Κοκκινάκη Υπατία Την «εκκωφαντική καθυστέρηση» άνω του ενός έτους στην κατάθεση του νομοσχεδίου για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και πανεπιστημιακού Τμήματος Χορού καταγγέλλει το Σωματείο Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ).
Σε επιστολή που απευθύνεται στην πολιτική ηγεσία των Υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού, οι εργαζόμενοι στον χορό κάνουν λόγο για «απολύτως αδικαιολόγητη ολιγωρία» που «υπονομεύει το μέλλον της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα».
Όπως επισημαίνεται, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις και τις τέσσερις επιστολές με αίτημα θεσμικής συνάντησης από τον Οκτώβριο του 2024, το Σωματείο δεν έχει λάβει καμία απάντηση. Η σιωπή αυτή, τονίζεται, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το ζήτημα έχει ήδη κριθεί από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο αναγνωρίζει ότι η καλλιτεχνική εκπαίδευση «δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή κατάρτιση» και τελεί «υπό αυξημένη κρατική ευθύνη».
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται ο χορός, «το μοναδικό πεδίο παραστατικής τέχνης χωρίς πανεπιστημιακή εκπροσώπηση», γεγονός που, σύμφωνα με το ΣΕΧΩΧΟ, διαιωνίζει μια διαχρονική ανισότητα εις βάρος των εργαζομένων του κλάδου. Το Σωματείο ξεκαθαρίζει πως δεν αποδέχεται τον σχεδιασμό ενός ιδρυτικού νόμου «χωρίς ουσιαστική διαβούλευση» και ζητά άμεση, δεσμευτική συνάντηση με την πολιτική ηγεσία, πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη. «Η ίδρυση πανεπιστημιακού Τμήματος Χορού δεν μπορεί να γίνει κεκλεισμένων των θυρών», τονίζουν, καταθέτοντας παράλληλα δέκα συγκεκριμένες θέσεις για την αναβάθμιση της δημόσιας καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και τη διασφάλιση επαγγελματικών και ακαδημαϊκών δικαιωμάτων.
Η επιστολή του Σωματείου Εργαζομένων στο χώρο του Χορού
ΘΕΜΑ: Άμεσο αίτημα συνάντησης με το ΣΕΧΩΧΟ – Επείγουσα Προειδοποίηση για την Ακραία Καθυστέρηση του Νομοσχεδίου για την Ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και του Τμήματος Χορού και υποχρέωση αναβάθμισης της δημόσιας καλλιτεχνικής εκπαίδευσης
Αξιότιμες και αξιότιμοι,
Η παρούσα επιστολή αποστέλλεται με αφορμή την εκκωφαντική καθυστέρηση, που ξεπερνά πλέον το ένα έτος, στην κατάθεση του σχεδίου νόμου για την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και του Τμήματος Χορού. Η καθυστέρηση αυτή είναι απολύτως αδικαιολόγητη και υπονομεύει τη διαδικασία που έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί εδώ και πολύ καιρό, προκαλώντας σοβαρούς κινδύνους για το μέλλον της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Ως Σωματείο Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (Σ.Ε.Χω.Χο.) επανερχόμαστε ένα έτος μετά την τελευταία επίσημη παρέμβασή μας, χωρίς να έχουμε λάβει απάντηση στις τέσσερις επιστολές με αίτημα θεσμικής συνάντησης που απευθύναμε από τον Οκτώβριο του 2024 (3/10/2024, 7/11/2024, 19/12/2024, 03/01/2025) προς τον Υφυπουργό και τους Γενικούς Γραμματείς του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Η παρατεταμένη αυτή σιωπή αποκτά ιδιαίτερη θεσμική βαρύτητα, δεδομένου ότι το ζήτημα της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και ειδικότερα του χορού έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο κρίσης της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία έχει αναγνωρίσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα
της και την υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει τη συνέχειά της, την ποιότητά της και τη θεσμική της προστασία.
Οφείλουμε να υπογραμμίσουμε ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου (ΣτΕ), η καλλιτεχνική εκπαίδευση:
● δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή κατάρτιση,
● συνιστά ειδική μορφή επαγγελματικής εκπαίδευσης αυξημένων απαιτήσεων,
● και τελεί υπό αυξημένη κρατική ευθύνη, ιδίως όταν αφορά δημόσιες και εποπτευόμενες σχολές.
Στο πλαίσιο αυτό, η ίδρυση πανεπιστημιακού Τμήματος Χορού δεν μπορεί να εξεταστεί αποσπασματικά ή αποκομμένα από το συνολικό οικοδόμημα της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Αντιθέτως, οφείλει να συνδεθεί οργανικά με την αναβάθμιση και θεσμική αποκατάσταση των δημόσιων και ιδιωτικών εποπτευόμενων Ανώτερων Επαγγελματικών Σχολών Χορού (Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, Εθνική Λυρική Σκηνή και οι Ανώτερες Επαγγελματικές Σχολές Χορού που υπάγονται στο Υπουργείο Πολιτισμού).
Επισημαίνουμε με έμφαση ότι ο χορός παραμένει μέχρι σήμερα το μοναδικό πεδίο παραστατικής τέχνης στην Ελλάδα χωρίς πανεπιστημιακή εκπροσώπηση, γεγονός που εντείνει μια διαχρονική ανισότητα εις βάρος των εργαζομένων του κλάδου. Η αποκατάσταση αυτής της ανισότητας δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς:
● τη διασφάλιση των επαγγελματικών και ακαδημαϊκών δικαιωμάτων των αποφοίτων τους,
● και την προστασία των θέσεων εργασίας των διδασκουσών και διδασκόντων.
Ως σωματείο εργαζομένων, δεν αποδεχόμαστε τον σχεδιασμό ενός ιδρυτικού νόμου για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού πανεπιστημίου χωρίς την ουσιαστική διαβούλευση με όλα τα συλλογικά όργανα των εργαζομένων στον κλάδο του χορού, ιδίως όταν η σχετική νομολογία καθιστά σαφή την ευθύνη της Πολιτείας να προβαίνει σε ουσιαστικό διάλογο και τεκμηριωμένο σχεδιασμό.
Ζητούμε άμεσο και δεσμευτικό προγραμματισμό συνάντησης με την πολιτική ηγεσία των Υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού, πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, ώστε:
● να συζητηθεί το πλαίσιο ίδρυσης του πανεπιστημιακού Τμήματος Χορού
● και να διασφαλιστεί η συμμόρφωση της Πολιτείας με τις συνταγματικές και νομολογιακές της υποχρεώσεις σε σχέση με τις υπάρχουσες δομές καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.
Παρακάτω σας παραθέτουμε τις 10 θέσεις του Σωματείου μας (ΣΕΧΩΧΟ) για την Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών, οι οποίες είχαν κατατεθεί με την τελευταία μας επιστολή στις 3 Ιανουαρίου 2025 και δεν έχουμε καμία περαιτέρω επικοινωνία επί των καίριων θεμάτων που θίγονται με το επικείμενο νομοσχέδιο της κυβέρνησης σχετικά με την Ανωτατοποίηση των σπουδών μας:
1_Σύσταση Διοικούσας Επιτροπής. Κριτήρια και σύνθεση ως προς τις ιδιότητες των προσώπων: Αιτούμαστε να οριστούν κριτήρια της προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής, μέχρι να καταστεί ο νεοσύστατος θεσμός αυτοτελής. Να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στην ακαδημαϊκή, καλλιτεχνική, εκπαιδευτική και νομικοτεχνική ιδιότητα.
Αίτημα εκπροσώπησης συλλογικών οργάνων (δυνατότητα να ορίσει το κάθε Διοικητικό Συμβούλιο 1 ή 2 εκπροσώπους από τον κλάδο) πρωτοβάθμιων σωματείων από κάθε καλλιτεχνικό κλάδο (μουσικής, χορού, θεάτρου) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ).
2_Διασφάλιση και διατήρηση δωρεάν και δημόσιας επαγγελματικής σχολής στην ανώτερη βαθμίδα. Υπενθυμίζουμε πως ήταν πάγιο αίτημα του κλάδου να μην αποσυρθούν οι δημόσιες σχολές από την ανώτερη βαθμίδα. Ήταν δέσμευση από μεριάς του πρωθυπουργού όπως και των δύο συναρμόδιων υπουργείων -που καταγράφηκε και στα πρακτικά της συνάντησης της 1 Μαρτίου 2023 στην επιτροπή έργου στην οποία είχαμε συμμετάσχει.
Θεωρούμε σφάλμα την επερχόμενη κατάργηση των δύο μοναδικών ανώτερων σχολών. Εμμένουμε στην συνταγματική κατεύθυνση η εκάστοτε κυβέρνηση να διατηρήσει την δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση στην ανώτερη βαθμίδα, τόσο για λόγους δωρεάν πρόσβασης στην ανώτερη εκπαίδευση όσο και για να διασφαλιστούν οι αντίστοιχες θέσεις εργασίας.
3_Κριτήρια διδασκόντων στο τμήμα χορού: συνδυασμός τυπικών κριτηρίων (πτυχίο, μεταπτυχιακό, δίπλωμα ανώτερης σχολής ή διδακτορικού τίτλου), της επαγγελματικής και εκπαιδευτικής εμπειρίας καθώς και του καλλιτεχνικού έργου και της ερευνητικής δραστηριότητας. Η μη κατοχή διδακτορικών τίτλων να μην αποτελέσει σκόπελο στελέχωσης του τμήματος και ταυτόχρονα να τεθούν συγκεκριμένα αξιολογικά τυπικά κριτήρια και αντικειμενικά προσόντα για τους μη κατέχοντες τίτλο διδακτορικού, ανάλογα με τον συνδυασμό αυτών των κριτηρίων και του γνωστικού αντικειμένου που θα κληθούν να διδάξουν. Να γίνει αντιστοίχηση επίσης των ακαδημαϊκών θέσεων και των κριτηρίων αυτών (όπως ΕΔΙΠ, ΕΕΠ, ΕΤΕΠ).
Ως προς την επιλογή προσώπων εγνωσμένου κύρους θα πρέπει να οριστούν ποια θα είναι τα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης όπως και να διασφαλιστεί η παιδαγωγική, ερευνητική και διδακτική επάρκεια πέραν του καλλιτεχνικού έργου των προσώπων αυτών.
Ως προς την τελική σύνθεση του διδακτικού προσωπικού, θεωρούμε αυτονόητα αναγκαία τη δημόσια προκήρυξη με όρους διαφάνειας και αξιοκρατίας ως προϋπόθεση για να τεθεί μια σωστή βάση στη λειτουργία της νέας σχολής. Ταυτόχρονα απαιτείται να προβλεφθούν μέτρα ώστε να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας των συναδελφισσών διδασκουσών κατά τη μετάβαση.
4_Διάρθρωση και τίτλος πτυχίου: αιτούμαστε την 4ετή φοίτηση με το γενικό τίτλο «Καλλιτέχνης του Χορού» και με απαραίτητες 3 κατευθύνσεις/ειδικότητες: Χορευτή/ριας(Performer), Χορογραφίας, Θεωρίας Χορού, από το β’ ή γ’ εξάμηνο. Ως προς την παιδαγωγική, να υπάρχει δυνατότητα παιδαγωγικών μαθημάτων ώστε μαζί με την ειδικότητα να υπάρχει και η δυνατότητα
παιδαγωγικής επάρκειας. Ένα σύνολο μαθημάτων τόσο πρακτικής όσο και θεωρίας να είναι υποχρεωτικά για όλους τους φοιτητές/ριες ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων.
5_Επαγγελματικά Δικαιώματα της πανεπιστημιακής φοίτησης.
Όπως είναι αυτονόητο, απαιτούμε τα πτυχία της νέας ΑΣΠΤ να ισοδυναμούν με το επίπεδο 6, με την επαγγελματική κατηγορία ΠΕ (πανεπιστημιακή εκπαίδευση) και με την αντίστοιχη δημιουργία επαγγελματικού κλάδου ΠΕ (χορευτή/χορογράφου/καθηγητή χορού) με σκοπό να καταστεί δυνατή, ανάμεσα σε άλλα, η διδασκαλία στη βασική και τη μέση εκπαίδευση. Τέλος το πτυχίο να εξασφαλίζει αυτόματη παιδαγωγική επάρκεια.
6_Ζήτημα ελάχιστου και ανώτατου αριθμού εισακτέων και διαδικασία εισαγωγής.
Πρόσβαση μέσω ειδικών εξετάσεων (κατά τα πρότυπα εισαγωγής στην ΑΣΚΤ, τμήματα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του Ιονίου Πανεπιστημίου) με ένα ή περισσότερα βασικό/ά μάθημα/τα γενικής παιδείας (πχ έκθεση) και με ειδικά καλλιτεχνικά μαθήματα δια ζώσης εν είδει ακρόασης.
Πρόβλεψη κατάλληλης διάρθρωσης σπουδών και υποδομών που θα υποστηρίζει έναν ικανοποιητικό αριθμό εισακτέων άνω των 25 που ορίζεται ως ο μέγιστος αριθμός για την εύρυθμη λειτουργία πρακτικών μαθημάτων σε μια αίθουσα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια αριθμητικά υπολογίσιμη πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Δεν νοείται το μοναδικό προπτυχιακό τμήμα χορού του νέου ΑΕΙ να δέχεται ένα τόσο μικρό αριθμό εισακτέων.
Να εξασφαλιστεί ένας ελάχιστος αριθμός εισακτέων , το ελάχιστο 50-70 στο τμήμα χορού όπως και ένας αντίστοιχος σοβαρός αριθμός φοιτητών από κατατακτήριες.
Αυτό μπορεί να εξασφαλιστεί με τη δημιουργία κατευθύνσεων από το δεύτερο ή τρίτο εξάμηνο όπως προαναφέρθηκε. Τέλος να προβλεφθεί δεύτερο τμήμα χορού εκτός Αθήνας.
7_Κτιριακές εγκαταστάσεις της νέας σχολής. Θεωρούμε άκρως προβληματικό να ιδρύεται νέο ΑΕΙ παραστατικών τεχνών με την υπάρχουσα διάσπαρτη κτιριακή υποδομή. Μια τέτοια συνθήκη ακυρώνει μέρος του ουσιαστικού καταστατικού σκοπού του ίδιου του πανεπιστημίου που είναι η προαγωγή της γνώσης και της έρευνας μέσα από την ανταλλαγή και την ώσμωση ανάμεσα σε φοιτητές και διδάσκοντες διαφορετικών πεδίων. Με το κτιριακό σκόρπισμα η διακαλλιτεχνική και διατμηματική σύνδεση καθίσταται αδύνατη και απαιτεί επιπλέον θεσμική φροντίδα.
Θα ήταν πολύ γόνιμο να συζητηθεί το τι μπορεί να προβλεφθεί για να υπερκεραστεί αυτή η δεδομένη συνθήκη μέσω σύμπραξης ή ενός μνημονίου συνεργασίας μεταξύ της ΑΣΠΤ με άλλα Πανεπιστήμια όπως μέρος των μαθημάτων να φιλοξενούνται σε αμφιθέατρα κάποιας υπάρχουσας σχολής, να δοθεί η δυνατότητα παρακολούθησης μαθημάτων σε άλλα τμήματα σχολών ανθρωπιστικών σπουδών, καλών τεχνών, υπαρχόντων τμημάτων μουσικής, θεάτρου, οπτικοακουστικών κ.α
8_Ακαδημαϊκή διαπερατότητα/διάδρομος από τις ανώτερες σχολές στην ανώτατη/πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Καλούμε το Υπουργείο Παιδείας να εξετάσει τη διαδικασία αυτή δημιουργώντας δυο ειδών κατηγορίες δικαιούχων (αποφοίτων των ανώτερων σχολών):
Α. οι απόφοιτοι ανώτερων σχολών μέχρι και την ίδρυση του νέου ΑΕΙ
Β. οι απόφοιτοι των ανώτερων σχολών (μετονομαζόμενες σε ΑΣΚΕ) από την ίδρυση της Σχολής Παραστατικών Τεχνών και πέρα.
Όπως υπαγορεύει η αρχή της ισότητας, θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα ανώτατης εκπαίδευσης σε όσους δεν την είχαν μέχρι και την ίδρυση του πανεπιστημιακού τμήματος (κατηγορία Α):
Προτείνουμε για την κατηγορία Β , τις διαδικασίες κατατακτηρίων.
Προτείνουμε για την κατηγορία Α έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό και ορισμό εκπαιδευτικών κριτηρίων που θα περιλαμβάνει παρακολούθηση μαθημάτων και συγκεκριμένες εξετάσεις συνδυάζοντας κριτήρια-όπως άλλα πανεπιστημιακά πτυχία και πιστωτικές μονάδες- ώστε να μπορεί να δίνεται η εξομοίωση του διπλώματος ανώτερης με το πτυχίο της ανώτατης εκπαίδευσης (επίπεδο 6). Ο αριθμός των θέσεων αυτών θα πρέπει να είναι επαρκής για να απορροφήσει την ενδεχόμενη μεγάλη ανταπόκριση.
Προτείνουμε τη σύσταση ειδικής επιτροπής για να εξετάσει και να σχεδιάσει τη διαδικασία πρόσβασης, το συμπληρωματικό πρόγραμμα σπουδών αυτής της κατηγορίας (βάσει πιστωτικών μονάδων και προγραμμάτων σπουδών των ανώτερων), όπως και τα συμπληρωματικά εκπαιδευτικά κριτήρια, τους τρόπους αξιολόγησης και την όλη διαδικασία ώστε να προστατευθεί το συνολικό οικοδόμημα της νέας σχολής ως προς τους τίτλους που θα απονέμει.
Στεκόμαστε με πολύ προβληματισμό και ενστάσεις στην πρόθεση του Υπουργείου σας για τη δημιουργία δύο ταχυτήτων αποφοίτων: αυτών των δημόσιων ανώτερων σχολών από τη μια και των ιδιωτικών από την άλλη για ένταξη στην ΑΣΠΤ. Η πρόβλεψη αυτοδίκαιης κατάταξης μόνο για τους αποφοίτους των ΚΣΟΤ και ΕΛΣ (χωρίς εξετάσεις και κριτήρια) θα εγκαθιδρύσει μια προνομιακή μεταχείριση και θα διαχωρίσει την ισχύ των διπλωμάτων που ήταν μέχρι τώρα ενιαία, εγείροντας δίκαιο αίτημα προσβολής. Εμμένουμε στην σύσταση ειδικής επιτροπής που θα εξετάσει το ζήτημα με τη συμμετοχή των συλλογικών οργάνων.
9_Νέα επαγγελματική κατηγορία ΚΕ, διαβάθμιση στο επίπεδο 5 και μεταφορά των Ανώτερων Σχολών Χορού στο Υπουργείο Παιδείας. Σε άρθρα διαρροής στον Τύπο στις 31 Οκτωβρίου 2024 υπήρξε η πληροφορία πως όλες οι ανώτερες σχολές χορού και δραματικής θα μεταφερθούν στο Υπουργείο Παιδείας υπό την ονομασία ΑΣΚΕ (Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης) όπως και θα διαβαθμιστούν τα πτυχία αυτά στο επίπεδο 5 με την συνακόλουθη δημιουργία νέας επαγγελματικής κατηγορίας ΚΕ (καλλιτεχνικής εκπαίδευση). τα ερωτήματα είναι πολλά : Ποιο θα είναι το περίγραμμα αυτής της νέας κατηγορίας; Τι επαγγελματικά και ακαδημαϊκά δικαιώματα θα προβλέπονται;
Λόγω του ότι η καλλιτεχνική εκπαίδευση συνιστά ειδική εκπαίδευση θα πρέπει η νέα αυτή επαγγελματική κατηγορία να αποτελεί καθ’ ολοκληρία απολύτως ισότιμη σε όλα τα επίπεδα με την κατηγορία ΤΕ. Τέλος μαζί με την νέα επαγγελματική κατηγορία θα πρέπει να δημιουργηθεί αντίστοιχος επαγγελματικός κλάδος.
10_ Άρση αρτιμέλειας. Πρόβλεψη για συμπεριληπτικό πρόγραμμα σπουδών με σκοπό το τμήμα να δέχεται υποψηφίους με αναπηρία.
Η ίδρυση πανεπιστημιακού τμήματος χορού αποτελεί μια πολύ ιδιαίτερη συνθήκη καθώς δημιουργείται για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού πανεπιστημίου. Η τεχνογνωσία και η βιωμένη εμπειρία διαμοιράζεται σε ένα μεγάλο φάσμα φορέων, προσώπων και συλλογικοτήτων. Ο σχεδιασμός και η σύνταξη ενός ιδρυτικού νόμου δεν νοείται να εξεταστεί κεκλεισμένων των θυρών κάτω από ελλιπείς συνθήκες διαλόγου, χωρίς να συμπεριληφθεί η τεκμηριωμένη επεξεργασία από τη μεριά του συλλογικού μας οργάνου, τέλος χωρίς μια εκτεταμένη και δομημένη διαδικασία διαβούλευσης με αντιπροσώπευση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, των συλλογικών οργάνων καθώς και των διδακτικών, καλλιτεχνικών και ακαδημαϊκών κοινοτήτων., πριν κατατεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Με εκτίμηση,
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Όλγα Καλαντζή Μαργαρίτα Ισιδώρα Φρέιζερ
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ιδιωτικά σχολεία: Γείτονας, Ιόνιος και Εράσμειος σε επαφές με μεγάλα funds
Έρχονται πρόστιμα μέχρι και 1.000 ευρώ σε χιλιάδες κατόχους οχημάτων
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
