Μαρία Πλάκα Για την αύξηση της ενδοσχολικής βίας αλλά και τη σχέση που έχουμε με τα παιδιά, μιλήσαμε με την Ιωάννα Μαλουμίδου, δασκάλα Ειδικής Αγωγής και συγγραφέα του βιβλίου «Ταξίδι Απελευθέρωσης». Το βιβλίο της Ιωάννας Μαλουμίδου αποτελείται από 22 αυτοτελή κείμενα τα οποία πραγματεύονται θέματα εκπαίδευσης, κοινωνικά και ψυχολογίας. Μέσα από τα κείμενα της η κ. Μαλουμίδου δίνει το χώρο στον αναγνώστη να κάνει ένα βήμα πίσω και να σκεφτεί τα δικά του βιώματα, να αναλογιστεί στιγμές, να αναπολήσει κι ίσως να αναθεωρήσει τρόπους ζωής και σκέψης.
Μέσα από απλά λόγια και παραδείγματα της ζωής και της καθημερινότητας, μας δίνεται ένα ευρύ φάσμα εμπειριών και καταστάσεων όπου ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με δύσκολα ερωτήματα και καταστάσεις, τα οποία αν απαντηθούν από τον καθένα μας ξεχωριστά, μπορούν να οδηγήσουν σε ένα πραγματικό «Ταξίδι Απελευθέρωσης».
Θα ήθελες να μας πεις λίγα λόγια για την επαγγελματική σου πορεία ως εκπαιδευτικός;
Βεβαίως! Ξεκίνησα να εργάζομαι ως ειδική παιδαγωγός σε κέντρο ειδικής αγωγής. Στη συνέχεια εργάστηκα ως καθηγήτρια αγγλικών σε κέντρο ξένων γλωσσών και τα τελευταία έξι χρόνια εργάζομαι ως παράλληλη στήριξη σε δημόσια δημοτικά σχολεία.
Στην πορεία σου φαντάζομαι θα έχεις γίνεις και εσύ παρατηρητής φαινομένων ενδοσχολικής βίας. Υπάρχει όντως αύξηση των περιστατικών αυτών μέσα και έξω από την τάξη;
Ευτυχώς στην δική μου επαγγελματική πορεία δεν έχω γίνει παρατηρητής κάποιου έντονου φαινομένου ενδοσχολικής βίας ανάμεσα στους μαθητές, πέρα από τις συνηθισμένες φυσιολογικές εντάσεις μεταξύ των μαθητών. Γενικότερα όμως, παρατηρείται όντως αύξηση των αυτών των φαινομένων.
Μπορείς να εντοπίσεις τις αιτίες που οδηγούν παιδιά και εφήβους σε βίαιες ή εκφοβιστικές συμπεριφορές;
Η έλλειψη ασφάλειας και αγάπης, όπως το κάθε ένα από αυτά την έχει ανάγκη. Αν το δούμε από την δική μας σκοπιά, τι κάνει εμάς τους ενήλικες που είμαστε πλήρως ολοκληρωμένοι οργανισμοί να οδηγούμαστε σε έντονες συμπεριφορές; Πότε φωνάζουμε ή ακόμα χειρότερα κάποιοι από εμάς οδηγούμαστε σε πιο άσχημες συμπεριφορές; Όταν νιώθουμε φόβο, πόνο, απελπισία, άγχος, ανυπομονησία ίσως..
Οι ίδιοι λόγοι οδηγούν και τα παιδιά και τους εφήβους. Εκεί όμως βλέπουμε ακόμα πιο έντονες συμπεριφορές γιατί τα παιδιά και οι έφηβοι, βρίσκονται ακόμα στην ανάπτυξη και δεν μπορούν να ελέγξουν πλήρως τον εαυτό τους, όπως θα μπορούσε να το κάνει ένας ενήλικας. Κάποιος πρέπει να τους το διδάξει αυτό!
Έχουμε αναρωτηθεί ποτέ τι παράδειγμα τους δίνουμε;
Αν βάλεις μέσα σε όλο αυτό το συναισθηματικό μπλέξιμο και την ανεξέλεγκτη χρήση υπολογιστών, κινητών, tablet, video games και social media, οδηγούμαστε δυστυχώς στα άσχημα φαινόμενα που βλέπουμε σήμερα.
Το σχολείο σήμερα είναι επαρκώς «θωρακισμένο» για να προλάβει και να αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα; Είναι οι εκπαιδευτικοί προετοιμασμένοι;
Οι εκπαιδευτικοί κάνουμε ό,τι μπορούμε με τα μέσα, το χρονοδιάγραμμα και τις απαιτήσεις που μας διατίθενται από τους κρατικούς μηχανισμούς. Το αν ο τρόπος με τον οποίο είναι διαμορφωμένο το ελληνικό δημόσιο σχολείο οδηγεί σε επίλυση αυτών των φαινομένων, νομίζω φαίνεται εκ του αποτελέσματος.
Οι εκπαιδευτικοί μπορεί να έχουμε γνώσεις ψυχολογίας δεν είμαστε όμως ψυχολόγοι. Θεωρώ πως είναι πλέον αναγκαίο κάθε σχολείο να έχει το δικό του ψυχολόγο και το κοινωνικό λειτουργό, έτσι ώστε να υπάρχει μια πιο λειτουργική προσέγγιση και συνεργασία μεταξύ των ειδικοτήτων απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα.
Πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος της οικογένειας στη διαμόρφωση τέτοιων συμπεριφορών;
Θεωρώ πως είναι πολύ καθοριστικός. Όσοι από εμάς έχουμε έρθει σε επαφή με παιδιά, νομίζω πως γνωρίζουμε, ότι τα παιδιά αποτελούν καθρέφτη του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο μεγαλώνουν. Ας το δούμε και ο καθένας από εμάς από την δική μας προσωπική εμπειρία ως παιδιά. Επηρεάζονταν οι πράξεις και οι συμπεριφορές μας ως παιδιά (και πολλές φορές ακόμα και ως ενήλικες) από την οικογένεια μας ή όχι;
Τι ρόλο μπορεί να παίξει η ψυχική ενδυνάμωση των παιδιών (ενσυναίσθηση, όρια, αυτοεκτίμηση);
Τεράστιο ρόλο. Παρατηρείται πως οι νέες γενιές γονέων φοβούνται τα όρια μην τυχόν και τραυματίσουν τα παιδιά τους, ενώ στην πραγματικότητα η έλλειψη ορίων είναι που οδηγεί στον τραυματισμό. Τα παιδιά έχουν ανάγκη τα υγιή όρια από τους σημαντικούς για εκείνα ενήλικες της ζωής τους, γιατί έτσι νιώθουν ασφάλεια. Χρειάζονται κάποιον να τους δείξει το δρόμο, γιατί εκείνα ακόμα δεν έχουν αναπτύξει τους απαραίτητους μηχανισμούς για να μπορούν να παίρνουν σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή τους. Οι όποιες πράξεις μας και συμπεριφορές μας, έχουν συνέπειες είτε θετικές είτε αρνητικές, οι ενήλικες το γνωρίζουμε πολύ καλά αυτό. Αν δεν δείξουμε στα παιδιά μας, όμως μέσω των ορίων ότι υπάρχουν και αρνητικές συνέπειες, πέρα από τις θετικές, τα οδηγούμε στην ενηλικίωση χωρίς τα απαραίτητα εφόδια για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν και να ζήσουν ευτυχισμένα.
Παράλληλα με τα όρια είναι εξίσου απαραίτητη και η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και της αυτοεκτίμησης, καθώς είναι δυο πολύ σημαντικά εφόδια πρώτα για να μπορέσουμε να αποδεχτούμε τον εαυτό μας για αυτό που πραγματικά είναι και κατ’ επέκταση τους άλλους. Συνήθως άνθρωποι που ασκούν έντονη αρνητική κριτική και δυσκολεύονται να αποδεχτούν τους άλλους, στην πραγματικότητα δυσκολεύονται να αποδεχτούν τον εαυτό τους.
Θα ήθελες να μας πεις και λίγα λόγια για το βιβλίο σου και για το πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με τη συγγραφή;
Η ενασχόληση μου με την συγγραφή προέκυψε μέσα στα χρόνια του κορωνοϊού ως προσωπική ανάγκη. Βλέποντας σταδιακά πόσο πολύ με βοηθάει σε προσωπικό επίπεδο, αποφάσισα να το μεταφέρω και στη δημόσια σφαίρα. Γενικότερα, από παιδί είχα μια έμφυτη ανάγκη να βοηθάω τους άλλους. Παρατήρησα πως αυτό που βοηθάει εμένα να ωριμάζω και να εξελίσσομαι είναι όταν μου δίνονται πληροφορίες που με προκαλούν να σκεφτώ και κατ’ επέκταση να εξελιχθώ. Αυτό προσπάθησα να κάνω και στο «Ταξίδι Απελευθέρωσης». Να δώσω πληροφορίες, χωρίς να κουνάω το δάχτυλο στους άλλους. Ο καθένας από εμάς ξέρει καλύτερα για τον εαυτό του τι τον βοηθάει και τι όχι. Ο καλύτερος τρόπος για να εξελιχθεί κάποιος είναι όταν του δίνεται το ελεύθερο να σκεφτεί και να αναλογιστεί, χωρίς περιορισμούς και κατευθυνόμενες σκέψεις. Από τα σχόλια που έχω ακούσει μέχρι στιγμής από τους αναγνώστες του βιβλίου μου, το έχω καταφέρει αυτό και αυτό με κάνει ιδιαιτέρως χαρούμενη.
Τι μήνυμα θα ήθελες να δώσεις για το νέο έτος; Τι θα πρότεινες (ή πώς ονειρεύεσαι) το σχολείο του μέλλοντος;
Εύχομαι το νέο έτος να μας φέρει ένα βήμα πιο κοντά στο να ανακαλύψουμε, να αποδεχτούμε και να αγαπήσουμε τον πραγματικό μας εαυτό!
Εύχομαι το νέο έτος να μας φέρει ένα βήμα πιο κοντά στο να διαμορφώσουμε σχολεία που θα καλλιεργούν και θα προωθούν την ελευθέρια στους μαθητές μας, να ανακαλύψουν, να αποδεχτούν και να αγαπήσουν τον πραγματικό τους εαυτό! Νομίζω πως έτσι θα οδηγηθούμε σε υγιείς ενήλικες με πιο ειρηνικές τάσεις και συμπεριφορές!
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
Από ποια ώρα θα βρέχει σήμερα Τετάρτη στην Αττική
