Το "ειρήσθω εν παρόδω" χρησιμοποιείται για την προαναγγελία της αναφοράς από τον ομιλητή στοιχείων συμπληρωματικών π.χ. Ο Περικλής, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, ηγείτο των Αθηναίων, υπήρξε ο αρχιτέκτονας του μεγαλείου της αθηναϊκής ηγεμονίας. Εν ολίγοις, το ειρήσθω εν παρόδω σημαίνει χονδρικά «ας μου επιτραπεί να αναφέρω παρενθετικώς».
Είναι μία λόγια έκφραση που χρησιμοποιείται από ομιλητές ή ρήτορες, όταν θέλουν να διακόψουν τη ροή του λόγου τους ή της σκέψης τους για να πουν εν συντομία κάτι δευτερεύον, εκτός προγράμματος ή κάτι επιπλέον, αλλά σχετικό με το κύριο θέμα ή σχετικό με κάποια ειδική αναφορά του κυρίου θέματος.
Η έκφραση «ειρήσθω εν παρόδω» προέρχεται από τον προφορικό λόγο, συναντάται όμως και στον γραπτό. Ειδοποιεί τον ακροατή ή τον αναγνώστη ότι: Θα ξεφύγουμε λίγο από το κύριο θέμα και θα επανέλθουμε αμέσως μετά, για να πούμε σ’ αυτό εδώ το σημείο κάτι που δεν πρέπει να μας διαφύγει.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ: Αυτά τα έξοδα, ειρήσθω εν παρόδω, δεν θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου, αλλά θα καταβληθούν από την Κοινότητα.
Ειρήσθω εν παρόδω
Το εἰρήσθω είναι γ’ πρόσωπο προστακτικής παρακειμένου του λέγομαι και έχει την έννοια ας έχει ειπωθεί.
Η λέξη «εν» είναι πρόθεση, που σημαίνει «εντός», «μέσα», «εις», «σε».
Η λέξη «παρόδω» είναι πτώση δοτική του ουσιαστικού «πάροδος» (σύνθετη λέξη από την πρόθεση «παρά» + το ουσιαστικό «οδός») που σημαίνει: Μικρός δρόμος, δρομάκι, στενός ή δευτερεύων δρόμος που οδηγεί σε άλλον μεγαλύτερο, ο παράδρομος.
«Πάροδος» – σε αντιπαραβολή με την κεντρική είσοδο – λεγόταν και καθεμιά από τις πλάγιες εισόδους του αρχαίου θεάτρου από τις οποίες έμπαιναν στην ορχήστρα ο χορός και οι ηθοποιοί.
«Πάροδος λεγόταν επίσης το πρώτο άσμα της αρχαίας τραγωδίας, μετά τον πρόλογο.
