Στα ελληνικά, το «souvenir» αποδίδεται με τη λέξη ενθύμιο. Πρόκειται για έναν όρο με βαθιές ρίζες στη γλώσσα μας, που περιγράφει ακριβώς αυτό που είναι και το σουβενίρ: ένα αντικείμενο που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη ενός τόπου, μιας στιγμής, μιας εμπειρίας.
Στην καθημερινή χρήση, ωστόσο, η γαλλική λέξη «σουβενίρ» έχει επικρατήσει, κυρίως στον τουρισμό και στο εμπόριο. Παρ’ όλα αυτά, το «ενθύμιο» παραμένει η ακριβής και καθαρά ελληνική απόδοσή της.
Το ενθύμιο είναι συνήθως μικρό και φαινομενικά ασήμαντο, όμως κουβαλάει μια ολόκληρη ιστορία. Από ένα μαγνητάκι από το Παρίσι μέχρι ένα χειροποίητο κόσμημα από νησί του Αιγαίου ή ένα βαζάκι με τοπικό μέλι, κάθε αντικείμενο λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο «εκεί» και στο «εδώ», στο «τότε» και στο «τώρα».
Η αξία του δεν βρίσκεται απαραίτητα στην τιμή ή στην αισθητική του, αλλά στο συναίσθημα που περικλείει. Είναι η υλική υπενθύμιση μιας εμπειρίας, το αποτύπωμα ενός ταξιδιού στον χρόνο.
Πολιτιστικός και οικονομικός ρόλος
Πέρα από το προσωπικό του φορτίο, το ενθύμιο έχει και σαφή πολιτιστική και οικονομική σημασία. Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της τουριστικής βιομηχανίας και ταυτόχρονα μέσο διάδοσης της τοπικής ταυτότητας: της χειροτεχνίας, της γαστρονομίας, των συμβόλων και των παραδόσεων κάθε τόπου.
Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν κανείς δεν επιστρέφει από διακοπές με άδεια χέρια — ακόμη κι αν πρόκειται απλώς για «κάτι μικρό» για τους αγαπημένους του.
Το ενθύμιο στη μεταφορική του σημασία
Στη σύγχρονη γλώσσα, το «σουβενίρ» –και κατ’ επέκταση το ενθύμιο– έχει αποκτήσει και μεταφορική διάσταση. Μια φωτογραφία, ένα τραγούδι, ακόμη και ένα μήνυμα μπορεί να λειτουργήσει ως ενθύμιο μιας σχέσης, μιας συγκίνησης ή μιας στιγμής που θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανή.
Κάτι περισσότερο από αντικείμενο
Τελικά, το σουβενίρ ή, πιο σωστά, το ενθύμιο, δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο. Είναι ο τρόπος μας να παγιδεύουμε τον χρόνο, να διατηρούμε τις εμπειρίες και να ξαναζούμε το ταξίδι — έστω και για λίγα δευτερόλεπτα.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
Νίκος Μακρής