Λεωνίδας Βουρλιώτης Μια σημαντική υπηρεσιακή παρέμβαση φέρνει στο προσκήνιο ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. «Ο Ρόζα Ιμβριώτη», αναδεικνύοντας το πρόβλημα χιλιάδων εκπαιδευτικών που, ενώ φροντίζουν αποδεδειγμένα υπερήλικες και ανάπηρους γονείς, δεν λαμβάνουν καμία ουσιαστική στήριξη στις υπηρεσιακές τους μεταβολές.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό που δημοσιεύει το alfavita.gr, η πρόταση εστιάζει στην ανάγκη μοριοδότησης στις τακτικές μεταθέσεις για τους εκπαιδευτικούς-φροντιστές.
Όπως επισημαίνεται, ενώ η αναπηρία γονέα λαμβάνεται υπόψη στις αποσπάσεις (βάσει του Ν. 4722/2020), υπάρχει ένα σοβαρό «θεσμικό κενό» στις μεταθέσεις, καθώς η ειδική κατηγορία αφορά σχεδόν αποκλειστικά συζύγους και τέκνα.
Τι προβλέπει η πρόταση νομοθετικής ρύθμισης
Η πρόταση, η οποία καλείται να στηριχθεί από το Δ.Σ. της ΔΟΕ και να υιοθετηθεί από το Υπουργείο Παιδείας, περιλαμβάνει συγκεκριμένη μοριοδότηση ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιείται από τα ΚΕΠΑ:
Αναπηρία γονέα 50-66%: Πρόσθετα +2 μόρια στις μεταθέσεις.
Αναπηρία γονέα 67% και άνω: Πρόσθετα +4 μόρια στις μεταθέσεις.
Παράλληλα, ζητείται ο χρόνος απόσπασης για λόγους φροντίδας γονέα να λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας στην οργανική θέση, ώστε να μην χάνεται το δικαίωμα θεμελίωσης μετάθεσης.
Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, το κράτος οφείλει να στηρίξει όσους αναλαμβάνουν μια ευθύνη που κανονικά θα έπρεπε να καλύπτεται από ένα δημόσιο σύστημα πρόνοιας. Η έλλειψη τέτοιων ρυθμίσεων οδηγεί σε οικονομική και ψυχολογική εξόντωση των εκπαιδευτικών, καθώς αδυνατούν να υπηρετήσουν κοντά στον τόπο κατοικίας των γονέων τους που εξαρτώνται από αυτούς.
Αναλυτικά η ανακοίνωση
«Να μοριοδοτούνται στις μεταθέσεις οι χιλιάδες εκπαιδευτικοί που γίνονται αποδεδειγμένα φροντιστές των υπερήλικων ανάπηρων γονιών τους και γενικά να στηρίζονται όσοι αναλαμβάνουν την υποχρέωση αυτή που θα έπρεπε και απαιτούμε να είναι φροντίδα του κράτους.
Ζητάμε το Δ.Σ. της ΔΟΕ να στηρίξει την πρόταση και κυβέρνηση - ΥΠΑΙΘΑ να ψηφίσουν αντίστοιχη νομοθετική διάταξη.
Συναδέλφισσες, Συνάδελφοι, Συνάδελφοι μέλη του Δ.Σ. της ΔΟΕ
Α) Το Δ.Σ. του Συλλόγου μας “ΡΟΖΑ ΙΜΒΡΙΩΤΗ” στηριζόμενο στην αναλυτική παρουσίαση του σοβαρού αυτού ζητήματος που ετοίμασε συναδέλφισσα μέλος του Συλλόγου μας, που είναι η ίδια φροντίστρια υπερήλικα ανάπηρου γονιού, προχωρά στην ανάδειξή του ως σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα και στην απαίτηση να στηρίζονται με ποικίλους τρόπους και καταρχήν να μοριοδοτούνται στις μεταθέσεις οι συνάδελφοι που αποδεδειγμένα γίνονται φροντιστές των ηλικιωμένων ανάπηρων γονιών τους και εννοείται να στηρίζονται και όλοι οι εργαζόμενοι που βρίσκονται ή θα βρεθούν σε αυτή τη θέση με όλους τους ενδεδειγμένους τρόπους.
Να πούμε καταρχήν ότι η φροντίδα των υπερίληκων ανάπηρων ανθρώπων, που δεν μπορούν πλέον μόνοι τους να αυτοσυντηρούνται, είναι υποχρέωση και θα έπρεπε να την αναλαμβάνει το κράτος εντελώς δωρεάν μέσα από το δημόσιο σύστημα υγείας και πρόνοιας. Δυστυχώς, αν και η κοινωνική ασφάλιση ήταν η μεγαλύτερη κατάκτηση του 20ού αιώνα, από το 1991 και μετά με μια σειρά νόμους και διατάξεις οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ μεταφέρουν τις υποχρεώσεις του κράτους στους ίδιους τους ασφαλισμένους, με αποτέλεσμα να πληρώνουμε ακριβά για ασφάλιση-σύνταξη αλλά οι παροχές (φάρμακα, γιατροί, νοσοκομεία, φροντίδα ηλικιωμένων…) να μεταφέρονται όλο και πιο πολύ στους ίδιους τους ασφαλισμένους. Η ανάγκη του παρόντος αιτήματος, να στηριχτούν δηλαδή οι εκπαιδευτικοί φροντιστές των ηλικιωμένων ανάπηρων γονιών τους προκύπτει από αυτό ακριβώς το γεγονός, από το ότι δηλαδή το κράτος δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες του απέναντι στους υπερήλικες ασφαλισμένους και τελικά μεταφέρει αναγκαστικά τη δική του υποχρέωση στα παιδιά τους. Στη βάση αυτή, παραμένοντας και επιμένοντας στο βασικό αίτημά μας να αναλαμβάνει το κράτος τις υποχρεώσεις που του αναλογούν, στο βαθμό που αυτό δε γίνεται, είναι τελείως απαραίτητο να στηρίζονται τα παιδιά φροντιστές των ανάπηρων, υπερήλικων γονιών τους.
Β) Ακολουθεί η αιτιολόγηση και η πρότασή μας που στην ουσία είναι το κείμενο της συναδέλφισσας με ελάχιστες προσαρμογές που καταλήγει και σε πρόταση νομοθετικής ρύθμισης:
1. Συνοπτική περίληψη της κοινωνικής ανάγκης
Με βάση τα παραπάνω, όλοι γνωρίζουμε ότι χιλιάδες εκπαιδευτικοί στηρίζουν καθημερινά τους υπερήλικες γονείς τους που πάσχουν από πιστοποιημένη αναπηρία (ΚΕΠΑ). Παρά την καθοριστική συμβολή των παιδιών–φροντιστών στη διατήρηση της αξιοπρέπειας και της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων, η ελληνική νομοθεσία δεν αναγνωρίζει επαρκώς τον ρόλο του πιστοποιημένου οικογενειακού φροντιστή ως κοινωνική ανάγκη στις υπηρεσιακές μεταβολές (μεταθέσεις).
Αν και η αναπηρία του γονέα μοριοδοτείται σε διαδικασίες απόσπασης, δεν προβλέπεται ισοδύναμος μηχανισμός μοριοδότησης στις τακτικές μεταθέσεις, με αποτέλεσμα οι φροντιστές να αδυνατούν να μετακινηθούν κοντά στον τόπο κατοικίας των γονέων που εξαρτώνται από αυτούς.
Αυτό έχει ως συνέπεια:
τη διάλυση οικογενειακών δομών,
την μεγάλη επιβάρυνση των παιδιών φροντιστών που δεν πηγαίνουν τουλάχιστον κοντά στους γονείς που πρέπει να φροντίσουν με αποτέλεσμα να τσακίζονται οικονομικά, εργασιακά, ψυχολογικά, επειδή το κράτος δεν αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις του,
την αδυναμία των ηλικιωμένων να εξυπηρετηθούν εκτός του οικογενειακού περιβάλλοντος,
την ανισότητα μεταξύ φροντιστών συζύγων/τέκνων (που καλύπτονται) και φροντιστών γονέων (που δεν καλύπτονται επαρκώς).
2. Το «κενό» στη σημερινή νομοθεσία
Παρότι υπάρχουν ρυθμίσεις για:
- άδειες φροντιστών (Ν. 4808/2021),
προτεραιότητα ή μοριοδότηση για σοβαρά προβλήματα υγείας συζύγου ή τέκνων (Π.Δ. 50/1996, άρθρο 13),
μοριοδότηση για αποσπάσεις λόγω αναπηρίας γονέα (Ν. 4722/2020),
δεν υπάρχει αντίστοιχη ειδική μοριοδότηση στις τακτικές μεταθέσεις για εκπαιδευτικούς που είναι πιστοποιημένοι φροντιστές γονέων με αναπηρία.
Συγκεκριμένα:
Η μοριοδότηση αναπηρίας γονέα ισχύει μόνο για αποσπάσεις, όχι για μεταθέσεις.
Η ειδική κατηγορία μεταθέσεων αφορά σχεδόν αποκλειστικά σύζυγο και τέκνα, όχι γονείς.
Η φροντίδα υπερηλίκων γονέων δεν έχει αναγνωριστεί ως ιδιαίτερος κοινωνικός λόγος μετάθεσης, παρά τη μεγάλη κοινωνική της σημασία.
Άρα, υπάρχει θεσμικό κενό που δεν επιτρέπει τον οικογενειακό συντονισμό και την έμπρακτη υποστήριξη των υπερήλικων ατόμων με αναπηρία.
3. Ισχύον νομικό καθεστώς (βασικοί άξονες)
3.1. Κώδικας Δημοσίων Υπαλλήλων (Ν. 3528/2007)
Περιλαμβάνει γενικές ρυθμίσεις για άδειες, μετακινήσεις, κοινωνικά κριτήρια.
Δεν προβλέπει ειδική μοριοδότηση εκπαιδευτικών–φροντιστών γονέων.
3.2. Ν. 4808/2021 – Άδεια φροντιστή
Αναγνωρίζει τυπικά τον ρόλο του φροντιστή ως κοινωνικό δικαίωμα.
Δε συνδέεται με υπηρεσιακές μεταβολές (μεταθέσεις).
3.3. Ν. 4722/2020 – Μοριοδότηση για αποσπάσεις
Αναπηρία γονέα 50-66% → 1 μόριο
Αναπηρία γονέα 67+ → 3 μόρια
αλλά μόνο για αποσπάσεις κι όχι για μεταθέσεις.
3.4. Π.Δ. 50/1996 – Ειδικές Κατηγορίες Μεταθέσεων
Προβλέπουν προτεραιότητα για σοβαρές παθήσεις συζύγου/τέκνων/ιδίου εκπαιδευτικού.
Για γονείς, η αναπηρία λαμβάνεται υπόψη μόνο ως γενικό "μόριο υγείας" χωρίς επαρκή βαρύτητα.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη πρόβλεψη για πιστοποιημένους φροντιστές.
4. Πρόταση Νομοθετικής Ρύθμισης
4.1. Στόχος
Να αναγνωριστεί θεσμικά ο ρόλος του πιστοποιημένου οικογενειακού φροντιστή υπερήλικων γονέων με αναπηρία (ΚΕΠΑ) και να προβλεφθεί επιδότηση μορίων για τις μεταθέσεις, ώστε ο εκπαιδευτικός να μπορεί να υπηρετεί πλησίον του τόπου διαμονής των γονέων.
4.2. Προτεινόμενη διάταξη
Η προτεινόμενη τροπολογία θα μπορούσε να προστεθεί:
- είτε στο Π.Δ. 50/1996 (άρθρο 13) επεκτείνοντας την ειδική κατηγορία,
- είτε στον Ν. 4722/2020 προσθέτοντας κεφάλαιο για μεταθέσεις,
- είτε με νέο αυτοτελές άρθρο στον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων (Ν. 3528/2007).
Ενδεικτική Διατύπωση:
«Στους εκπαιδευτικούς που έχουν αναγνωρισθεί ως πιστοποιημένοι οικογενειακοί φροντιστές γονέων με ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω, όπως αυτή βεβαιώνεται από τα ΚΕ.Π.Α., χορηγούνται πρόσθετα μόρια κοινωνικών κριτηρίων για τη διαδικασία των μεταθέσεων.
Αναπηρία γονέα 50-66% → + 2 μόρια
Αναπηρία γονέα 67%+ → + 4 μόρια
Η μοριοδότηση αυτή εφαρμόζεται σε όλες τις τακτικές μεταθέσεις και σε ειδικές κατηγορίες εφόσον ο εκπαιδευτικός αποδεδειγμένα φέρει τον κύριο ρόλο φροντίδας του γονέα.»
Επιπλέον:
Να προβλεφθεί ότι η φροντίδα γονέα στηρίζεται σε επίσημο έγγραφο (ΚΕΠΑ, υπεύθυνη δήλωση, γνωμάτευση κοινωνικής υπηρεσίας).
Να ληφθεί υπόψη και η ηλικία (άνω των 75 ετών), καθώς και η μοναδικότητα φροντιστή.
4.3. Επιπλέον βελτιωτική διάταξη
Για να υπάρξει πλήρης κοινωνική προστασία:
«Ο χρόνος απόσπασης που χορηγείται για λόγους φροντίδας γονέα με αναπηρία λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας στην οργανική θέση για τη θεμελίωση δικαιώματος μετάθεσης.»
5. Επιχειρήματα υπέρ της ρύθμισης (για κοινοβουλευτική συζήτηση)
Κοινωνικά
Ενισχύει τη φροντίδα των ηλικιωμένων γονέων εντός οικογένειας.
Στηρίζει τα παιδιά φροντιστές που καλύπτουν το κενό που δυστυχώς αφήνει το κράτος που θέλει να μειώσει το κόστος του σε δομές μακροχρόνιας φροντίδας.
Προστατεύει την ψυχική και σωματική υγεία των υπερηλίκων.
Διοικητικά
Δημιουργεί ενιαίο πλαίσιο για αποσπάσεις και μεταθέσεις.
Ευθυγραμμίζει το καθεστώς με την άδεια φροντιστή του Ν. 4808/2021.
Ηθικά / Κοινωνικής Δικαιοσύνης
Αντιμετωπίζει τους φροντιστές γονέων ισότιμα με όσους φροντίζουν σύζυγο ή τέκνο.
Επιβραβεύει την κοινωνική ευθύνη και την άτυπη φροντίδα που ήδη παρέχεται.
6. Συμπέρασμα
Η προτεινόμενη ρύθμιση κλείνει μια υπαρκτή θεσμική “τρύπα” και αντιμετωπίζει μια σημαντική κοινωνική πραγματικότητα: οι ηλικιωμένοι με αναπηρία στηρίζονται στα παιδιά τους. Η πρόβλεψη πρόσθετων μορίων στις μεταθέσεις για τους πιστοποιημένους φροντιστές αποτελεί δίκαιη, αναγκαία και απολύτως εφαρμόσιμη παρέμβαση.
Με βάση τα παραπάνω, ζητάμε από το Δ.Σ. της ΔΟΕ να στηρίξει την πρόταση και από την κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας να ψηφίσουν νομοθετική διάταξη που θα ικανοποιηθεί το δίκαιο αυτό αίτημα.»
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
