Μαρία Δούση Η κατοχή πανεπιστημιακού τίτλου θεωρείται, παραδοσιακά, το «διαβατήριο» για μια πιο ασφαλή πορεία στην αγορά εργασίας. Τα ευρωπαϊκά στοιχεία του 2024 επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό αυτή τη διαχρονική πεποίθηση: οι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες, ενώ η Τουρκία αποτελεί την εντυπωσιακή εξαίρεση.
Τα ποσοστά ανεργίας στην Ευρώπη παρουσιάζουν μεγάλες διαφοροποιήσεις. Για το 2024, η ανεργία στον γενικό πληθυσμό κινήθηκε από μόλις 2,6% στην Τσεχία μέχρι 11,4% στην Ισπανία. Χώρες όπως η Πολωνία, η Γερμανία και η Μάλτα καταγράφουν πολύ χαμηλές τιμές, κάτω από το 4%, ενώ Ελλάδα, Σερβία, Τουρκία και Σκανδιναβικές χώρες ξεπερνούν το 8%.
Ο μέσος όρος της ΕΕ διαμορφώθηκε στο 5,9%.
Οι απόφοιτοι πανεπιστημίου εμφανίζουν σαφώς καλύτερη εικόνα. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η ανεργία τους κυμαίνεται μεταξύ 1,4% και 4%. Παρ' όλα αυτά, σε Ελλάδα, Ισπανία και Σερβία τα ποσοστά ανεβαίνουν, ενώ στην Τουρκία φτάνουν στο 9,2%, τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Η Τουρκία: μια πρωτοφανής ανατροπή
Για 12 από τα τελευταία 21 χρόνια, η Τουρκία είναι η μόνη χώρα όπου οι πτυχιούχοι αντιμετωπίζουν υψηλότερη ανεργία από τον γενικό πληθυσμό. Το 2024 το ποσοστό ανεργίας στους αποφοίτους ήταν κατά 0,4 μονάδες μεγαλύτερο από το συνολικό.
Αιτία, σύμφωνα με την ΟΟΣΑ, είναι η ταχεία και ανεξέλεγκτη διεύρυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: περισσότερα πανεπιστήμια, περισσότεροι φοιτητές, αλλά όχι αντίστοιχες θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης. Η Τουρκία είχε το 2019 τους περισσότερους φοιτητές στην Ευρώπη ανά πληθυσμό (95 ανά 1.000 κατοίκους).
Η μαζική παραγωγή πτυχιούχων έχει οδηγήσει σε κορεσμό, πιέζοντας προς τα κάτω τόσο την απασχόληση όσο και τις αμοιβές τους.
Πού κάνει μεγαλύτερη «διαφορά» το πτυχίο
Η σύγκριση των ποσοστών δείχνει πόσο προστατεύει πραγματικά ένα πτυχίο:
- Η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική μείωση της ανεργίας για τους αποφοίτους (7,3% έναντι 10,1%).
- Στην Ισπανία το χάσμα φτάνει τις 4,5 μονάδες.
- Αντίθετα, Δανία, Κάτω Χώρες, Κύπρος και Γερμανία έχουν μικρές διαφορές, δείχνοντας ότι η εκπαίδευση και η αγορά εργασίας είναι πιο «ευθυγραμμισμένες».
Ο μέσος όρος της ΕΕ δείχνει ότι η ανεργία στους μη πτυχιούχους είναι 55% υψηλότερη από ό,τι στους αποφοίτους.
Η ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι η Τουρκία –και όχι μόνο– πρέπει πλέον να στραφεί στην ποιότητα των σπουδών και στη σύνδεση των προγραμμάτων με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Διαφορετικά, η αξία του πανεπιστημιακού τίτλου κινδυνεύει να απαξιωθεί, ακόμη και σε χώρες όπου σήμερα θεωρείται «σίγουρη επένδυση».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Market Pass 2026: Πώς θα πάρετε το επίδομα για σούπερ μάρκετ
