Κοινωνικά έχει επικρατήσει μία λογική που αντιμετωπίζει το σχολείο ως χώρο εξυπηρέτησης και τον εκπαιδευτικό ως υπάλληλο που οφείλει να ικανοποιεί απαιτήσεις.
Η παιδαγωγική όμως δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση και η βαθμολόγηση των παιδιών δεν αποτελεί προϊόν πίεσης. Από την πολιτεία συνήθως οι εκπαιδευτικοί αφήνονται εκτεθειμένοι, διαρκώς ελεγχόμενοι και δίχως σαφή θεσμικά όρια. Για να αποφύγουν τις συγκρούσεις αυτολογοκρίνονται κι ασκούν τον παιδαγωγικό τους ρόλο σε κλίμα φόβου και σε διαρκή άμυνα. Να λοιπόν το εύφορο έδαφος, όπου υπερισχύει η πίεση κι όχι ο διάλογος. Να και το σχολείο που τελικά δεν μορφώνει. Απλώς αναπαράγει τη βία. Επιχειρείται συστηματικά μία επικίνδυνη κανονικοποίηση: ο εκπαιδευτικός να εργάζεται όλο και περισσότερο, να αναλαμβάνει όλο και πιο πολλές ευθύνες και να δέχεται μια διαρκώς αυξανόμενη πίεση, χωρίς ουσιαστική υποστήριξη.
Μέσα σε όλα αυτά πυκνώνουν, σιωπηλά τις περισσότερες φορές, και τα φαινόμενα bulling γονέων, ακόμη και μαθητών, προς τους εκπαιδευτικούς. Ολοένα και συχνότερα δημοσιοποιούνται πιέσεις για αλλαγή βαθμολογίας ή παιδαγωγικών αποφάσεων, λεκτικές επιθέσεις, δημόσιες στοχοποιήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακόμη και απειλές άσκησης σωματικής βίας. Ο εργασιακός εκφοβισμός είναι εδώ! Έχοντας επικρατήσει η λογική του γονέα- πελάτη, που απαιτεί ικανοποίηση αιτημάτων (ειδική μεταχείριση, αλλαγή βαθμολογίας ή και μείωση ποινής) υποβαθμίζεται σταδιακά ο δάσκαλος- λειτουργός κι εκπέμπεται λανθασμένο προς την κοινωνία μήνυμα ότι μετατρέπεται σταδιακά σε διαρκώς ελεγχόμενο και υπόλογο γραφειοκράτη. Και φυσικά όλα τα παραπάνω αποδυναμώνουν τη μαθησιακή διαδικασία, ενισχύουν αντικοινωνικές συμπεριφορές και διαταράσσουν το παιδαγωγικό κλίμα της τάξης. Πως μπορεί όμως στους καιρούς μας ο εκπαιδευτικός να υπερασπίσει την εκπαιδευτική αυτονομία;
Πώς μπορεί να αντικρούσει την πολιτική- κυβερνητική επιλογή που θεωρεί το σχολείο κόστος αντί για επένδυση; Να υπενθυμίσω τις πολλαπλές λειτουργίες και του ρόλους που παίζει ο εκπαιδευτικός στην εκπαιδευτική διαδικασία. Είναι απλώς ένας δάσκαλος του τζάμπα: Κάνει τα πάντα στο σχολείο. Είναι παιδαγωγός, είναι ψυχολόγος, είναι κοινωνικός λειτουργός, είναι και γραμματέας. Διδάσκει, αξιολογείται, γραφειοκρατεί, καλύπτει κενά ενός συστήματος που υπολειτουργεί, συμμετέχει σε προγράμματα, επιτροπές και δράσεις χωρίς καμία ουσιαστική αποζημίωση. Το δόγμα της δημόσιας εκπαίδευσης θέλει ο εκπαιδευτικός να προσφέρει δωρεάν χρόνο, γνώση και ψυχική αντοχή. Είναι συνοδός «εκπαιδευτικών» εκδρομών διακινδυνεύοντας πολλές φορές την ψυχική του υγεία αλλά και την οικογενειακή του γαλήνη. Μένει μετά το κουδούνι για να βοηθήσει τον μαθητή. Κουβαλά στο σπίτι του την αγωνία για τα παιδιά που δυσκολεύονται.
Είναι λειτουργός που κάθε πρωί μπαίνει σε μία τάξη μικρογραφία της κοινωνίας. Συναντά καθημερινά παιδιά με άλλες αφετηρίες, άλλες δυσκολίες, άλλα όνειρα. Μπαίνει σε μία τάξη όχι απλώς να παραδώσει ύλη αλλά για να δημιουργήσει χώρο ασφάλειας. Να διδάξει γράμματα αλλά και σεβασμό. Να μάθει στα παιδιά να σκέφτονται κι όχι τί να σκέφτονται. Γι αυτό είναι καθημερινά στις επάλξεις. Δεν αποτιμά την ποιότητα της διδασκαλίας του με βάση το ωράριο αλλά με βάση το αξιακό αποτύπωμα. Με βάση την επιμονή του για δημοκρατία μέσα στην τάξη. Υπερασπίζεται το παιδί που δεν έχει φωνή. Δίνει ευκαιρίες εκεί που οι άλλοι διακρίνουν πρόβλημα. Ο εκπαιδευτικός είναι αυτός που πιστεύει κι όχι μόνο γνωρίζει. Πιστεύει στα παιδιά, πιστεύει στη γνώση και τις αξίες. Πιστεύει στην κοινωνία που μπορεί να γίνει καλύτερη. Είναι απλώς ένας δάσκαλος του τζάμπα. Στο αγωνιώδες ερώτημα ενός παιδιού: «Αν δεν τα καταφέρω, αξίζω;» δεν χωρά απάντηση για επίτευξη στόχων, ποσοτικούς δείκτες, ούτε επιτρέπονται πειραματισμοί με όρους αγοράς.
Το σχολείο είναι χώρος στήριξης κι όχι χώρος ταξινόμησης. Το δημόσιο σχολείο δεν το υπερασπίζονται οι δείκτες αλλά οι άνθρωποί που κινούνται μέσα σ αυτό. Δεν χρειάζεται απάντηση στο αν το σχολείο αποδίδει. Το βασικό ερώτημα είναι αν η δημοκρατία αντέχει χωρίς ισχυρό δημόσιο σχολείο. Και η εκπαίδευση είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να στηρίζεται σε κυβερνητικές πολιτικές του τζάμπα
Υ.Γ.
«Μπούλινγκ εναντίον εκπαιδευτικού από ομάδα μαθητών με κοινωνικά και μαθησιακά προβλήματα, όπως η ίδια η Διευθύντρια του σχολείου ομολογεί, οι οποίοι πετούσαν την ώρα του μαθήματος εναντίον της βιβλία, μπουκάλια νερού, συσκευασίες γάλα-κακάο, χτυπώντας τα θρανία με εκκωφαντικούς θορύβους και με μίμηση κραυγών ζώων την ώρα του μαθήματος. Άλλες φορές απέκλειαν την έξοδο της τοποθετώντας θρανία στην πόρτα της αίθουσας, επειδή διαφωνούσαν με το πρόγραμμα διδασκαλίας του Υπουργείου και με τη βαθμολογία. Η εκπαιδευτικός υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε».
Στο κλείσιμο του κειμένου «έσκασε» η είδηση του τραγικού αυτού γεγονότος. Εκπαιδευτικός έχασε τη μάχη με την υγεία της. Εκπαιδευτικός με πολύ σοβαρές σπουδές λέγεται ότι έχασε τη μάχη εξαιτίας της αδιαφορίας ενός ολόκληρου συστήματος που δεν την προστάτευσε. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες για τις συνθήκες του θανάτου της θεωρώ ότι όλοι πρέπει να αφυπνιστούν, γιατί η σχολική βία είναι εδώ, διαβρώνει και εγκυμονεί κινδύνους. Και όσο σιωπούμε για τη σχολική βία ή την καλύπτουμε φοβούμενοι τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό στιγματισμό της σχολικής μονάδας, τόσο επιτρέπουμε σε εκπαιδευτικούς να διαλύονται ψυχικά και σωματικά μέσα στη σχολική τάξη.
Δημήτρης Λυμπεράκης
Εκπαιδευτικός
Περιφερειακός Σύμβουλος Καβάλας
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για όλους του εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα - ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΔΩ ΕΩΣ ΑΥΡΙO 10 TΟ ΠΡΩΙ