Μιλώντας για πλασματικά πρόσωπα στην ιστορία των μαθηματικών σίγουρα το πρώτο που θα μας έρθει στο μυαλό είναι το όνομα του Nicola Bourbaki, ένα συλλογικό ψευδώνυμο μιας ομάδας Γάλλων κυρίως μαθηματικών που σχηματίστηκε τη δεκαετία του 1930. Ο στόχος τους ήταν να γράψουν ένα σύγχρονο και αυστηρό εγχειρίδιο στην Ανάλυση, αλλά το έργο τους επεκτάθηκε σημαντικά με τον καιρό.
Στο πρότυπο του Bourbaki πολλά χρόνια αργότερα δημιουργήθηκε ο Arthur Besse, ένα ψευδώνυμο που χρησιμοποιήθηκε πάλι από Γάλλους, οι οποίοι εργάζονταν στον τομέα της Διαφορικής Γεωμετρίας και δημοσίευσαν μερικά έργα υπογράφοντας έτσι, με πιο γνωστό το βιβλίο "Einstein Manifolds", μια βασική μελέτη των πολλαπλοτήτων Einstein.
Άλλη περίπτωση αποτελεί το όνομα GW Peck, ένα ψευδώνυμο που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1979 ως ο επίσημος συγγραφέας της εργασίας "Maximum antichains of rectangular arrays". Το όνομα GW Peck προήρθε από τα αρχικά των πραγματικών συγγραφέων: Ronald Graham , Douglas West , George B. Purdy , Paul Erdős , Fan Chung και Daniel Kleitman και συνολικά έκαναν 16 σημαντικές δημοσιεύσεις.
Maximum antichains of rectangular arrays
Μια ακόμη περίπτωση ήταν και η Blanche Descartes, πάλι στο ίδιο πρότυπο, ψευδώνυμο το οποίο χρησιμοποιήθηκε από τους Άγγλους μαθηματικούς: R. Leonard Brooks, Arthur Harold Stone, Cedric Smith και W. T. Tutte. Οι τέσσερις τους συναντήθηκαν ως φοιτητές στο Trinity College του Κέιμπριτζ το 1935 και άρχισαν να συνεργάζονται σε μαθηματικά προβλήματα, ενώ με το συγκεκριμένο όνομα έκαναν πάνω από 30 δημοσιεύσεις δίνοντας αρκετά σοβαρά μαθηματικά αποτελέσματα.
Οι παραπάνω αποτελούν ίσως τις πιο γνωστές περιπτώσεις που το ψευδώνυμο ενός πλασματικού προσώπου επέτρεψε στις συγκεκριμένες ομάδες μαθηματικών να δημοσιεύσουν συλλογικά τα έργα τους, προωθώντας την ιδέα της συνεργασίας και αποφεύγοντας την προσωπολατρεία.
Υπήρξε όμως κι ο μαθηματικός John Rainwater. Ο Rainwater ήταν μια φανταστική προσωπικότητα που δημιουργήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν το 1952 από δύο φοιτητές, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ένα κενό καταχωρητικό δελτίο για να εγγράψουν ένα φανταστικό μαθητή, δίνοντας του αυτό το όνομα επειδή εκείνη την ημέρα έβρεχε.
Οι φοιτητές έστειλαν τις εργασίες του Rainwater και συνέχισαν να δημοσιεύουν λύσεις προβλημάτων σε μαθηματικά περιοδικά. Αργότερα δημοσίευσαν κι άλλοι σημαντικοί μαθηματικοί με το όνομα αυτό δημιουργώντας ακόμα και ένα θεώρημα στην Ανάλυση και συμβάλλοντας σημαντικά στον συγκεκριμένο κλάδο. Αν και όλη η ιστορία έγινε περισσότερο για αστείο, ο Rainwater έγινε μέλος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας, ενώ εργασίες του και δημοσιεύσεις επέδρασαν σημαντικά στη μαθηματική επιστήμη αφού γράφηκαν από φοιτητές και μαθηματικούς.
Για το τέλος ο Monsieur LeBlanc, το γνωστό ψευδώνυμο της σπουδαίας Γαλλίδας μαθηματικού Sophie Germain που το χρησιμοποίησε για να μπορέσει να σπουδάσει και να εργαστεί στην ανδροκρατούμενη μαθηματική κοινότητα της εποχής της. Με το ψευδώνυμο αυτό η Germain κατάφερε να ανταλλάσσει αλληλογραφία με τον Gauss και να δημοσιεύσει χωρίς προκατάληψη λόγω του φύλου της.
Θανάσης Κοπάδης
Μαθηματικός Συγγραφέας
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
