Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιχείρηση «αναδόμηση» της Ειδικής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, με το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) να δίνει το «πράσινο φως» για τον ριζικό ανασχεδιασμό των δομών και των θεσμών υποστήριξης.
Στόχος της ηγεσίας του ΙΕΠ είναι η μετάβαση από το παραδοσιακό δίπολο «γενική-ειδική εκπαίδευση» σε ένα αμιγώς συμπεριληπτικό μοντέλο, ευθυγραμμισμένο με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και την Εθνική Στρατηγική 2024-2030.
Κεντρικό άξονα της μεταρρύθμισης αποτελεί η αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας για ΣΜΕΑΕ, Τμήματα Ένταξης (ΤΕ), καθώς και των υποστηρικτικών δομών ΚΕΔΑΣΥ και ΕΔΥ, συμπεριλαμβανομένης της επαναριοθέτησης των καθηκόντων για εκπαιδευτικούς, Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό (ΕΕΠ) και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό (ΕΒΠ).
Συγκρότηση Ομάδων εργασίας για θέματα ειδικής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης
Το ΙΕΠ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του προβαίνει στη συγκρότηση επιτροπών με σκοπό την διατύπωση εισηγήσεων για θέματα ειδικής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.
Πιο συγκεκριμένα, η διατύπωση εισηγήσεων αφορά στον ανασχεδιασμό των πλαισίων λειτουργίας των ενταξιακών θεσμών εκπαίδευσης και καθηκόντων του προσωπικού, την ένταξη, φοίτηση και αποφοίτηση των μαθητών με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε όλους τους τύπους σχολείων Ε.Α.Ε., Τ.Ε. και προγραμμάτων πρώιμης παρέμβασης και παράλληλης στήριξης, τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις του εκπαιδευτικού προσωπικού που υπηρετεί σε Σ.Μ.Ε.Α.Ε., ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. ή Τμήματα Ένταξης, ή που συμμετέχει σε προγράμματα παράλληλης στήριξης συνεκπαίδευσης και παροχής διδασκαλίας κατ’ οίκον, του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού και του Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού που υπηρετεί σε Σ.Μ.Ε.Α.Ε. και ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. ή σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας, γενικής ή επαγγελματικής εκπαίδευσης, τον Ενιαίο Κανονισμό Λειτουργίας ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. (τρόπος λειτουργίας, σκοποί, αρμοδιότητες, καθηκοντολόγια), τον ανασχεδιασμό του Ενιαίου Κανονισμού Λειτουργίας Σ.Δ.Ε.Υ./Ε.Δ.Υ. (τρόπος λειτουργίας, σκοποί, αρμοδιότητες, καθηκοντολόγια) και τον σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων πρώιμης εκπαιδευτικής και υποστηρικτικής παρέμβασης.
Τον συντονισμό και την ευθύνη λειτουργίας των ομάδων έχει ο Αντιπρόεδρος του ΙΕΠ, κ. Κωνσταντίνος Λολίτσας.
Ομάδα εργασίας για τις Σ.Μ.Ε.Α.Ε. και Ε.Ε.Π./Ε.Β.Π.
- Μαρία Γελαστοπούλου, Σύμβουλος Α΄ Ειδικής Αγωγής του ΙΕΠ, Συντονίστρια της Μονάδας Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης
- Μαρία Κουλιανού, Σύμβουλος Α΄ Ψυχολόγων, Αναπληρώτρια Συντονίστρια της Μονάδας Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης
- Ιωάννης Μπουσδούνης: Προϊστάμενος Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του ΥΠΑΙΘΑ
- Ευγενία Παναγιωτοπούλου: Προϊσταμένη Τμήματος Α΄ Διεύθυνσης ΕΑΕ του ΥΠΑΙΘΑ
- Γεωργία Μπουλμέτη: Σύμβουλος Εκπαίδευσης Κοινωνικών Λειτουργών
- Γεώργιος Μπούρχας: Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης
- Μαργαρίτα Σουλτάνη: Διευθύντρια Εργαστηρίου Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.)
- Παναγιώτης Σταμάτης: Διευθυντής Εργαστηρίου Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.)
- Φίλιππος Κατσούλης: Σύμβουλος Ειδικής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης
- Ιωάννης Παραράς, Διευθυντής ΕΝΕΕΓΥΛ Αιγάλεω
- Αθηνά Πρωτόπαππα, ΠΕ25 Σχολικών Νοσηλευτών, Πρόεδρος Επιστημονικού Τομέα Σχολικής Νοσηλευτικής Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος.
Ομάδα εργασίας για ΚΕΔΑΣΥ και ΣΔΕΥ/ΕΔΥ
- Μαρία Γελαστοπούλου, Σύμβουλος Α΄ Ειδικής Αγωγής του ΙΕΠ, Συντονίστρια της Μονάδας Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης
- Μαρία Κουλιανού, Σύμβουλος Α΄ Ψυχολόγων, Αναπληρώτρια Συντονίστρια της Μονάδας Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης
- Ιωάννης Μπουσδούνης: Προϊστάμενος Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης ΥΠΑΙΘΑ
- Γεωργία Μπουλμέτη: Σύμβουλος Εκπαίδευσης Κοινωνικών Λειτουργών
- Μαρία Χουρδάκη: Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ψυχολόγων
- Ευγενία Παναγιωτοπούλου: Προϊσταμένη Τμήματος Α΄ Διεύθυνσης Ε.Α.Ε. ΥΠΑΙΘΑ
- Ευσταθία Ηλιοπούλου: Προϊσταμένη Κέντρου Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.).
- Ομάδα εργασίας για τους Ενταξιακούς Θεσμούς (Τ.Ε. – Π.Σ. – Πρώιμη/Έγκαιρη Παρέμβαση)
- Μαρία Γελαστοπούλου, Σύμβουλος Α΄ Ειδικής Αγωγής του ΙΕΠ, Συντονίστρια της Μονάδας Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης
- Ιωάννης Μπουσδούνης: Προϊστάμενος Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης ΥΠΑΙΘΑ
- Αθηνά Άννα Χριστοπούλου: Προϊσταμένη Τμήματος Γ΄ Διεύθυνσης Ε.Α.Ε. ΥΠΑΙΘΑ
- Γρηγόριος Πολυχρονάκης: Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης
- Βασιλική Παπαχρήστου: Φιλόλογος με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
- Αναστασία Μπαντούνα: Δασκάλα με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
- Ελευθερία Παπαμιχαλοπούλου: Νηπιαγωγός με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
- Βασιλική Σιαμαντά: Νηπιαγωγός με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
- Ελένη Χατζούλη: Δασκάλα με εξειδίκευση στην Ε.Α.Ε., Προϊσταμένη Εκπαιδευτικών θεμάτων της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πειραιά
- Ελένη Μπαλδιμτσή, Φιλόλογος με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση.
Τα μέλη των ομάδων εργασίας δύνανται να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις και εξ αποστάσεως.
Για την εύρυθμη λειτουργία των ομάδων χρέη γραμματειακής υποστήριξης καλύπτονται ως εξής:
1η ομάδα εργασίας
Ευαγγελία Σίττα, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στο ΙΕΠ ως τακτική γραμματέας
Παναγιώτα Θεοδωρακοπούλου, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στο ΙΕΠ ως αναπληρώτρια γραμματέας
2η ομάδα εργασίας
Παναγιώτα Θεοδωρακοπούλου, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στο ΙΕΠ ως τακτική γραμματέας
Αναστασία Βίτσα, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στο ΙΕΠ ως αναπληρώτρια γραμματέας
3η ομάδα εργασίας
Αναστασία Βίτσα, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στο ΙΕΠ ως τακτική γραμματέας
Παναγιώτα Θεοδωρακοπούλου, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στο ΙΕΠ ως αναπληρώτρια γραμματέας.
Σχολική Συμπερίληψη: Η νέα αρχιτεκτονική στην Ειδική Αγωγή
Σύμφωνα με το πλαίσιο της νέας εισήγησης, η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με τις επιταγές του ΟΗΕ και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από την απλή «συνύπαρξη» στην ουσιαστική ενταξιακή παιδαγωγική.
Η νέα προσέγγιση καταργεί το δίπολο «γενική - ειδική εκπαίδευση», προκρίνοντας ένα ενιαίο, διαφοροποιημένο περιβάλλον μάθησης που ανταποκρίνεται στην ετερογένεια του μαθητικού πληθυσμού.
Η πιο εμβληματική αλλαγή αφορά τη φιλοσοφία της Παράλληλης Στήριξης. Το ΙΕΠ επισημαίνει ότι η συνεχής φυσική παρουσία ενός εκπαιδευτικού αποκλειστικά δίπλα σε έναν μαθητή ελλοχεύει τον κίνδυνο της «μαθημένης ανημπόριας» και του κοινωνικού στίγματος.
Τι προβλέπει το νέο συνεργατικό μοντέλο:
Κατάργηση του ρόλου «ηγέτη-βοηθού»: Οι δύο εκπαιδευτικοί μέσα στην αίθουσα (γενικής και ειδικής αγωγής) είναι ισότιμοι δάσκαλοι για όλα τα παιδιά.
Εναλλαγή ρόλων: Οι εκπαιδευτικοί συνεργάζονται στενά στον προγραμματισμό, τη διδασκαλία και την αξιολόγηση, εφαρμόζοντας διαφοροποιημένες παρεμβάσεις.
Εστίαση στην αυτονομία: Στόχος είναι ο μαθητής με αναπηρία να μην εξαρτάται από έναν «ειδικό δάσκαλο», αλλά να εντάσσεται οργανικά στην ομάδα της τάξης.
Υποστήριξη πολλαπλών μαθητών: Σε τάξεις με περισσότερους από έναν μαθητές με αναπηρία, η υποστήριξη θα παρέχεται μέσω της συνδιδασκαλίας, αποφεύγοντας την κατηγοριοποίηση.
Ολιστική Πρώιμη Παρέμβαση από 0 έως 6 ετών
Στο επίκεντρο της Εθνικής Στρατηγικής 2024-2030 τίθεται η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση. Το σχέδιο δράσης προβλέπει ένα οικογενειοκεντρικό μοντέλο με ολιστική υποστήριξη από διεπιστημονικές ομάδες.
Ο έγκαιρος εντοπισμός αναγκών πριν από την είσοδο στην υποχρεωτική εκπαίδευση θεωρείται κλειδί για την ακαδημαϊκή πρόοδο και την κοινωνική ενσωμάτωση των παιδιών.
Αναβάθμιση δομών και ρόλος γονέων
Ο ανασχεδιασμός δεν περιορίζεται στις σχολικές αίθουσες αλλά επεκτείνεται στις υποστηρικτικές δομές (ΚΕΔΑΣΥ, ΕΔΥ). Οι θεσμοί αυτοί καλούνται να λειτουργήσουν με βάση τις αρχές της συμπερίληψης, παρέχοντας εξατομικευμένο προσανατολισμό και διεπιστημονική προσέγγιση.
Παράλληλα, αναβαθμίζεται ο ρόλος των γονέων, οι οποίοι πλέον αναγνωρίζονται ως ισότιμα μέλη της ομάδας σχεδιασμού του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης (ΕΠΕ). Η συμμετοχή τους κρίνεται απαραίτητη, καθώς το ΕΠΕ νοείται ως ένα συνεχές πλαίσιο δράσεων που εκτείνεται και εκτός του σχολικού ωραρίου.
Σχολικοί Νοσηλευτές και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό
Η συμμόρφωση με τη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ επιτάσσει την ενίσχυση των σχολείων με Σχολικούς Νοσηλευτές και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό (ΕΒΠ).
Η παρουσία τους δεν εξυπηρετεί μόνο ιατρικές ανάγκες, αλλά συμβάλλει καθοριστικά στην αυτόνομη διαβίωση και την αυτορρύθμιση των μαθητών εντός του εκπαιδευτικού πλαισίου.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
Έκτακτο επίδομα 200 ευρώ για το Πάσχα – Μέχρι πότε οι αιτήσεις
Μιχάλης Τσιλιβάκος