Γιώργος Μπαμπινιώτης
Google logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Παρέμβαση του κορυφαίου γλωσσολόγου για την έμφυλη γλώσσα και την «ανδροκρατία» στις λέξεις

Η συζήτηση για την εξάλειψη των έμφυλων διακρίσεων μέσω της γλώσσας αποκτά νέα δυναμική μετά την αναλυτική παρέμβαση του διακεκριμένου καθηγητή και γλωσσολόγου, Γιώργου Μπαμπινιώτη.

Ο ακαδημαϊκός τοποθετήθηκε δημόσια στο φλέγον ερώτημα αν η τροποποίηση των καταλήξεων στα θηλυκά ουσιαστικά μπορεί να αποτελέσει το «αντίδοτο» στην ανδροκρατική αντίληψη που αντανακλάται στο λεξιλόγιό μας.

Η «βουλεύτρια» και το ομηρικό δίδαγμα

Στην ανάρτησή του, ο κ. Μπαμπινιώτης ξεκαθαρίζει πως, από επιστημονική σκοπιά, η διαφοροποίηση του θηλυκού γένους μέσω ειδικών καταλήξεων δεν αποτελεί πρόβλημα, αρκεί να ακολουθεί τους κανόνες της γλώσσας.

Όπως εξήγησε χαρακτηριστικά, «συχνή ερώτηση πολλών φιλόγλωσσων αναγνωστών των αναρτήσεών μου. Απαντώ. Προσωπικά ως γλωσσολόγος δεν έχω κανένα πρόβλημα με την διαφοροποίηση δήλωσης τού θηλυκού γένους σε γραμματικό επίπεδο μέσω ιδιαίτερων παραγωγικών καταλήξεων. Έτσι λ.χ. ο τύπος θηλυκού βουλεύτρια, με μια παραγωγική κατάληξη πού ήδη από τον Όμηρο δηλώνει γραμματικώς θηλυκά ονόματα, και δεν ξενίζει και λύνει και κάποιες δυσκολίες, όπως ο σχηματισμός τής γενικής θηλυκών ονομάτων σε -τής: η βουλευτής – η ομιλία τής βουλευτή (!). Η βουλεύτρια – τής βουλεύτριας αίρει τέτοιες δυσκολίες».

Το αδιέξοδο της «χημικίνας» και το πρόβλημα με τα ονόματα σε -ος

Ωστόσο, η εφαρμογή αυτής της λογικής σε επαγγελματικά ονόματα που λήγουν σε -ος φέρνει τους ομιλητές αντιμέτωπους με γλωσσικά «μορφώματα» που ηχούν ξένα στο κοινό αίσθημα. Ο καθηγητής θέτει μια σειρά από καίρια ερωτήματα για το πώς θα μπορούσαν να μετασχηματιστούν όροι όπως ο χημικός ή ο πιλότος.

«Όταν περάσουμε όμως στα ονόματα σε -ος αρχίζουν τα προβλήματα με τα πολλά θηλυκά επαγγελματικά και άλλα ονόματα: ο φιλόλογος – η φιλόλογος: θα πλάσσουμε όρο η φιλολογίνα; ο χημικός – η χημικός∙ θα πούμε η χημικίνα τής τάξης μας; ο δημιουργός – η δημιουργός∙ θα πούμε η δημιουργίνα τού προγράμματος; ο πιλότος – η πιλότος: θα πουν οι ομιλητές η πιλοτίνα τού αεροπλάνου; (εδώ υπάρχει και το πρόβλημα ότι η πιλοτίνα είναι ναυτικός όρος = το πλοιάριο τού πιλότου, πλοηγίδα, πιλοτιέρα)», σημειώνει ο Γιώργος Μπαμπινιώτης.

Συνεχίζοντας τον προβληματισμό του, ο καθηγητής αναρωτιέται αν η προσθήκη του προσδιορισμού «γυναίκα» μπροστά από το επάγγελμα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα: «Βεβαίως, μπορούμε να πούμε η γυναίκα φιλόλογος / η γυναίκα χημικός / η γυναίκα δημιουργός / η γυναίκα πιλότος αλλά τέτοιες δηλώσεις αντί να αίρουν τις διαφορές δεν τις τονίζουν περισσότερο; Και με τον νόμο τής συμφωνίας σε συντακτικό επίπεδο τι θα γίνει; Λέμε στα Ελληνικά: Ο φοιτητής και η φοιτήτρια είναι εξαιρετικοί. Μπορούν οι ομιλητές να πουν: Ο φοιτητής και η φοιτήτρια είναι εξαιρετικές; Ο Γιάννης και η Μαρία είναι καλές;».

Κοινωνιογλωσσολογία vs Ιδεολογίας

Για τον κ. Μπαμπινιώτη, η λύση δεν πρόκειται να έρθει μέσω επιβολής ή άνωθεν εντολών, καθώς η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αυτορυθμίζεται από τους ίδιους τους χρήστες της.

«Τελικά, το θέμα δεν είναι ιδεολογικό όπως συχνά παρουσιάζεται, αλλά κοινωνικὀ-γλωσσικό (κοινωνιογλωσσικό). Μόνο οι ίδιοι ομιλητές τής ελληνικής γλώσσας θα δώσουν σταδιακά (και όχι άνωθεν) τις πρόσφορες λύσεις, δηλ. εκείνες που δεν θα προσκρούουν στο γλωσσικό τους αίσθημα και θα είναι γενικότερα αποδεκτές», κατέληξε στην παρέμβασή του.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο

Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Google logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

ειδικη αγωγή
Η «Καφκική» Μεταμόρφωση 3.500 Εκπαιδευτικών: Η Ειδική Αγωγή ως διοικητικό καθεστώς εγκλωβισμού
Η ειδική αγωγή κινδυνεύει να μετατραπεί από χώρο επιστημονικής εξειδίκευσης και προσφοράς σε διοικητικό καθεστώς περιορισμένης κινητικότητας
Η «Καφκική» Μεταμόρφωση 3.500 Εκπαιδευτικών: Η Ειδική Αγωγή ως διοικητικό καθεστώς εγκλωβισμού
Στον Εισαγγελέα όλο το 15μελες Γυμνασίου στα Χανιά για την κατάληψη του Γρηγορόπουλου
Πρωτοφανές! Στον Εισαγγελέα ολόκληρο το 15μελες Γυμνασίου για κατάληψη στη μνήμη Γρηγορόπουλου
Δίωξη σε 15 μαθητές στα Χανιά για τη συμβολική κατάληψη του Δεκεμβρίου
Πρωτοφανές! Στον Εισαγγελέα ολόκληρο το 15μελες Γυμνασίου για κατάληψη στη μνήμη Γρηγορόπουλου
Σχολικές εξετάσεις
Πανελλήνιες 2026: Γιατί οι σχολές Ψυχολογίας παραμένουν στις πρώτες επιλογές
Αυξημένο ενδιαφέρον για τις σπουδές Ψυχολογίας – Τα τμήματα, οι επαγγελματικές προοπτικές και οι νέες εξειδικεύσεις που κερδίζουν έδαφος
Πανελλήνιες 2026: Γιατί οι σχολές Ψυχολογίας παραμένουν στις πρώτες επιλογές
πανελλαδικές
Πανελλήνιες 2026 – Νεοελληνική Γλώσσα: Τα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι
Λίγο πριν από την έναρξη των εξετάσεων, φιλόλογοι δίνουν συμβουλές για τη διαχείριση του άγχους, την κατανόηση των θεμάτων και τη σωστή προετοιμασία...
Πανελλήνιες 2026 – Νεοελληνική Γλώσσα: Τα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι