Η λέξη «κάρμα» έχει εγκατασταθεί για τα καλά στην καθημερινή μας ομιλία. Από χαλαρές κουβέντες μέχρι τίτλους τραγουδιών και άρθρων, η έννοια εμφανίζεται παντού, συχνά ως μια γρήγορη εξήγηση για όσα «μας συμβαίνουν». Πίσω όμως από αυτή τη δημοφιλή χρήση κρύβεται μια πολύ πιο βαθιά φιλοσοφική ιδέα.
Ο όρος προέρχεται από τα σανσκριτικά και κυριολεκτικά σημαίνει «πράξη» — όχι όμως μια πράξη αποκομμένη, αλλά μια ενέργεια που παράγει συνέπειες. Στα μεγάλα θρησκευτικά συστήματα της Ανατολής, όπως ο ινδουισμός και ο βουδισμός, το κάρμα αποτελεί θεμέλιο του κοσμικού νόμου της αιτιότητας: κάθε επιλογή, κάθε πράξη, κάθε κίνηση αφήνει αποτύπωμα που, αργά ή γρήγορα, επιστρέφει σε εμάς. Με άλλα λόγια, τίποτα δεν μένει χωρίς αντίκτυπο.
Αν αναζητούσαμε ελληνικές λέξεις για την έννοια αυτή, θα βρίσκαμε αρκετές συγγενικές: μοίρα, τύχη, ανταπόδοση, συνέπεια των πράξεων. Ακόμη πιο κοντινές είναι οι φιλοσοφικές έννοιες της αρχαιότητας — η Νέμεση, η τιμωρία που ακολουθεί την ύβρη, αλλά και η στωική αντίληψη για τον Λόγο που οργανώνει το σύμπαν μέσα από αδιάκοπες αιτιακές αλυσίδες.
Έτσι, το «κάρμα» δεν είναι μια απλή λέξη που πέρασε από την ποπ κουλτούρα στη γλώσσα μας. Είναι μια ιδέα που βρίσκει ηχηρή αντήχηση στην ελληνική παράδοση. Και αν θελήσουμε να την εκφράσουμε με ελληνικούς όρους, μπορούμε εύκολα να πούμε: «η ζωή ανταποδίδει», «έρχεται η Νέμεση», ή το πιο λιτό αλλά διαχρονικό «ό,τι δίνεις, παίρνεις».
