογες απαλλαγές ή αμοιβές. Η σοβαρότητα που χρωστάμε στους μαθητές μας δεν μπορεί να βασίζεται στο «φιλότιμο» των κενών ωρών μας.
Θωμάς Νικόλαος
Μαθηματικός , Μουσικό Σχολείο Δράμας
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
