Η ανώτατη εκπαίδευση βρίσκεται διεθνώς σε φάση επαναπροσδιορισμού. Η ψηφιακή τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη, οι δημογραφικές μεταβολές, οι απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, η ανάγκη για συνεχή επανεκπαίδευση (upskilling – reskilling) και αναγνώριση πρότερης μάθησης (recognition of prior learning), οι διεθνείς συμπράξεις και συμμαχίες, διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο, στο οποίο τα πανεπιστήμια καλούνται να επανακαθορίσουν τον ρόλο και την αποστολή τους. Νέα προγράμματα σπουδών, συνεργασίες, διεθνοποίηση, δημιουργική αξιοποίηση των δυνατοτήτων που εξασφαλίζουν οι νέες τεχνολογίες, είναι μερικές από τις απαντήσεις των Πανεπιστημίων, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, στις νέες προκλήσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις· τις ενσωματώνει δημιουργικά, παραμένοντας πιστό στη θεμελιώδη αρχή της ανοιχτής και ισότιμης πρόσβασης στη γνώση.
Από την ίδρυσή του και μέχρι σήμερα, το ΕΑΠ υπηρετεί έναν ξεκάθαρο κοινωνικό και εκπαιδευτικό σκοπό: να προσφέρει δημόσια, ποιοτική ανώτατη εκπαίδευση σε ανθρώπους που, για λόγους επαγγελματικούς, οικογενειακούς ή γεωγραφικούς, δεν μπορούν να ενταχθούν στο παραδοσιακό πανεπιστημιακό μοντέλο. Άλλωστε, στην πολυετή διαδρομή του, έχει αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, έχοντας απονείμει πάνω από 87.000 τίτλους σπουδών.
Ένα Πανεπιστήμιο «Δεύτερης Ευκαιρίας»;
Σήμερα, το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο αριθμεί περίπου 38.000 ενεργούς φοιτητές, προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και υποψήφιους διδάκτορες. Πρόκειται για ένα μοναδικό μωσαϊκό ανθρώπων: εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης, νέους επιστήμονες που επιδιώκουν εξειδίκευση, γονείς, άνεργους που αναζητούν νέα επαγγελματικά εφόδια, πολίτες της διασποράς. Για κάποιους/ες, το Ανοικτό Πανεπιστήμιο είναι μια δεύτερη αλλά καθοριστική ευκαιρία˙ αυτό άλλωστε αποτέλεσε στοιχείο της ταυτότητας του ΕΑΠ όλα αυτά τα χρόνια. Για άλλους/ες, αποτελεί μια ελκυστική εναλλακτική ανώτατης εκπαίδευσης, προσφερόμενης από ένα δημόσιο Πανεπιστήμιο. Όλο και περισσότερο όμως, το ΕΑΠ αποτελεί την πρώτη επιλογή για σπουδές τόσο σε προπτυχιακό, όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο για αρκετούς λόγους Θα επισημάνω τους κυριότερους:
Στο ΕΑΠ, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση και στον συνεχή εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων, ώστε αυτά να ανταποκρίνονται στις εξελισσόμενες ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας. Η σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με την πράξη, η ανάπτυξη οριζόντιων δεξιοτήτων και η καλλιέργεια κριτικής σκέψης αποτελούν βασικούς άξονες του εκπαιδευτικού μας σχεδιασμού.
Όμως, το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα είναι ο τρόπος αξιοποίησης της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Το ΕΑΠ υπήρξε πρωτοπόρο, καθώς ήδη από τις αρχές του αιώνα (και μάλιστα πολύ πριν την πανδημία) σχεδίαζε και προσέφερε, με επιστημονική σοβαρότητα και παιδαγωγική ευθύνη, προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ικανά να υποστηρίξουν τη βασική φιλοσοφία του Πανεπιστημίου, αξιοποιώντας ειδικά διαμορφωμένο εκπαιδευτικό υλικό για τις ανάγκες της συγκεκριμένης μεθοδολογίας, χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία που ενισχύουν την αλληλεπίδραση και τη συμμετοχή των φοιτητών, και επιμορφώνοντας τους διδάσκοντες/ τις διδάσκουσες στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση και την εκπαίδευση ενηλίκων.
Στο ΕΑΠ, η εξ αποστάσεως διδασκαλία πραγματοποιείται ως επί το πλείστον ασύγχρονα. Με άλλα λόγια, η επικοινωνία και η πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό γίνεται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες/ στις συμμετέχουσες να μελετούν με τον δικό τους ρυθμό και στον δικό τους χρόνο.
Αυτό δημιουργεί συνθήκες κανονικότητας στις σπουδές και τη μελέτη και δεν περιορίζει την εκπαιδευτική διαδικασία σε τηλεδιασκέψεις, οι οποίες βέβαια (συνήθως) υλοποιούνται τα Σαββατοκύριακα. Γίνεται, επομένως, αντιληπτό ότι η εξ αποστάσεως εκπαίδευση, όπως την αντιλαμβανόμαστε στο ΕΑΠ, είναι μια ολοκληρωμένη διδακτική, εκπαιδευτική και μεθοδολογική πρόταση, με αρχές και θεωρητική τεκμηρίωση και όχι μια απλή διαδικαστική διευθέτηση.
Διεθνοποίηση και εξωστρέφεια
Η διεθνοποίηση δεν αποτελεί για το ΕΑΠ τυπική στρατηγική επιλογή, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητάς του. Συμμετέχουμε ενεργά, ως ακαδημαϊκό ίδρυμα, σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη συμβολή μας στη Συμμαχία OpenEU, η οποία φιλοδοξεί να δημιουργήσει το πρώτο πανευρωπαϊκό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι γιατί βρισκόμαστε στον πυρήνα της Συμμαχίας αυτής. Σύντομα θα ανακοινώσουμε και νέες δραστηριότητες.
Επιπλέον, προσφέρουμε προγράμματα σπουδών σε ξένες γλώσσες, ενισχύοντας την προσέλκυση φοιτητών από το εξωτερικό και συμβάλλοντας στην προβολή της ελληνικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης διεθνώς.
Ακαδημαϊκή ποιότητα και διεθνής αναγνώριση
Το έργο του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου αποτυπώνεται σταθερά σε διεθνείς αξιολογήσεις, καθώς και σε δείκτες ψηφιακής και ερευνητικής παρουσίας. Όπως επανειλημμένα έχω τονίσει, οι κατατάξεις αυτές δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά λειτουργούν ως εξωτερική επιβεβαίωση της συστηματικής προσπάθειας που καταβάλλεται σε όλα τα επίπεδα του Ιδρύματος για ποιότητα σπουδών, αξιοπιστία των τίτλων και διαφάνεια στις διαδικασίες.
Το μέλλον του ΕΑΠ
Κοιτώντας μπροστά, το ΕΑΠ επενδύει σε νέες μορφές μάθησης και επιδιώκει τη διασύνδεση των προγραμμάτων του με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και αγοράς εργασίας. Στόχος μας δεν είναι απλώς η μαζική απονομή τίτλων σπουδών, αλλά η δημιουργία πολιτών με γνώσεις, δεξιότητες και κριτική συνείδηση.
Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο αποδεικνύει ότι η δημόσια ανώτατη εκπαίδευση μπορεί να είναι ταυτόχρονα ποιοτική, σύγχρονη, συμπεριληπτική και διεθνώς ανταγωνιστική.
Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να σημειώσω ότι αυτή την εποχή είναι ανοικτή, μέχρι τις 15/1/2026, η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για 3 προπτυχιακά προγράμματα, ένα ειδικό πρόγραμμα και 36 μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων από τη Δημόσια Διοίκηση και τη Διοίκηση Επιχειρήσεων, Διοίκηση Αθλητισμού, τις Ανθρωπιστικές Σπουδές, τις Γλώσσες και τον Πολιτισμό.
Ας σημειωθεί, τέλος, ότι στις προθέσεις μας είναι η κατάθεση φακέλου πιστοποίησης από την ΕΘΑΑΕ για τρία (3) νέα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών, για τα οποία σύντομα θα υπάρξει σχετική ενημέρωση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
«Έβλεπα τον γιο μου να καταρρέει και δεν ήξερα το γιατί»: Η μάχη μιας εκπαιδευτικού με τη δυσλεξία
Πώς τα χρήματά σας «φεύγουν» αθόρυβα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
